7 Temmuz 2020, Salı

ABD’de Afrikalı-Amerikanlar neden koronavirüse daha fazla yakalanıyor?

Koronavirüs herkese bulaşabilir fakat Afrikalı-Amerikanlar, özellikle belirli büyük şehirlerde orantısız sayılarda can kaybı veriyor. New York Valisi Andrew Cuomo koronavirüsü “mükemmel eşitleyici” olarak adlandırırken, veriler virüsün her şey olabileceğini gösteriyor fakat rastgele olduğunu göstermiyor.

ABD’de geçtiğimzi pazartesi günü itibariyle koronavirüs kaynaklı ölüm sayısı 10.000’den fazlaya tırmanmışken, devlet sağlık görevlileri virüsün Afrikalı-Amerikanlar üzerindeki orantısız etkisiyle boğuşuyor. Eşitsizlik hususiyetle Afrikalı-Amerikanların yoğun yaşadığı New Orleans, Chicago ve Detroit gibi şehirlerde belirgin olarak göze çarpıyor.

YÜZDE YETMİŞİ AFRİKALI-AMERİKANLAR

Louisiana ülkedeki koronavirüs vakalarında dördüncü sırada ve koronavirüs ölümlerinin büyük çoğunluğu Afrikalı-Amerikanların nüfusun %60’ını oluşturduğu New Orleans’ta. Eyalet Valisi John Bel Edwards geçtiğimiz pazartesi düzenlenen basın toplantısında “Koronavirüs ölümlerinin neredeyse yüzde 70’inden fazlası Afrikalı-Amerikanların yaşadığı New Orleans’ta” dedi, “Bu daha fazla dikkati hak eder ve bunu yavaşlatmak üzere ne yapabileceğimizi görmek için peşine düşmemiz gerekecek.”

Detroit, Chicago ve Milwaukee’yi de kapsayan Orta Batı şehirleri de ayrıca artan dengesizliği bildiriyor.

Neredeyse yüzde 80’i siyah olan Detroit, Michigan eyaletinde koronavirüs vakalarını en fazla yoğunlaştığı yer. Şehirdeki ölüm oranı eyaletteki tüm ölümlerin yüzde 40’ını oluşturuyor.

GELİRDE IRKSAL EŞİTSİZLİK SAĞLIĞI ETKİLİYOR

Yüzde 30’u siyah olan Chicago’da, şehirdeki tüm koronavirüs vakalarının yüzde 70’ini ve eyaletteki ölümlerin yarısından fazlasını siyahlar oluşturuyor. Illinois eyaletinin halk sağlığı departmanı direktörü Ngozi Esike, “Hepimiz çok iyi biliyoruz ki sağlık gelirlerinde ırksal çizgilerin beraberinde oynayan genel bir eşitsizlik var ve belki aynısı bu virüs için de geçerli” dedi.

Afrikalı-Amerikanlar, çoğunlukla kentsel alanlarda yoğunlaşmaları ve hayati önem taşıyan sektörlerde çalışmaları sebebiyle daha yüksek oranda bir virüse maruz kalma riskiyle karşılaşıyor. Ekonomi Politik Enstitüsü’ne göre, yüzde 30 civarlarındaki beyaz meslektaşlarıyla kıyaslandığında siyahi çalışanların yalnızca yüzde 20’si durumlarının evden çalışmaya elverişli olduğunu beyan etti.

Virüs bu nedenle yüksek sayıda yaşlı siyah erkeği öldürdü, bunun yanı sıra, salgın güneydeki kadınlar ve genç Afrikalı-Amerikanlar arasında da baş gösteriyor.

Bu esnada uzmanlar, kovid-19’un obezite, tansiyon ve diyabet hastalarındaki yaygınlığını gösteren ön araştırmaya işaret ediyor ki bu risk faktörleri Afrikalı-Amerikanlar arasında daha yaygın. Virüsün, altta yatan sağlık problemlerine sahip kişilerde daha sert zarara yol açtığı biliniyor ve birçok hastane bu kişilerden yalnızca yoğun bakıma kabul edilenlere test yapıyor.

SİGORTADAN YOKSUNLUK

Eleştirmenler, sağlık kuruluşlarının kapatılması ve Medicaid ve Medicare gibi halk sağlığı sigortası planlarındaki kesintilerin yanı sıra sağlık hizmetindeki ırksal eşitsizliklerin de bu riskleri körüklediğini not etti. Beyaz muadilleriyle mukayese edildiğinde Afrikalı-Amerikanların sağlık sigortasından yoksun olma ve temel bakımın kısıtlı veya pahalı olduğu yetersiz hizmet sunulan bölgelerde yaşama ihtimali iki kat daha fazla.

