22 Ocak 2021, Cuma

55 yıllık bir hayalde son nokta? İşte Brexit’in bilinmeyenleri

İngiltere bu gece yarısı resmen Avrupa Birliği’nden ayrılıyor. İngiltere’nin AB’den ayrılma arzusu ve hikayesi de yeni değil.

1970’lerde İngiltere’de enflasyonun yükselmesi ve petrol krizi nedeniyle oluşan ekonomik buhran, ülke tarihinin ilk Brexit oylamasının kapısını açtı. 1975 yılında üyeliğe devam edip edilmemesi konusunda yapılan ilk referandumda halkın yüzde 67’si, Avrupa Topluluğu’nun bir parçası olarak kalma yönünde oy kullandı.

Ancak İngiltere’de “Avrupa şüpheciliği” hız kesmeden genişliyordu. Ülke, Avrupa Topluluğu’nun “geçinilmesi zor ortağı” olmakla ün salmaya başlamıştı. İlerleyen yıllarda da AB bütçesine yaptıkları ödemelerden ve Brüksel kurallarına uymak zorunda olmaktan rahatsız olan İngiltere 2016’da bir kez daha referandum kartını kullandı. Ancak bu defa halkın görüşü 1975’teki gibi olmadı. İngiltere’nin AB’den ayrılma sürecini ve sonrasındaki soru işaretlerini BBC Türkçe başta olmak üzere uluslararası basından derlediğimiz bilgileri haberleştirdik.

2016’DAKİ REFERANDUM 1975’TEKİ GİBİ OLMADI

23 Haziran 2016’da yapılan referandumda AB’den ayrılmaya karar verdi. 17 milyon 228 bin 077 seçmen (yüzde 51.8) “AB’den ayrılma yönünde oy kullandı. 16 milyon 701 (yüzde 48.2) seçmen ise “AB’de kalalım” şeklinde oy kullandı. İngiltere’deki AB referandumunu “Brexit” taraftarları kazandı.

“BREXIT” KAVRAMI NEREDEN ÇIKTI

İngiltere basını İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmasını Britain’in ilk iki harfini ve çıkış anlamına gelen exit’i birleştirerek Brexit olarak adlandırdı.

Referandumda “AB’de kalalım” kampanyasını yürüten Başbakan David Cameron istifa kararı aldı. Cameron, “AB’den ayrılma sürecini yeni bir başbakan yürütmeli” dedi.

İngiltere’de yapılan bu refandum ülke içinde her ne kadar çok tartışıldıysa da aşamalar bir bir geldi.

AP, BREXIT ANLAŞMASINI ONAYLADI

29 Ocak’ta Brüksel’deki AP Genel Kurulu’nda yapılan oylamada, İngiltere’nin yaklaşık yarım asırlık AB üyeliğini sonlandıracak Brexit Anlaşması, 49 “hayır” oyuna karşın 621 “evet” oyuyla kabul edildi.

Üç yıl, üç başbakan ve iki seçimden sonra İngiltere sonunda yerel saatle 23.00’te (TSİ 02:00) Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılacak.

AYRILIKLA BİRLİKTE 11 AYLIK GEÇİŞ SÜRECİ BAŞLAYACAK

Peki bu sürede ve sonrasında neler değişecek, neler aynı kalacak?

1. Avrupa Parlamentosu’ndaki İngiliz milletvekilleri koltuklarını kaybedecek

2019’un Mayıs ayında yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde İngiltere için ayrılan koltukların çoğunu Nigel Farage liderliğindeki aşırı sağcı Brexit Partisi kazandı
Brexit Partisi lideri ve İngiltere’nin AB’den ayrılmasının mimarlarından Nigel Farage, Avrupa Parlamentosu üyeliğini kaybedecekler arasında.

Bunun nedeni, İngiltere’nin AB’den ayrıldığı anda, Birlik’in siyasi kurum ve ajanslarıyla bağını yitirecek olması.

