16 Temmuz 2020, Perşembe

Koronavirüs akciğerde nasıl bir tahribat oluşturuyor?

Göğüs hastalıkları uzmanları John Wilson ve Christine Jenkins, belirti göstermeyen vakalardan zatürreye, Covid-19’un insanları nasıl etkilediğini açıkladı.

Covid-19 ya da koronavirüs olarak da bilinen virüs, 2019’un sonlarında sebebi bilinmeyen bir dizi zatürreyle kendini hissettirince, zatürrenin sebebinin yeni bir virüs olduğu ortaya çıktı: “Şiddetli Akut Solunum Yolu Sendromu Koronavirüs-2” ya da İngilizce kısaltması olan SARS-CoV-2. Bu virüsün neden olduğu hastalığın ismiyse, Kovid-19 olarak belirlendi.

“ÇOĞU KİŞİDE HAFİF SOĞUK ALGINLIĞI OLARAK GÖRÜLÜYOR”

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) pandemi (dünya çapında salgın) olduğunu belirttiği hastalık, çoğu kişide sadece hafif soğuk algınlığı belirtileri gösteriyor.

DSÖ’ye göre Covid-19 hastası insanların yaklaşık yüzde 80‘i tıbbi yardıma ihtiyaç duymazken, 6 kişiden biri hastalığı ağır geçiriyor ve solunumda güçlük yaşıyor.

Peki, Covid-19 kendini nasıl gösteriyor, zatürre de yapabilen virüs akciğerlerimize ve vücudumuzun geri kalanına nelere yol açıyor?

The Guardian, bu soruların cevabını almak için uzmanlarla görüştü.

WİLSON HASTALIĞI 4 ANA KATEGORİYE AYIRIYOR

Avustralya ve Yeni Zelanda’da faaliyet gösteren tıbbi yüksek öğretim ve araştırma kurumu Avustralasya Kraliyet Hekimler Koleji’nin (RACP) başkanı seçilen Profesör John Wilson, göğüs hastalıklarında uzman bir hekim. Covid-19’un ciddi sonuçlar gösterdiği vakaların neredeyse hepsinin zatürreyle ilişkili olduğunu söyleyen Wilson, hastalığa yakalananların dört ana kategoriye ayrılabileceğini ifade ediyor.

“FARKINDA OLMADAN VİRÜSÜ BULAŞTIRABİLİRSİNİZ”

Bunlardan en hafifi ve ilki, virüse sahip olup herhangi bir belirti göstermeyenlerden oluşuyor. Hekime göre ikinci gruptaysa üst solunum yolu enfeksiyonu bulunanlar yer alıyor. Bu, “Bir kişinin ateş ve öksürüğün yanı sıra, baş ağrısı ve göz nezlesi gibi daha hafif belirtiler gösterebileceği anlamına geliyor.” Bu hastalar hafif etkileri nedeniyle farkında olmadan virüsü bulaştırmaya devam edebiliyor.

Testten geçerek doğrulanmış koronavirüs vakalarındaki en büyük paya sahip olan üçüncü gruptaysa, kendilerini yatağa düşüren grip benzeri belirtiler gösteren ve muhtemelen bir sağlık kuruluşuna gitmiş hastalar yer alıyor.

HASTALARIN YÜZDE 6’SI ZATÜRRE OLUYOR

Dördüncü ve en ağır grupta zatürrenin baş gösterdiğini belirten hekim, Vuhan’da tanı konulan ve tıbbi yardım alan hastaların yüzde 6‘sının bu grupta yer aldığını ifade etti.

DSÖ’ye göre yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıkları, akciğer sorunları ve diyabet gibi kronik rahatsızlıkları bulunanlar ve yaşlıların bu son kategoriye dahil olması daha muhtemel.

ZATÜRRE NASIL ORTAYA ÇIKIYOR?