Genel Dâhili Tıp Dergisi’ne göre, şuursuz ırksal önyargılar ayrıca ve özellikle sağlık profesyonelleri hizmet verdikleri topluluğun kültürü hakkında deneyimsiz olduğunda eşitsiz sağlık sonuçlarına yol açabilir. Yüzyıl Enstitüsü, Hispanik veya çoğunluğu Afrikalı-Amerikanların oluşturduğu mahallelerde sağlık çalışanlarının daha düşük kalitede bakım sağlamaya yatkın olduğunu ortaya çıkardı.

Illinois Valisi JB Pritkzer, eyaletin salgına verdiği tepkide ırkçılığın rolünü doğruladı fakat bunu birkaç hafta içinde çözülemeyecek ‘çok daha büyük bir sorun’ olarak adlandırdı. “On yıllardır belki yüzyıllardır süregelen insanların rengine göre sunulan sağlık hizmetindeki eşitsizliği telafi etmek güç,” dedi.

Ve virüs ayrım yapmazken, bir sağlık hizmeti savunma grubu olan Sağlıkta Eşitliği Geliştirme CEO’su ve uygulayıcısı Dr. Uché Blackstock hükümetin vereceği yanıtların telafi edebileceğini söyledi.

DÜŞÜK GELİRLİLERE YETERLİ TEST YAPILMIYOR

Blackstock, virüs yayılırken ABD Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezleri’nin başlangıçta yurt dışına seyahat edenleri önceleyen bir test programı salık verdiğini not etti. Bu, Blackstock’un, Brooklyn ve Queen’in düşük gelirli bölgelerinde yaşayan çoğunluğu siyahi hastalarının, Manhattan’daki seyahat etmiş, varlıklı beyaz hastaları kadar mümkün olduğunca hızlı bir şekilde test edilmediği demekti.

Blackstock “Şu an bizim bildiğimiz virüsün topluluklarımızda farkına vardığımızdan çok daha uzun süredir dolaşımda olduğu,” dedi.

Wisconsin’de eyaletteki 86 açıklanan ölümün yarısından fazlası Milwaukee şehrinden. Sınırlı test ve yavaş sosyal yardımlaşma şehirdeki vaka sayısının iki haftadan kısa bir sürede sadece birken, 350’den fazla sayıya fırlamasıyla sonuçlandı. Sağlık görevlileri muhtemelen virüsün şehre, ilk virüsü kapan sakininin şehrin yakınlarındaki varlıklı beyazların ikame ettiği banliyöden birileriyle temas etmesi sonucu girdiğini söyledi.

Siyahi eyalet temsilcisi David Bowen, virüs teşhisi konulan ilk Wisconsin resmi yetkilisiydi. Bowen, Guardian’a daha sonra virüsü üç kişiye daha bulaştırdığının onaylandığını aktardı. Onlardan yalnızca biri test imkânına erişti.

“Beyaz topluluklar hasta olduğunda, bizler, bizi sıklıkla kendi doktorumuz olmaya terk eden sağlık hizmeti eksikliğiyle aynı hastalıktan ölmekle tehdit edilen siyahi bir topluluktayız,” dedi.

SALGIN TAKİBİNDE IRKSAL İZLEME AZ

CDC (Hastalık Kontrol Merkezleri) yönergelerine göre, diğer salgınlarda yapılageldiği gibi her eyaletten resmi olarak test ve tedavi verilerinin ırka göre takip edilmesi istendi. Şimdiye kadar eyaletlerin bir düzineden azı bu veriyi dolaşıma soktu.

Geçen hafta Yasama Komitesi, Senatör Elizabeth Warren ve kongre üyesi Ayanna Pressley, Massachusett’lerin ikisi de dâhil olmak üzere, CDC’den ırksal veri sağlamasını talep eden bir mektup gönderdiler. Mektup, demokratik veri olmadan, sağlık görevlilerinin ve kanun koyucularının sağlık gelirlerinde ve test yapmada meydana gelebilecek eşitsizliklere hitap edemeyebileceklerini dile getirdi.

Avukatların Medeni Haklar Komitesi bu ırksal analizlere dahil olmadığı için CDC’ye çağrı yaptı. Komite başkanı ve baş yöneticisi Kristen Clarke, “Bu diğer hiçbirine benzemeyen bir kriz ve eyaletimizdeki ve federal hükümetlerimizdeki görevliler şeffaflığı temin etmekte büyük rol oynuyor,” dedi.