Geçiş sürecinde İngiltere’nin AB kurallarına uyacak olmasına ek olarak, AB kanunlarının yerine getirilmesi ile ilgili konularda karar mercii olan uluslararası Avrupa Adalet Divanı, yasal anlaşmazlıklarda son sözü söyleyecek.

2. AB zirvelerine katılım bitecek

İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın, gelecekte AB Zirvesi’ne katılan liderler arasına girmek istemesi halinde, özel olarak davet edilmesi gerekecek.

İngiliz bakanlar da artık düzenli olarak AB toplantılarına katılarak, örneğin balık avlanmaya ilişkin sınırlamalar hakkında karar veremeyecek.

3. Ticaret konusu çok konuşulacak

İngiltere malların ve hizmetlerin alım-satımına ilişkin olarak dünya çapındaki diğer ülkelerle pazarlıklara başlayabilecek.

İngiltere AB üyesiyken, ABD ve Kanada gibi ülkelerle resmi ticaret müzakereleri yürütmesine izin verilmiyordu. Brexit destekçileri kendi ticaret politikasını belirleyebilecek olmasının İngiltere ekonomisini şaha kaldıracağını savunuyor.

AB ile de görüşülecek çok fazla konu var. Geçiş süreci sona erdiğinde malların fiyatının artmaması ve başka ticaret engellerinin olmaması için İngiltere-AB ticaret anlaşmasının imzalanması en öncelikli konu.

Eğer bir ticaret anlaşmasına varılırsa, geçiş dönemi sona erinceye kadar anlaşmanın maddeleri uygulamaya konulmayacak.

4. İngiliz pasaportlarının rengi değişecek

Mavi renkteki pasaportlar 1988 yılında değiştirilmişti

Mavi renkteki pasaportlar, şu anki bordo pasaportlarla değiştirildikten 30 yıl sonra geri dönecek.

İngiltere’de göçten sorumlu İçişleri Bakan Yardımcısı Brandon Lewis, 2017 yılında bu değişikliği açıklarken, ilk olarak 1921 yılında kullanılan bu pasaport için “ikonik” ifadesini kullanmıştı.

Yeni pasaport uygulamasına geçilmesi aylar sürecek. İngiltere’de yıl ortasına kadar yeni pasaportların hazırlanması bekleniyor.

5. Brexit bozuk paraları

Brexit ertelendikten sonra bozuk paraların yeniden basılması gerekti

İngiltere’de Brexit’i anmak için 31 Ocak tarihini taşıyan ve “Barış, Refah ve Bütün Uluslarla Dostluk” yazılı 3 milyon adet 50 penilik bozuk para basılacak. Paralar dolaşıma girdi.

Ancak bozuk paralar da halkı böldü, AB’de kalınmasından yana olan bazı kişiler bozuk parayı kabul etmeyeceklerini açıkladı.

Hükümet Brexit’in gerçekleşmesi planlanan 31 Ekim tarihi için de paralar bastırmıştı, ancak İngiltere’nin AB’den çıkışı ertelenince paralar eritilmek zorunda kalındı.

6. İngiltere’nin Brexit ekibinin görevi sona erecek

İngiltere-AB müzakerelerini ve anlaşma olmaması ihtimaline yönelik hazırlıkları yürüten ekip, Brexit’in gerçekleşeceği gün görevlerinden ayrılacak.

Brexit departmanı, eski Başbakan Theresa May tarafından 2016 yılında kurulmuştu.

Bundan sonraki görüşmeleri yürütecek ekibin adresi Başbakanlık konutu olan Downing Street olacak.

7. Almanya suç işleyenleri İngiltere’ye geri gönderemeyecek

Bazı zanlıların Almanya’ya kaçmaları halinde İngiltere’ye geri gönderilmeleri mümkün olmayacak. Almanya Anayasası, başka bir AB ülkesi olmadıkça vatandaşlarının sınır dışı edilmesine izin vermiyor.

