İNSAN HAKLARI

İHD’den hak ihlali raporu

İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi Hapishaneler Komisyonu, Temmuz- Eylül aylarını kapsayan İç Anadolu bölgelerindeki cezaevlerine dair “3 Aylık Hak İhlalleri Raporu”nu açıkladı.

İHD Ankara Şube’de düzenlenen basın toplantısında konuşan İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) Üyesi Nuray Çevirmen, raporun İHD yapılan başvurular, avukat ziyaretlerin, tutukların gönderdiği mektuplar ve aileler ile yakınları tarafından yapılan başvurular ile oluşturulduğu söyledi.
Raporda yer alan ihlaller şöyle:

AMASYA E TİPİ KAPALI CEZAEVİ

* Mahpuslara yatırılan paranın, kim tarafından yatırıldığı soruluyor. Eğer yatıran kişiyi tanımıyorlarsa hesaplarına yatan parayı geri gönderiyorlar. Oysa eş-dost akrabanın yatırabileceği, bazen isim hatırlayamamanın sorun yapıldığı ifade edilmiş.
* Yeni Yaşam Gazetesi verilmiyor, Amasya’ya gelmediği söylenmiş. Ancak Diyarbakır Cezaevinden topluca gönderilen Yeni Yaşam Gazetesini de mahpuslara teslim edilmemiş.

BOLU F TİPİ KAPALI CEZAEVİ

* Yasak denilerek okumak istedikleri Yeni Yaşam, Azadiya Welat, Özgür Halk gazeteleri verilmiyor.
* Ortak kullanım alanlarına aynı kişilerle aylarca programlandırılıyorlar. Kalabalık olmalarına rağmen aylarca ve yılı bulan sürelerde 4-5 kişi ile sınırlandırılıyorlar.
* Yaklaşık iki yıldır Nurullah Semo isimli mahpus tek başına tecritte tutulmakta, bu uygulamaya gerekçe olarak Adalet Bakanlığı’nın özel bir talimatı olduğunu söylenmektedir. Ayrıca birkaç kez personel tarafından Nurullah Semo’ya dönük hakaret ve fiziki saldırılar gerçekleştirilmiştir.
* Ayda bir kez kurum revirine çıkarılmakta, bir ay geçmeden ikinci kez revire çıkarılmıyorlar. İmkanlar olmasına rağmen bu konuda kısıtlamaya gidilerek yeterli sağlık hizmeti sunulmamakta, hastanelere sevk edildiklerinde kelepçeli tedaviye zorlanmakta, muayene sonuçları aylarca kendilerine bildirilmemektedir.
* Yanlarında bulundurdukları ve cezaevi kantininden almış oldukları radyolara el konulmuştur.
* Dışarıdan kendilerine gönderilen (yurt içi veya yurt dışı) mektuplar verilmemekte ve haberleşme hakkı ihlal edilmektedir. Kimi zaman mektuplardaki içerikler gerekçe gösterilerek, bu mektuplara el konulmaktadır.
* Başka cezaevlerine nakil olma talepleri hiçbir biçimde kabul edilmiyor, tüm başvurular Bakanlık’ça reddediliyor.
* Gün ışığına göre ayarlanması gereken havalandırma saatleri, sabah 08.00, akşam 16.50 arasında olacak şekilde yeni bir uygulamayla kısıtlanmıştır.
* Cezaevinde bulunan onlarca ağırlaştırılmış müebbet hükümlüler, yanyana odalarda kaldıkları halde birlikte spora çıkarılmamaktalar.
* Gönderdikleri mektuplar çok uzun süre “incelenecek” denilerek gönderilmiyor. Aylarca cezaevinde bekletilip gönderilmeyen mektupları işlevini yitiriyor.
* Kantin fiyatları çok yüksek, özellikle cezaevi iş yurtları ürünleri çok daha yüksek fiyatlara satılıyor. Başka alternatifleri olmadığınıdan almak zorunda kalıyorlar.
* Yıllardır kütüphaneye çıkarılmıyorlar. Bulundurulacak kitap sayısı 10 ile sınırlandırılmış.
* Cezaevine tam olarak nereden geldiğini bilmedikleri çok pis bir kokunun gelmekte, kendilerini havasız bırakmakta, tek açık olan pencereyi de kapatmak zorunda kalmaktalar. Bu durum sağlıkları üzerinde ciddi bir etkide bulunuyor, kokunun kaynağını sorduklarında tavuk çiftliğinden geldiği söylenmiştir.

KAYSERİ AÇIK CEZAEVİ

* 23 Ağustos 2019 tarihinde İHD Genel Merkezine mektup gönderen Serdar Gökdemir, 2 yıldır akciğer kanseri hastası olduğunu, kanserin 4. evresinde olduğunu, Kayseri Erciyes Üniversitesi Onkoloji bölümünde hala tedavi gördüğünü, hastalığının bu evresinin çok tehlikeli olmasına rağmen hem Balıkesir Açık Ceza İnfaz Kurumunda hem de Kayseri Açık Ceza İnfaz Kurumunda Adli Tıp’a yaptığı başvuruların reddedildiğini, hijyenik bir ortamda olması gerektiğini, perhiz yemekleri ile beslenmesi gerektiğini ancak tahliye edilmediğini belirterek yardım talep etmiştir.

