BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ DOKUZ8 MEDYA

CHP’den medya değerlendirmesi: “AKP, 200 yıllık Türkiye medyasını 17 yılda nasıl çökertti?”

Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Milletvekili Yüksel Mansur Kılınç, ‘10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’ için “Türkiye’de Medya 2019” değerlendirmesini yaptı. Cumhurbaşkanı’na hakaretten mahkum edilen gazeteci sayısının 53 olduğunu kaydeden Kılınç, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksinde 180 ülke arasında 2002’de 99. Sırada olan Türkiye 2019’da 157. sıraya gerilediğini ifade etti.

Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Milletvekili Yüksel Mansur Kılınç, ‘10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’ nedeniyle yaptığı “Türkiye’de Medya 2019” değerlendirmesinde AKP döneminin medya uygulamaları ile ilgili önemli verileri ortaya koydu. AKP döneminde SEKA Kağıt fabrikasının özelleştirilerek kapatılması Türkiye’de basın yayın alanını kağıtta tamamen dışa bağımlı hale getirdiğini vurgulayan Kılınç, ““ Türkiye medyasının köklü bir geçmişi büyük bir birikimi vardır. Mücadelelerle oluşturulmuş bu büyük birikim ne tek adamın hedeflerine, ne de Saray’ın  koridorlarına sığar” dedi.

İlk Türkçe gazetenin yayınlanmasının üzerinden 189 yıl geçtiğini hatırtalatan Yüksel Mansur Kılınç, yaklaşık iki asırlık köklü bir geleneğe sahip olan Türkiye medyasının  AKP’nin iktidarda bulunduğu son  17 yılda büyük bir çöküş yaşadığını kaydetti. AKP’nin başlangıçta yarattığı ‘Yandaş Medya’ düzeninin Türkiye’de sistemi değiştiren Anayasa değişikliği ile ‘Saray Medyası’na dönüştüğünü vurgulayan Kılınç, Saray’ın hedefinin tüm medyayı tek adamın sesi haline getirmek olduğunu söyledi.

“SARAY MEDYASI, KENDİ KENDİSİNİ TÜKETME SÜRECİNE GİRDİ”

‘Tek Adam’a boyun eğmeyen medyaya, ‘Saray’ın Medya Operasyon Aygıtları’ haline gelen devlet kurumları eliyle baskı uygulandığını ifade eden Kılınç, “ Türkiye medyasının köklü bir geçmişi büyük bir birikimi vardır. Mücadelelerle oluşturulmuş bu büyük birikim ne tek adamın hedeflerine, ne de Saray’ın  koridorlarına sığar” diye konuştu. Tek adam yönetiminin ve AKP’nin  yaşadığı hızlı düşüşün ‘Saray Medyası’na da yansıdığını  kaydeden Kılınç, “Halk tarafından takip edilmeyen ‘Saray Medyası’ artık kendi kendisini de tüketme sürecine girmiş, Saray’a bağlı medya kuruluşları kapanmaya başlamışlardır. Bu süreç, ülkemizde  21. Yüzyılın ‘Özgür ve Bağımsız Medya’sını kurma olanağını da getirecektir” dedi.

Kendisi de medya yöneticiliğinden gelen Yüksel Mansur Kılınç’ın hazırladığı  “Türkiye’de Medya 2019” değerlendirmesinden bazı başlıklar şöyle:

  • AKP döneminde SEKA Kağıt fabrikasının özelleştirilerek kapatılması Türkiye’de basın yayın alanını kağıtta tamamen dışa bağımlı hale getirmiştir.
  • Temmuz 2018’de patlak veren döviz krizinden sonra yayıncılıkta maliyet yüzde 60 artmıştır.
  • 2019’da 100’den fazla günlük yerel gazete, Türkiye genelinde son 13 ayda uydu üzerinden yayın yapan 215 televizyon kanalı kapanmıştır.
  • İnternet medyasında gerek takipçi gerekse reklam açısından yaşanan hızlı gelişmeye rağmen Türkiye’de hala bir ‘İnternet Medyası Yasası’ bulunmamaktadır.
  • Türkiye’de Eylül 2019 verilerine göre resmi işsizlik oranı yüzde 13,8 seviyesindeyken medya alanındaki işsizlik oranları yüzde 25-30 arasında değişmektedir. Son 10 yılda işsiz kalan gazeteci sayısı 10 bini aşmıştır. İşsizlikte mesleklerdeki ikinci en yüksek oran gazeteciliktedir.
  • Basın-Yayın gazetecilik işkolundaki kayıtlı 86 bin 500 çalışanın sadece 6 bin 507’si sendikalıdır.
  • Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın kurulmasıyla birlikte oluşturulan Basın Kartları Komisyonu ile  Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu’nda bağımsız hiçbir basın meslek örgütü temsilcisi bulunmamaktadır.
  • Son bir yıllık süreçte 680 gazetecinin basın kartı güvenlik gerekçesiyle iptal edilmiştir.
  • Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 2019 yılı içinde ana akım medyaya ait sadece 15 dosyayı görüşmüştür. Bu 15 dosyanın tamamı da muhalif olarak görülen radyo ve televizyonlara aittir.
  • Türkiye’de resmi tirajlara göre en çok satan 10 gazeteden 9’u, en çok izlenen 10 TV kanalından 9’u, en çok dinlenen 10 radyodan 7’si ya tamamen ya da kısmen iktidarın kontrolündeki sermaye gruplarının eline geçmiştir. Genel ve yerel medya sahipliğinin iktidar ile ilişkileri göz önünde tutulduğunda Medya üzerinde  AKP’nin kontrolü  %95’e ulaşmaktadır.
  • 2019’un ilk onbir ayında RTÜK’ten, 121 program durdurma 1.086 para cezası 98 yayın yasağı 59 yayın lisansı iptali kakrarı alınmıştır.
  • Türkiye’de erişime engellenen İnternet sitesi sayısı 288.310 (Ekim 2019) Engellenen İnternet adresi sayısında son 4 yılda %258 artış olmuştur.
  • Cumhurbaşkanı’na hakaretten mahkûm edilen gazeteci sayısı 53…Dünya Basın Özgürlüğü Endeksinde 180 ülke arasında, 2002’de 99. Sırada olan Türkiye 2019’da 157. sıraya gerilemiştir.
  • Son bir buçuk yılda; 8 gazeteci fiziki saldırıya uğramış, saldırganlar cezasız kalmıştır.