Wilson, hastalığa yakalanan kişilerde görünen öksürük ve ateşin, enfeksiyonun akciğerlerle dış dünyayı birbirine bağlayan hava yolu olan bronş ağacına ulaşması sonucu gerçekleştiğini ifade ediyor ve şunları söylüyor:

Bronş ağacı duvarının zarar görmesi iltihaba yol açıyor. Bu da hava yolu duvarındaki sinirleri uyarıyor. Tıpkı bir toz zerresinin öksürüğü tetiklemesi gibi.
Ancak eğer bu durum kötüye giderse hava yolunun duvarını aşarak solunum yolunun sonundaki gaz değişiminin yapıldığı birimlere ilerler. Hekim, bu durumda virüs enfeksiyonuna tepki olarak vücudun sıvı ve bağışıklık hücrelerini barındıran iltihap materyallerini buraya salgılamaya başladığını ve bunların akciğerlerin alt kısmında birikerek zatürreye yol açtığını ifade ediyor. Bu sıvıyla dolan akciğerler kan dolaşımına yeterince oksijen aktaramaz hale geliyor ve vücudun oksijen alma ve karbondioksitten kurtulma işleyişini aksatıyor.

Wilson “Ağır zatürreden ölümün nedeni genellikle budur” diyor.

ZATÜRREYE DESTEKLEYİCİ TEDAVİ NE OLABİLİR?

Tıbbi araştırmalar yürüten Avustralya Akciğer Vakfı’nın başkanı ve alanının önde gelen göğüs hastalıkları uzmanı Profesör Christine Jenkins, bu soruya yanıt verdi:

Ne yazık ki henüz insanların COVID-19 zatürresine yakalanmasını engelleyebilecek herhangi bir şeye sahip değiliz. İnsanlar halen her türlü ilacı deniyor. Viral ve anti-viral ilaçların etkili olabilecek çeşitli bileşimlerini keşfedebileceğimiz konusunda umutluyuz. Şu anda yoğun bakımdakilere uyguladığımız destekleyici tedavi dışında uygulanmaya başlanan herhangi bir tedavi bulunmuyor. Onlara oksijen vererek, akciğerleri iyileşip yeniden normal işlev görür hale gelene kadar oksijen düzeylerini yüksek tutuyoruz.

Wilson, virüse bağlı zatürre hastalarının bakterilere bağlı ikincil enfeksiyonlar yaşama tehlikesinin bulunduğunu ve bu nedenle anti-viral ilaçların yanı sıra antibiyotiklerle de tedavi edilmesi gerektiğini söylüyor.

Wilson mevcut salgında “bazı durumlarda bunun yeterli gelmediğini” ve zatürre yenilemediği için hastaların öldüğünü belirtiyor.

COVİD-19’A BAĞLI ZATÜRRE DAHA MI FARKLI?

Jenkins koronavirüsle birlikte görünen zatürrenin hastaneye kabul edilen diğer zatürrelerden farklı izlediğini belirterek şunları dile getiriyor:

Zatürrenin bildiğimiz ve hastaneye kabul ettiğimiz en yaygın çeşitleri bakteri kaynaklıdır ve antibiyotik tedavisine yanıt verir.

Wilson da benzer şekilde Covid-19’dan kaynaklanan zatürrenin daha ölümcül olabileceğine dair kanıtlar bulunduğunu söylüyor ve diğer vakalara kıyasla akciğerin sadece küçük bir kısmını değil, hepsini etkilediğini ekliyor.

YAŞLI VE VÜCUT DİRENCİ DÜŞÜK OLANLAR DAHA RİSKLİ DURUMDA

Hastalık hava keseciklerine bulaştıysa, vücut ilk olarak virüsü bulup yok etmeye ve çoğalmasını yavaşlatmaya çalışıyor. Wilson bu ilk savunma hattının kronik hastalığa sahip veya yaşlı insanlarda yeterince iyi çalışmayabileceğini söylüyor. Bu nedenle vücut ikinci savunma sistemi olan iltihabı devreye sokarak zatürre oluşumuna ön ayak olabiliyor.

Özellikle 65 yaşından büyük yaşlı bireyleri uyaran Jenkins şunları söylüyor:

Ne kadar sağlıklı ya da aktif olduğunuzun önemli olmadığını unutmamak önemli, zatürre olma riskiniz yaşla birlikte yükseliyor. Bu yaşlandıkça bağışıklık sisteminizin doğal olarak zatıflamasıyla ve vücudun enfeksiyon ve hastalıklarla savaşmasının zorlaşması nedeniyle oluyor.