Komite, Washington DC dâhil, sayıları paylaşmaları için eyalet sağlık bölümlerine harekete geçmeye teşvik eden mektupları gönderdi. Pazartesi günü, Washington Belediye Başkanı Muriel Bowser ilk kez ırka dayalı koronavirüs verilerini yayınladı: bölgedeki 24 ölümden 14’ü siyahi hastaydı. Washington çoğunluğu siyah nüfusa sahip olma statüsünü 2011’de kaybettikten sonra bugün Washington DC yüzde 45 Afrikalı-Amerikan’dan oluşuyor.

Bowser, “bütün ölümler endişe vericidir” diyerek ırksal eşitsizlikler hakkındaki soruları reddetti. Fakat çoğu siyahi topluluklar için korkuları koronavirüsün bulaşma tehlikesiyle orantılı. Araştırma merkezi Pew’a göre, siyah Amerikanların yüzde 46’sı beyaz muadilleriyle karşılaştırıldığında, iki katından daha fazla koronavirüsü sağlıklarına bir tehdit olarak görüyor.

Clarke, “Biliyoruz ki siyah Amerikanlar bilhassa kırılgan. Bu bir sosyal, ekonomik ve ırksal adalet meselesi,” dedi. “Bir topluluğa nasıl muamele edildiği ülkedeki bütün toplulukları etkiler.”

Bu yazının orjinali Guardian tarafından yayınlanmış, Ebrar Başyiğit tarafından Türkçe’ye çevrilmiştir.

Son Haberler

HDP’li çetin tutuklanma talebiyle mahkemeye sevk edildi

Gözaltına alınırken köpekli ve fiziki işkenceye maruz kalan HDP Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu üyesi Sevil Rojbin Çetin, tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edildi. Mardin Cumhuriyet Başsavcılığı...

Habertürk, TBMM Başkan adayı İstanbul Milletvekili Erkan Baş’ı sansürledi

Meclis Başkanı adayları arasında olan ancak Habertürk'teki canlı yayında isminin geçirilmemesine tepki gösteren TBMM Başkan adayı ve TİP İstanbul Milletvekili Erkan Baş, "Daha çok...

İBB’nin deprem raporu: İstanbul’daki en riskli ilçeler

Uzmanların İstanbul'da beklediği 7.3'ün üzerindeki bir deprem için en riskli ilçe ve mahalleler belirlendi. İBB’nin hazırladığı deprem raporunda en riskli ilçeler ve mahalleler belirlendi. Buna...

“Kişilerin verilerinin güvenliğini amaçlamaktan ve sektör dinamiklerinden uzak”

Erdoğan'ın Twitter ve Netflix açıklamalarının ardından gündeme yeniden gelen 'veri yerelleştirme odaklı yasa tasarısı'na dair açıklamalarda bulunan İYİ Parti İBB Meclisi üyesi Dr. Taylan...

Çok Okunanlar

Eşi ve çocuğu yanındayken susturuculu silahla vurulan kişi öldü

İngiltere'den Türkiye'ye memlekete tatile gelen aileye piknik dönüşü susturucu takılmış silah veya silahlarla saldırı düzenlendi. 24 yaşındaki Hüseyin Eren,...

Erdoğan canlı yayında Bakan Dönmez’e çıkıştı: Müsaade et konuşalım

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, hidroelektrik santralleri açılışına video konferans yöntemiyle katıldı. Erdoğan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Tarafından...

Sağlık Bakanlığı’ndan düğün genelgesi: Düğünler serbest ama halay çekmek yasak

Sağlık Bakanlığı, koronavirüs nedeniyle düğünlerde alınacak tedbirleri yayımladı. Buna göre, düğün salonlarına maskesiz girilemeyecek ve halay çekilemeyecek. Sağlık Bakanlığı tarafından...

103 senaristten Ozan Güven’e karşı ortak çağrı: Tavır alın

Oyuncu Ozan Güven’in Deniz Bulutsuz’a şiddet uyguladığı iddiasıyla ilgili tartışmalar sürüyor. Güven'e karşı bildiri yayınlayan 103 senarist, “Bütün yapımcı,...

Şiddet faili Ozan Güven’in evindeki güvenlik kamerasından, olay gününe ait görüntüler otomatik silinmiş

Oyuncu Ozan Güven tarafından şiddete maruz bırakılan Deniz Bulutsuz'un suç duyurusunda bulunması üzerine savcılığın atadığı bilirkişi, Güven'in evindeki olayın...

Gözden Kaçmasın