BİLİM-TEKNOLOJİ MANŞET TOPLUM-YAŞAM

Einstein’ın teorisi 100 yıl sonra kanıtlandı

einstein

Einstein’ın 100 yıl önceki teorisi yer çekimsel dalgaların varlığı kanıtlandı. ABD Bilim Vakfı Alman fizikçi Albert Einstein’ın Kütle Çekim Teorisi’nde bahsettiği dalgaları tespit ettiklerini açıkladı.

[mks_dropcap style=”letter” size=”52″ bg_color=”#ffffff” txt_color=”#000000″]A[/mks_dropcap]lbert Einstein’ın 100 yıl önce var olduklarını iddia ettiği “kütlesel çekim dalgalarının” gerçekten var olup olmadığına dair yapılan çalışmalar sonuçlandı. Bilim insanları bir diğer adıyla yer çekimi dalgalarının izine rastlandığını duyurdu. Albert Einstein yüz yıl önce ünlü teorisinde gezegenimizin yer çekimi dalgaları ile kaplı olduğunu söylemişti. Dalgaların varlığının kanıtlanmasıyla evrenin oluşumu ve gelişmesinin anlaşılma adına dev bir adım da atılmış oldu.

ABD’deki California Teknoloji Enstitüsü, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve LIGO Bilimsel İşbirliği Kurumu’na bağlı bilim adamları, bugün Massachusetts eyaletindeki Washington kentinde bir basın toplantısı düzenledi. Toplantıda bilim dünyasının merakla beklediği açıklama yapıldı. Einstein’ın 100 yıl önce ortaya attığı, uzayı ve zamanı büken yerçekimsel dalgaların varlığı kanıtlandı. Bu buluş son 50 yılın en büyük keşiflerinden biri olarak niteleniyor.

‘Kainata yeni bir pencere açılıyor’

Yerçekimsel dalgaların saptanması sayesinde artık astronominin elinde yeni ve çok önemli bir araç var. Bu sayede “kainatın hikayesini” yakında bir bütün olarak öğrenebiliriz. Kainatın ilk dönemine ait hiç bilmediğimiz verilere ulaşabilir, esrarını koruyan karadelikleri ve nötron yıldızlarını daha iyi anlayabiliriz. Penn Üniversitesi’nden Abhay Ashtekar’a göre “Bu gerçekten, gerçekten heyecan verici bir olay. Kainata yeni bir pencere açılıyor”.

İşte 6 soruda insanoğlunun uzaya bakışını değiştirecek bu büyük keşif:

Albert Einstein’ın teorisi neydi? Neden önemli?

Einstein’ın çığır açan genel görelilik teorisine göre yerçekimi, maddenin varlığı nedeniyle uzay ve zamanın bükülmesi anlamına geliyor. Einstein 1916’da bu teorinin bir uzantısı olarak, yerçekimsel dalgaların varlığını savunmuştu. Ancak bugüne kadar bu dalgaların varlığına dair doğrudan bir kanıt bulunamamıştı.

ABD’deki bilim adamları neyi araştırdı?

ABD hükümetinin bağımsız bir kurumu olan Ulusal Bilim Vakfı, LIGO projesini başlattı. ABD’nin Louisiana ve Washington eyaletlerine iki dev lazer dedektörü kuruldu. Bilimadamları bu aygıtlarla Dünya’ya 1.3 milyar ışık yılı uzaklıktaki iki kara deliği mercek altına aldı.

Gözlemler sonucunda ne bulundu?

Son derece yoğun nesneler olan, Güneş’in yaklaşık 30 katı büyüklüğündeki bu karadelikler, birbiri etrafında dönüp çarpışmıştı. Bu çarpışmanın bir sonucu olan yerçekimsel dalgalar, ABD’deki dedektörler tarafından ilk kez 14 Eylül’de saptandı. Son aylarda süren ek çalışmaların ardından bugün bu keşif ilk kez dünyaya duyuruldu.

Neden 100 yıl önce tespit edilemedi?

Yerçekimsel dalgaları tespit etmek için bir protondan 10 bin kat küçük bir hassasiyete sahip 4 kilometrelik lazer ışınları gerekliydi. LIGO projesiyle bu aygıta ilk kez sahip olundu. Bu dalgalar geçmişteki teleskoplarla “görülemezdi.”

Yerçekimsel dalga nasıl bir şey?

Yerçekimi, ışık gibi dalgalar halinde ilerliyor, ama ışığın aksine radyasyon yaymak yerine, uzayın kendisinde dalgalanmalar yaratıyor. LIGO lazer dedektörleri, ışık hızında ilerleyen bu dalgaların ses sinyaline dönüştürülüp kaydedilmesine imkan sağladı. Reuters’a konuşan MIT bilimadamı Matthew Evans, “Karadelik’ten yayılan ve Dünya’ya gelen sinyalleri hoparlöre bağladık. “Vuup” sesini duyduk” diyor.

Peki bu keşif ne işimize yarayacak?

Belki yarın televizyon veya cep telefonu gibi hayatımızı kolaylaştıracak bir icada dönüşmese de bu keşif bilimde tam bir çığır. Çünkü kainatla ilgili tüm bilgilerimiz, radyo dalgaları, ışık, X ışınları, gamma ışınları ve kızılötesi ışınlar gibi elektromanyetik dalgalardan oluşuyor. Bu dalgaların hepsi evrende ilerlerken kesintiye uğrayabildiğinden, ‘uzayın hikayesini’ bugüne kadar hep parça parça, eksik halde öğrenebiliyorduk. (dokuz8HABER/Radikal)

SON TWEET’LER

39 minutes ago
CHP milletvekili Mürsel Alban, İBB başkanlık seçiminin tekrar edilmesi kararının alındığı 6 Mayıs’tan bu yana 39 günde, kamu bankalarının hükümete yakınlığıyla bilinen 6 gazeteye 260 defa reklam verdiğini açıklarken bu durumu “hortumlama” olarak niteledi. via/
@BirGun_Gazetesi https://t.co/EpabqNiLJU
3 7
1 hour ago
Patnos Spor’un Amatör Lig şampiyonluğu nedeniyle AKP'li Pendik Belediye Meclis Üyesi İdris Bilici'nin verdiği yemekte, CHP Kadıköy Belediye Başkanı
@serdildara
Odabaşı'na sahneye davet ederken “siyaset yok sadece selamlama yapacaksınız” demesi üzerine, Odabaşı geceyi terk etti. https://t.co/7qCeMb56ve
1 12
2 hours ago
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi, haziran ayında gerçekleştirdiği 3’üncü oturumunda, öğrencilere ekonomik destek olmak amacıyla öğrenci evlerine su faturalarının konutlara uygulanan faturalandırmadan yüzde 50 indirimli olması kararı alındı. via/
@sendikaorg https://t.co/IrrJL87EGc
1 20
3 hours ago
Batman Belediye Eş Başkanı Songül Korkmaz, Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından başlatılan, “Tüm Kamusal Alanlarda Kirlilikle Mücadele Çalışmaları” kapsamında gerçekleştirdiği park ziyaretlerinde, ‘kirletmemek en iyi temizliktir’ dedi.
#dokuz8/
@CiwanDegerEvli https://t.co/aeRxcynRca
1 7
4 hours ago
Hazine Kamu Finansmanı eski Genel Müdürü Hakan Özyıldız [@HAKANOZYILDIZ], twitter üzerinden yaptığı açıklamada devlet ve hükümet kavramlarının ayrımına dikkat çekerek, kamu hizmeti için tarafsızlığın önemine vurgu yaptı. https://t.co/rHKZvntaSs
8 42