8 Temmuz 2020, Çarşamba

ABD’de seçim tahminleri neden bozguna uğradı?

ABD seçimleri tartışmalı kampanya sürecinin ardından Donald Trump’ın sürpriz başkanlığıyla sonuçlandı. Peki son dakikaya kadar Clinton’u favori gösteren anketler ve veriler nasıl bozguna uğradı?

[mks_dropcap style=”letter” size=”52″ bg_color=”#ffffff” txt_color=”#000000″]T[/mks_dropcap]rump’ın zaferi neredeyse tüm medya anketlerini, analizlerini yanlış çıkardı. ABD’li seçmenlerin oyları bu konuda verilerin ve analizlerin aslında hala ne kadar yanıltıcı olabileceğini gözler önüne serdi. Çoğu insan Clinton’ın zaferine kesin gözle bakarken, bu öngörüyü destekleyen seçim tahminleri 8 Kasım gecesini tam bir bozgunla kapattı.

New York Times’ta bugün yayınlanan makalede FiveThirtyEight, New York Times Upshot gibi veri analizlerine dayalı yayın yapan medya kuruluşları, kampanya boyunca Clinton’ın kazanma şansını yüzde 70-99 arasında sunduğu belirtildi. Fakat sonuçların gelmesiyle verilerin de yanıltıcı olabileceği gün yüzüne çıktı.

Silikon Vadisi’nden endüstri sektörüne kadar uzanan iş alanlarının yeni gözdesi veri ve veri madenciliği. Birçok sektör tarafından oldukça sık kullanılan bu yöntem, tasarruf ve kâr ettirici olduğu için günümüzde çok popüler. Hatta Microsoft’un 400 milyon insanın kişisel ve iş bağlantısı verilerini satın almak için LinkedIn’e 26 milyar dolar para verdiği bilinen bir gerçek.

Bombalardan kaçan çıplak kız Vietnam savaşı yıkımının simge fotoğrafları arasında gösteriliyor.
Bombalardan kaçan çıplak kız Vietnam savaşı yıkımının simge fotoğrafları arasında gösteriliyor.

‘ALT METİN’ PROBLEMİ

Fakat bu kadar değerli olan veri bilimi bir takım çelişkileri ve karışıklıkları da beraberinde getiriyor. Her ne kadar kimsenin göremediğini daha önceden görebilme becerisi olsa da veriler, alt metinleri anlayamaması, içeriği ve nüansları kaçırabilmesi sebebiyle bazen kullanışsız bir araç haline de gelebiliyor. Tüm sektörlerden şirketlerin bu ‘gizli silah’ı insan davranışlarını perde arkasından takip edebilmek için kullandığı aşikar fakat Salı günü açıklanan seçim sonuçlarında olduğu gibi biz ‘müşteriler’ bu yöntemin nasıl işlediğine/aksadığına sadece seçim sonuçlarında olduğu gibi nadir olaylarda tanık olabiliyoruz.

Veri analizi algoritmalarının ne şekilde hatalara sebep olabildiğinin en güzel örneklerinden biri ise yakın zamanda Facebook’ta yaşandı. Norveç’li bir yazar dünyanın en önemli ve Vietnam savaşının simge fotoğraflarından biri olan, bombalardan kaçan 9 yaşındaki çıplak kız fotoğrafını Facebook’ta paylaştı. Bunun üzerine yazılımın algoritması, bu fotoğrafın sosyal medya sitesinin ‘pornografi’ politikasına göre yasak olduğuna hükmetti ve fotoğrafı yayından kaldırdı.  Bu örnekle algoritmaların ‘alt metin okumaları’ ve ‘direk yaklaşımları’ sebebiyle sadece veriyle açıklanamayacak faktörleri doğru analiz edemediği bir kez daha ortaya çıkmış oldu.

ANKETLER ‘FİKRİNİ SANDIKTA DEĞİŞTİRENLERİ’ OKUYAMADI

Salı günü gerçekleşen seçimlerde verilerin ‘etinden sütünden’ faydalanılarak kullanılması ve aşırı bir şekilde pazarlanması belki de bu yöntemle bir yol haritası çizmenin yanlış sonuçlar doğurabileceğini bizlere göstermiş oldu.

NYTimes’ta yer alan makalede açıklama yapan Princeton Üniversitesi Nörobilim profesörü Sam Wang, ABD seçimlerini “Anketler daha önce hiçbir seçimde görülmeyen boyutta yanıldı” diye betimleyerek anket verilerinin ‘fikrini sandıkta değiştiren’ cumhuriyetçi seçmenleri okumada sınıfta kaldığına işaret etti. Bu yüzden seçimlerin kaderinin sadece verilerle ve rakamlarla pazarlanması belki de sonuçları etkilemiş oldu.

Günümüz iş dünyasında ve mega dijital şirketlerinde yapay zeka ve algoritmalar araba, veriler ise arabaya güç veren yakıt konumunda. Facebook, Google ve Amazon gibi dev şirketler internette attığınız her adımla ilgili veri topluyor ve bunları halı dokur gibi işleyip size kişiselleşmiş reklam ve hizmet olarak geri sunuyor.