 

Son Haberler

CHP, ‘Çoklu Baro’ iptali için AYM’ye başvurdu

CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, çoklu baro kanununun iptaline ilişkin, Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. AKP ve MHP’nin baroların yapısını hedef alan ‘çoklu baro’ teklifi, tüm itirazlara...

İran’da 23 günlük bebek Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetti

İran'ın güneybatısındaki Buşehr eyaletinde 23 günlük bir bebek, koronavirüse yakalanarak hayatını kaybetti. İranlı Öğrenciler Haber Ajansı'na (ISNA) göre, Buşehr Koronayla Mücadele Merkezi Başkanı Said Keşmiri,...

AB’nin ‘güvenli ülkeler’ listesine Türkiye yine dahil edilmedi

Avrupa Birliği, her 15 günde bir yenilenen 'güvenli ülkeler listesi'ne Türkiye’yi, koronavirüs vakalarının hala 100 bin kişi başına 20 civarında olduğu için dahil etmedi....

Emniyet teşkilatından Doğu Perinçek’e yalanlama

Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek'in 15 Temmuz gecesine ilişkin emniyet teşkilatı ile ilgili dile getirdiği iddialara emniyetten yazılı açıklama cevap geldi. Emniyet açıklamasında...

Çok Okunanlar

Prof. Dr. Ateş Kara Bayram’da sokağa çıkma yasağını tek şarta bağladı

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, Kurban Bayramı'nda sokağa çıkma kısıtlaması olup olmayacağına ilişkin yaptığı açıklamada, bu konuda...

Açık öğretimde psikoloji bölümünün açılması psikologları isyan ettirdi

İstanbul Üniversitesi'nde psikoloji bölümünün açık öğretim statüsünde eğitime açılması listelenmesi psikologları isyan ettirdi. Psikologlar, İstanbul Üniversitesi'nin Açık ve Uzaktan Eğitim...

Johnie Walker artık karton kutularda satılacak

Ünlü viski markası Johnnie Walker, şişede viski satışını 2021'de bırakarak karton kutuya geçeceğini açıkladı. Viski markası Johnnie Walker, 2021 tarihinden...

İmamoğlu’ndan Vakıfbank çıkışı: Tümüyle ahlak dışı

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, İBB'nin metro projelerini tamamlamak için yurtdışından aldığı kredinin AKP döneminden kalan borç için haczedilmesine izin...

Et yerken parayı peçete olarak kullandı

Sosyal medyada iki kişinin et yerken parayı peçete olarak kullandıkları görüntüler gündem oldu. Videodaki kişilerin pirzola yerken, cepten çıkardıkları...

Magazin dünyası Alaattin Çakıcı ile fotoğraf çekme yarışına girdi

Suç örgütü lideri Alaattin Çakıcı son yapılan infaz düzenlenmesi ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin talebi ile serbest bırakılmıştı. Suç...

Canan Kaftancıoğlu’ndan AKP İstanbul İl Başkanı’na 15 Temmuz töreni tepkisi

Koronavirüs salgını nedeniyle, İstanbul Valiliği’nin düzenlediği 15 Temmuz anma törenlerine diğer partilerin temsilcileri davet edilmezken sadece AKP il başkanının...

Ayasofya’nın gişe gelirinin 7 yıl daha İsviçreli şirkette olduğu ortaya çıktı

Ayasofya müze iken işletme ihalesini kazanan İsviçreli şirket SICPA’nın sözleşme gereği 7 yıl daha süresinin bulunduğunu bulunduğu ortaya çıktı. Danıştay...

Koronavirüste yeni dönem: Hükümetin bayram ve okul planları

Hükümetin bayram ve okulların açılmasına ilişkin nasıl bir yol haritası izleyeceğine dair ip uçları ortaya çıktı. Yeni normalleşme süreci ile...

Tijen Karaj: Hala bana o soruyu soruyorlar

15 Temmuz darbe girişiminin en çok konuşulan isimlerinden biri de zorla darbe bildirisi okutulmaya çalışılan TRT Spikeri Tijen Karaş...

Gözden Kaçmasın