KÜLTÜR & SANAT

Mitolojide tıbbın doğuşu ve tıpta kullanılan bazı mitolojik kelimeler

Doç. Dr. Ali İhsan Ökten, mitolojide tıbbın doğuşu ile tıpta kullanılan bazı kelimeler, deyimler ve kahramanların yaşam öykülerine açıklık getirdi: “İnsan vücudunun dik durmasını sağlayan temel direği omurgadır ve omur denilen 34 kemikten oluşmuştur. Bu omurlardan boyunda yer alan birincisinin adı ‘Atlas’tır. Tıpkı sırtında boynunun arka kısmına yerleştirdiği dünyayı taşıyan mitolojideki ‘Atlas’ gibi.”

Ankara Tabip Odası’nın Salı Aktiviteleri çerçevesinde konuşmacı olarak katılacak olan Doç. Dr. Ali İhsan Ökten ile “Mitoloji ve Tıp” sunumlarıyla ilgili dokuz8Haber olarak söyleşi gerçekleştirdik.

Ökten; “Mitolojide Tıbbın doğuşu ile tıpta kullanılan Stafilokok, Proteus, CaputMedusa, Aşiltendonu, Narsisizm, Priapizm Sendromu, Febris, İris, Atlas kemiği, Gigantizm, Hermafroditizm, Fobi, Hipokampüs, Geriatri, Senil Demans gibi kelimeler, deyimler ve kahramanların yaşam öykülerine açıklık getirerek şunları ifade etti;

SİROZ VE KAPUT MEDUSA

“Bakteri adını verdiğimiz mikroorganizmalar bazı hallerde insanlarda hastalıklara neden olurlar. Ancak şarap, yoğurt gibi bazı gıdaların mayalanmasında faydalı olduklarını hatırlatmakta yarar var. Ancak bakteri denilince akla enfeksiyonlar ve hastalıklar gelir. Bu bakterilerin en çok bilineni bildiğimiz gibi ‘Stafilokoklar’dır. Vücudun büyük toplardamarlarından biri olan ve karaciğere kan taşıyan Vena Porta’nın normal kan akımının engellenmesi halinde göbek çevresinde genişlemiş toplardamarların oluşturduğu ışınsal yayılımlı bir görünüme verilen isimdir ‘Caput Medusa’ en çok sirozda görülür. ‘Medusa’ ise Yunan mitolojisinde ölümlü bir kraliçenin ismidir. Medusa bakışıyla herkesi taşa çevirebilir. Başında saç yerine kıvrılmış zehirli yılanlar yer alır. Görünüm itibarıyla göbekten çevreye dağılan geniş toplardamarlar ile tanrı Medusa’nın başı arasında büyük benzerlikler vardır.”

AŞİL TENDONU ve AKHİLLEUS

“Efsaneye göre, ‘Akhilleus’ (Aşil) adıyla bilinen yarı tanrı’dan dolayı, baldırın arka kısmındaki kas grubunun, topuk kemiğine birleşmesini ve ayağın aşağı-yukarı hareketini sağlayan yapı, tıpta ‘Aşil tendonu’ adını taşır. Narsisizm kişinin kendisini aşırı beğenmesi, kendisine hayranlık duyması hatta uç bir yaklaşımla kişinin kendisine aşık olması olarak tanımlanır.”

ATLAS; BOYUN OMURLARINDAN BİRİNCİSİ, MİTOLOJİDE DÜNYAYI TAŞIYAN BİR TİTAN

“Atlas, dünyayı sırtında taşıyan kemik. İnsan vücudunun dik durmasını sağlayan temel direği omurgadır ve omur denilen 34 kemikten oluşmuştur. Bu omurlardan boyunda yer alan birincisinin adı ‘Atlas’tır. Peki neden Atlas? Çünkü bu kemik kafatasının hemen altındaki ilk kemik olup kafatasını, yani insanın başını taşıyan bir kemik gibi durmaktadır. Tıpkı sırtında boynunun arka kısmına yerleştirdiği dünyayı taşıyan mitolojideki ‘Atlas’ gibi. Mitoloji’ye göre dev yaratıklar olarak bilinen bir titan olan Atlas aynı zamanda ateşi armağan eden Prometheus’un kardeşidir. Her ikisinin de ortak yazgısı tanrılara karşı gelmek ve cezalandırılmaktır.”