Almanya Adalet Bakanlığı’ndan bir sözcü BBC’ye, “Bu istisna İngiltere AB’den ayrıldıktan sonra uygulanmaya devam edemez” açıklamasını yaptı.

Aynı kısıtlamaların başka ülkeler tarafından da getirilip getirilmeyeceği belirsiz. Örneğin Slovenya, durumun karmaşık olduğunu söylüyor, Avrupa Komisyonu ise görüş vermeyi reddetti.

İngiltere İçişleri Bakanlığı Avrupa Tutuklama Müzekkeresi’nin geçiş dönemi boyunca devam edeceğini söylüyor. (Bu Almanya’nın Alman olmayan vatandaşlarını sınır dışı etmeye devam edeceği anlamına geliyor.)

Ancak bir ülkenin yasası İngiltere’ye iadeyi engelliyorsa, “yargılamayı devralması ve söz konusu kişiyi cezalandırmasının” mümkün olduğunu kaydediyor.

ŞİMDİLİK NELER DEĞİŞMEYECEK?

Geçiş dönemi Brexit’in hemen ardından başlayacağı için, pek çok şey aynı kalacak en azından 31 Aralık 2020’ye kadar.

1. Seyahat

Geçiş döneminde İngiltere vatandaşları AB vatandaşlarıyla aynı haklara sahip olacak

Uçaklar, tekneler ve trenler her zamanki gibi çalışmaya devam edecek.

Pasaport kontrole gelindiğinde geçiş dönemi boyunca İngiliz vatandaşları, AB vatandaşları için ayrılan bölümlerde sıraya girmeye devam edecek.

2. Ehliyetler ve evcil hayvanların pasaportları

Geçerli oldukları müddetçe, kabul edilmeye devam edilecekler.

3. Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC)

Avrupa Sağlık Sigortası Kartı geçiş döneminde geçerli olmaya devam edecek

Bu kartlar İngiliz vatandaşlarına, bir kaza sonucu meydana gelebilecek hastalıklarda resmi kuruluşlarda tedavi imkanı sağlıyor.

Herhangi bir AB ülkesinde kullanılabilirler (İsviçre, Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn’da da geçerliler) ve geçiş döneminde de geçerli olacaklar.

4. AB’de yaşamak ve çalışmak

Geçiş döneminde hareket serbestisi devam edecek, böylece İngiltere vatandaşları şu an olduğu gibi bu süreçte de AB’de yaşayıp, çalışmaya devam edebilecek.

İngiltere’de yaşamak ya da çalışmak isteyen AB vatandaşları için de aynı koşullar geçerli

5. Emeklilik maaşı

AB’de yaşayan İngilizler devletten emeklilik maaşlarını ve yıllık zammı almaya devam edeceler.

6. Bütçeye yapılan katkılar

İngiltere geçiş döneminde AB bütçesine para ödemeye devam edecek. Bu, AB tarafından fonlanan projelerin devam etmesi anlamına gelecek.

7. Ticaret

İngiltere-AB ticareti ek ücretler ya da denetimler gerekmeden devam edecek.

Son Haberler

Ziya Selçuk: 15 Şubat’ta sizi okullara çağırmak istiyoruz

2020-2021 Eğitim Öğretim Yılı Yarıyıl Dönemi kapanış programında öğrencilerle buluşan Ziya Selçuk, "15 Şubat'ta sizi okullara çağırmak istiyoruz" dedi. Milli Eğitim Bakanı Selçuk, 81 ilden...

“Pandemi döneminde bile sigorta pirimini ödeyemen vatandaştan para isteniyor”

CHP Adana Milletvekili ve TBMM Kit Komisyonu Üyesi Orhan Sümer, "Genel Sağlık Sigortasını ödeyemediği için sağlık hizmetlerinden faydalanamayan, hastanelere gidince para ödemek zorunda kalan...