KAYSERİ KADIN CEZAEVİ

* 12 Eylül 2019 tarihinde Cezaevi Savcılığı aracılığıyla mektup gönderen Hacer Sisko adlı kadın mahpus, 9 Eylül’de dişçide randevusu olduğu için hastaneye götürüldüğünü, giderken diğer mahpusların yanına değil de şoför mahalline oturtulduğunu, hastaneye geldiğinde ringden indirildiğinde kendisinin tek tutulmak istendiğini, buna itiraz ettiğinde ise ağzına ve burnuna vurulduğunu, nezarete girerken asker tarafında tekme atıldığını ve komutanın “ dua et burada kamera var, kamera olmasa ben senin dişlerini ağzına dökerdim” diye tehdit ettiğini,  orada olan başka asker ve sağlık memurlarının müdahale etmediğini, ağzı burnu kan içinde 1 saat bekletildiğini aktardı.

KIRIKKALE F TİPİ CEZAEVİ

* Kimi basit gerekçelerle çoğu zaman spor ve sohbet faaliyetler iptal edilmekte ve çıkartılmamaktalar.
* Cezaevlerinde açlık grevi sürecinde, sayımlara “robocop” gardiyanlarla gelinmeye başlanmış, hala da sayımlara coplu, kalkanlı gelinmekte, revirde bile sürekli “Robocop” gardiyan doktorun yanında bekletilmekte.
* Cezaevi İdaresi 6 ayda bir yapılması gereken oda değişim taleplerini “kurum güvenliği ve idari sebepler” gibi gerekçelerle hiçbir şekilde kabul etmiyor.
* Cezaevi yemekleri yeterli miktarda besleyici ve hijyen değil. Mutfakta çıkan yemeklerin yeterli miktarda ve kalitede olmamasına rağmen yazdıkları kantin listesindeki malzemelerin çoğu getirilmiyor.
* Adalet Bakanlığı tarafından “mahkumların temizlik ürünleri karşılanıyor” açıklamasına rağmen idare temizlik için gerekli olan deterjan, sabun, diş fırçası-macunu gibi malzemeler ya vermiyor ya da ihtiyaçtan az bir şekilde veriyor.
* Şebekeden verilen su temiz değil, filtre bulunmamakta, sağlanmamaktadır. Su depolarının ne durumda olduğu, boruların işlev seviyesi bilinmemektedir.
* Üç kişilik odalarda dört kişi kalıyorlar, odalarda 3 ranza olduğundan 4. kişi yerde yatmak zorunda kalıyor.
* Cezaevinde rutin olarak yapılan aramalarda odaları dağıtılıyor, eşyaları kırılıp yerlere atılıyor. Kırılan eşyalar için cezaevi idaresi “yenisi temin edilecek” demesine rağmen bu konuda hiçbir gelişme olmamıştır.
* Kürtçe kitap ve mektupları ya hiç verilmiyor ya da aylarca bekletildikten sonra veriliyor.
* Sağlık sorunlarından dolayı kurum revirine çıkmak için defalarca dilekçe yazmalarına rağmen çok geç çıkartılmaktalar.
* Mezar tipi, çok dar ve havasız bölmeli ring aracı ile sevkleri gerçekleştirilmekte. Bu bölmeler oldukça kirli ve küçük olduğundan yeni sağlık sorunlarına yol açmaktadır.
* Haftalık telefon hakları engellenmekte, bir defa ‘ulaşılmadığında’ ikinci defa izin verilmiyor. Tebliğ dahi edilmeyen keyfi bir karar uygulanıyor.
* Kitap sayısı 10 adet ile sınırlandırılmakta, bu kısıtlama ile bilgi edinme hakları ellerinden alınmaktadır.

TOKAT T TİPİ KAPALI CEZAEVİ

* 2 Eylül 2019’da kurumumuza mektup yazan Hasan Ortaç ve oda arkadaşları, uzun yıllar cezaevlerinde olmalarına ve şimdiye kadar sayım alımına dönük hiçbir şekilde yaşamamış olmalarına rağmen, son zamanlarda 12 Eylül cunta döneminden kalma uygulamaların dayatılarak, ayakta, askeri nizam içinde sayım vermelerinin istendiğini, bunu kabul etmeyip yıllarca hiçbir soruna yol açmayan sayımdaki duruşları için idarenin soruşturmalar açtığını, disiplin cezaları verildiğini aktardı.
Tokat Cezaevi’nde Eylül ayında yapılan avukat görüşünde tutukluların anlattıklarına göre;
* Ayakta sayım sebebiyle 5 Ağustos’tan bu yana her hafta soruşturma açılıyor. İletişim cezaları verilmiş.
* Açlık grevleri sonrasında idarenin tutumu değişmiş, odada kimse yokken arama yapılıyor, tekmeyle odaya giriliyor, kitap ve not defterleri alınıyor.
* Evrensel gazetesini alabiliyorlar, Yeni Yaşam’ın Tokat’a gelmediği söyleniyor. Diğer gazeteler haftalık toplu olarak veriliyor.
Etiketler