İnternet dünyasının bel kemiğine dönüşen veri uygulamalarının ve tahmin algoritmalarının limitlerinin kavranılamadan kullanılmasının sonuçları, bir nevi tüm dünyanın ‘şoke’ olduğu Trump’ın başkan seçilmesi ile gözler önüne serildi.

ABC kanalının seçim sayfası.
ABC kanalının seçim sayfası.

Teknolojinin nimetlerini kullanmak her alanda büyük fayda sağlasa da verileri sadece bir araç olarak kullanmaktansa onlarda cevap ve olasılık aramak büyük yanılgılara yol açabiliyor.

Bu tehlike ve yanılgı, seçimlerde ipi göğüsleyeceğine ‘yüzde 70’ oranında kesin gözüyle bakılan Clinton’ın ‘yüzde 30’luk kaybetme ihtimalini göz ardı etmekte yatıyor. Tabi burada tek suç seçmende değil. En önemli faktörlerden biri de bu tahminlerin ve oranların halka nasıl sunulduğu…

ABD seçimleri için kullanılan tahmin modelleri genel olarak onlarca yılın verilerine dayanıyor. FiveThirtyEight’in modelinde 1972’den beri gerçekleşen genel seçim verileri kullanılırken Clinton’ın şansı yüzde 85’teyken, model 2000’den itibaren oranları toplaması yönünde güncellenince, Clinton’ın şansı yüzde 95’e kadar yükselmişti. Bu da aslında verilerin bu tip önemli konularda ne şekilde/oranda kullanıldığının önemine büyük bir vurgu yapıyor.

Büyük yüzdelerle gözü boyanan seçmenin ‘perde arkasını’ görememesi, belki de ABD seçimlerinin veriler, algoritmalar ve tahminlerle kaderini değiştiren önemli faktörlerden biri olarak tarihe geçti.

Bu haberde New York Times'ta bugün yayınlanan The Data Said Clinton Would Win. Why You Shouldn’t Have Believed It. analizinden örnekler ve bilgiler kullanılmıştır.

Dokuz8HABER / Anıl Karaca

 

Son Haberler

Van Gölü’nde kaybolan teknenin yeri tespit edildi

Van Valiliğinden yapılan açıklamada, "Van Gölü'nde batan teknenin yeri tespit edilmiştir. Tekne ve cenazelerin çıkartılması için gerekli çalışmalara başlanılmıştır" denildi. Van'da 27 Haziran'da göle açılan...

GÜN ORTASI | 8 Temmuz 2020 – Günün ilk bölümünün öne çıkan haberleri

dokuz8HABER olarak 8 Temmuz saat 15.00’e kadar olan öne çıkan gelişmeleri sizler için derledik. AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, sosyal medya ile ilgili bir...

LC Waikiki, homofobik şirketler arasına katıldı

Homofobik kesimlerin hedef göstermesi ile bazı şirketler duruşunu değiştiriyor. Onlardan biri de LC Waikiki oldu. Sosyal medyadan bazı homofobik kesimlerin paylaşımları üzerine LC Waikiki...

Rusya: Türkiye ile acil bir ateşkes üzerinde çalışıyoruz

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Libya’da Türkiye ile acil bir ateşkes üzerinde çalıştıklarını öne sürdü. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Interfaks'a değerlendirmelerde bulundu. Rusya ve Türkiye'nin...

Çok Okunanlar

Sağlık Bakanlığı’ndan düğün genelgesi: Düğünler serbest ama halay çekmek yasak

Sağlık Bakanlığı, koronavirüs nedeniyle düğünlerde alınacak tedbirleri yayımladı. Buna göre, düğün salonlarına maskesiz girilemeyecek ve halay çekilemeyecek. Sağlık Bakanlığı tarafından...

İBB’nin deprem raporu: İstanbul’daki en riskli ilçeler

Uzmanların İstanbul'da beklediği 7.3'ün üzerindeki bir deprem için en riskli ilçe ve mahalleler belirlendi. İBB’nin hazırladığı deprem raporunda en riskli...

Eşi ve çocuğu yanındayken susturuculu silahla vurulan kişi öldü

İngiltere'den Türkiye'ye memlekete tatile gelen aileye piknik dönüşü susturucu takılmış silah veya silahlarla saldırı düzenlendi. 24 yaşındaki Hüseyin Eren,...

Bodrum’da ünlü markaların avukatları ile esnaf arasında gerginlik

Muğla'nın Bodrum ilçesinde ünlü markaların avukatları ile imitasyon marka satan esnaf arasında denetim gerginliği yaşandı. Türkiye'nin turizm merkezlerinden Bodrum'da, esnaf...

Müge Anlı’nın programında ortaya çıktı: 7 yıl önce öldürdüğü kuzenini kuyuya atmış!

Denizli'de 2013 yılında kaybolan Levent Karaduman'ı arayan aile, Müge Anlı'nın ekibinden yardım istedi, kısa süre sonra Karaduman'ın kuzeni tarafından...

Gözden Kaçmasın