Mersin’de kadın üreticiler Yoğurt Pazarı’nda 3’üncü kez bir araya geldi

Mersin Büyükşehir Belediyesi, kadın üreticilere destek olmaya devam ediyor. Büyükşehir’in öncülüğünde üçüncü kez Yoğurt Pazarı’nda bir araya gelen kadın kooperatiflerinin ortağı kadınlar, kurulan stantlarda...

Hazine’nin geçiş garantisi ödemelerinin yüzde 10’unu İBB’ye aktarması gerekirken tek kuruş bile göndermediği ortaya çıktı

Hazine’nin 2016 yılında açılan Yavuz Sultan Selim Köprüsü için IC İçtaş İnşaat-Astaldi Konsorsiyumu’na (ICA) yaptığı geçiş garantisi ödemelerinin yüzde 10’unu İBB'ye aktarması gerekirken tek...

Çok Okunanlar

Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan İBB’ye yasak: “Mobil büfelerde ekmek satılamaz”

İstanbul Büyükşehir Belediyesi sosyal medya hesabından yayınlamış olduğu mesajda mobil büfelerde satılması planlanan halk ekmeğine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın...

Kaybolan Gökhan Güneş’in kaçırıldığı anların görüntüleri ortaya çıktı

Kendisinden dünden bu yana haber alınamayan Gökhan Güneş'in zorla bir araca bindirilerek kaçırıldığı anların görüntüleri ortaya çıktı. Güneş ailesinin...

Sağlık Bakanlığı logolu haritada Alevi köyleri kırmızıyla işaretlendi

Tokat'ta hasta yakınına gönderilen Sağlık Bakanlığı logolu haritada, Alevilerin yaşadığı köylerin yanına kırmızı harflerle ''Alevi'' yazıldığı görüldü. Tokat İl...

Okmeydanı’nda tüm giriş ve çıkışlar kapatıldı

İstanbul Şişli Okmeydanı'nda yapılan denetimde çok sayıda kişi gözaltına alındı. İstanbul Şişli Okmeydanı'nda tüm giriş çıkışları kapatılarak asayiş denetimi yapıldı....

Deniz Bulutsuz’a şiddet uygulayan Ozan Güven hakim karşısına çıktı

Oyuncu Deniz Bulutsuz'a şiddet uyguladığı iddiasıyla hakkında 'silahla kasten yaralama', 'kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma' ve 'hakaret' suçlarından 13,5 yıla...

Fenerbahçe, Mesut Özil’e yıllık 7.5 milyon euro ödeyecek

Alman Bild gazetesi, Mesut Özil’in Fenerbahçe’den yılda 7.5 milyon avro alacağını duyururdu, Sarı-Lacivertli kulübe yakın bir menajer, imaj haklarıyla...

Soylu, “Anneme küfür eden serbest bırakıldı” Bakan olsam ne yazar

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, sosyal medyada annesiyle fotoğrafının altına küfür eden şahsın mahkemece serbest bırakıldığını belirterek tepki gösterdi. "Bakan olsam...

AKP’nin Demirtaş önerisi Erdoğan’ı kızdırdı

AKP'nin MKYK toplantısında 6-8 Ekim olayları hakkında Batı kamuoyunun bilgilendirilmesi teklif edildi. MKYK toplantısında sunulan teklifi kesin bir dille reddeden...

Öğrencilere 500 bin tablet dağıtımı haftaya başlıyor

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, EBA'dan verilen eğitimleri takip edebilmeleri için öğrencilere 500 bin tablet dağıtımına, önümüzdeki haftadan itibaren başlanacağı...

Adana’da 4 büyüklüğünde deprem

Ceyhan ilçesine bağlı Hamdilli Mahallesi'nde saat 12.30 sıralarında 4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Kandilli Rasathanesi, Adana'nın Ceyhan ilçesine bağlı...

Gözden Kaçmasın