29 Kasım 2020, Pazar

COP25 sonrası CAN Europe raporu: İklim dostu bir ekonomiye geçiş, adil olmalı

CAN Europe, iklim krizinden çıkış için düşük karbonlu ekonominin şart olduğunu vurguluyor ve bu dönüşümün “adil olması” gerekliliğinin altını kalın bir şekilde çiziyor. İklim Eylem Ağı’na göre, küresel sıcaklık artışını 1,5°C’de sınırlandırmak için, karbonsuzlaşmaya geçişin daha da hızlanması gerekiyor.

Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe), iklim krizinin bugün geldiği seviye karşısında iklim dostu ve düşük karbonlu bir ekonomiye geçişin adil olması gerektiğini örneklerle açıklayan bir rapor yayınladı.

Madrid’de gerçekleşen, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 25. Taraflar Konferansı’nı (COP25) takiben yayınlanan bilgilendirme raporuna göre, enerji sektöründe süregelen düşük karbonlu patikaya geçiş hem ekonomik hem sosyal anlamda adil ve makul olmalı. Rapor, insanları ve doğayı göz ardı etmeden, değişime uyum gösterme şansı tanıyan bir dönüşümü, karbonsuzlaşma sürecinin olmazsa olmazı olarak tanımlıyor.

Raporda İspanya, Almanya, Slovakya, Danimarka ve İngiltere gibi Avrupa ülkelerinde başarıyla uygulanmış adil dönüşüm örnekleri paylaşılıyor.

ALMANYA ADİL DÖNÜŞÜMLE 100 BİN KİŞİYE İSTİHDAM SAĞLADI

Almanya’nın 20. yüzyılın başlarında yaklaşık 500 bin kişiyi istihdam eden taş kömürü bölgesi Ruhr’da, kömür madenciliğinin rekabet gücünün düşmesiyle yüksek devlet teşviğine rağmen madenler hızla kapatılmaya başlayınca, 1950’lerde bir adil dönüşüm planı ortaya koyuldu. 1980’lerin ortalarında ise, başta çevresel teknoloji olmak üzere yeni iş alanlarında istihdama destek sunan 29 yerel teknoloji transferi merkezi oluşturuldu. 2000’li yıllar itibarıyla firmalar, üniversiteler ve büyüyen çevresel teknoloji sektöründeki araştırma kuruluşları toplamda 100 bin kişiyi istihdam eder hale geldi. Almanya, 2018 yılı sonunda bu bölgedeki son kömür madenini de kapattı.

1960’larda 100 bin madenciyi istihdam eden İspanya’da ise, sendikaların yıllardır sürdürdüğü mücadele sonrası 2018’de hükümetle imzaladıkları “Adil Geçiş” anlaşmasıyla, İspanya hükümeti hem iklim dostu bir patika seçerek kömür madenlerini kapatacağını açıkladı, hem de sektörden geçim sağlayan aileleri geride bırakmama sözü verdi.

ADİL OLMAYAN DÖNÜŞÜM, SOSYO-EKONOMİK SORUNLARA YOL AÇIYOR

Ukrayna, Bulgaristan, ABD gibi ülkelerde tercihlerin daha ucuz olan yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesi, fosil yakıt kaynaklı kirleticilere daha sıkı limit değerler koyulması, küresel iklim politikaları nedeniyle santrallerin kapatılması veya yatırımcı şirketlerin iflasları yüzünden gerçekleşen geçişler sosyo-ekonomik sorunlara yol açıyor. Raporda sunulan bu ülkelerden örnekler, plansız biçimde ve adil dönüşüm esasları olmadan gerçekleşen sektörel değişimlerin, yüksek karbonlu sektörlerde istihdam edilen işçileri ve ailelerini yaşanamaz bir geleceğe terk ettiğine işaret ediyor. Öte yandan, geçişi adil kılmaya yönelik katılımcı süreçler, yüksek emisyonlu ekonomilerin yarattığı hava, su ve toprak kirliliği, ekosistem tahribatı, yıkıcı sağlık etkileri ve yerinden edilme gibi adaletsizliklerin önüne geçmeyi vaadediyor.

ELİF GÜNDÜZYELİ: GEÇİŞ, İŞÇİLERİ VE YÖRE HALKINI ZORDA BIRAKMAYACAK ŞEKİLDE GERÇEKLEŞEBİLİR

Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) Türkiye İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Elif Gündüzyeli, “Bilimin ortaya koyduğu üzere iklim krizinin insanlık için geri dönülemez bir aşamaya gelmesini engellemek, halihazırda 1°C’ye gelmiş küresel sıcaklık artışlarını 1,5°C‘nin altında durdurmak anlamına geliyor. Bu da karbonsuzlaşmanın hızlanması, fosil yakıtların çıkarılması ve yakılmasının durdurulması, enerji verimliliği önlemleriyle enerji talebinin azaltılması demek. Bu zorunlu geçiş, başta mevcut sektörlerde istihdam edilen işçiler olmak üzere yöre halklarını zor durumda bırakmayacak şekilde gerçekleşebilir.

Düşük karbonlu ekonomiye adil dönüşüm, gerçekçi, zamanında ve yerelden aktif katılım süreçleri içeren planlamalarla bölgelerin fosil dışı sektörlerdeki potansiyellerinden yararlanarak, iklim değişikliğine dirençli kalkınmayı sağlayabilir. Karar vericilerin ve yerel yönetimlerin raporda derlediğimiz adil dönüşüm örneklerinden faydalanabileceğine inanıyoruz” diyor.

Raporun tamamına bu linkten ulaşabilirsiniz: http://www.caneurope.org/docman/turkey/3574-iklim-dostu-bir-ekonomiye-adil-doenuesuem-nasil-gerceklesebilir/file

Son Haberler

RTÜK, CHP’li Başarır’ın sözleri için inceleme başlattı

RTÜK, CHP Milletvekili Ali Mahir Başarır'ın Türk Silahlı Kuvvetleri'ne (TSK) yönelik kullandığı ifadeler nedeniyle inceleme başlatıldığını açıkladı. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'ndan (RTÜK yapılan açıklamada,...

15 günde aynı aileden 4 kişi koronavirüsten hayatını kaybetti

Mersin’in Tarsus ilçesinde koronavirüs tedavisi gören Şehriban Karabulut (45), Şehriban Karabulut'un annesi Fadime (67) ve kardeşleri Murat (37) ile Selda Karabulut (40) da koronavirüs...

CHP’li Altay, TSK üzerinden CHP’li Başarır’a gösterilen tepkilere cevap verdi: Çaresizliğin son hali

CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır'ın Tank Palet'in Katar'a satılmasına ilişkin olarak "Cumhuriyet tarihinde ilk kez devletin ordusu Katar'a...

Sancar: Reform açıklamaları ile baskılar da arttı

Mithat Sancar, “Bir iktidar, Kürt sorununu şiddet ve güvenlik politikalarıyla çözmeye niyetlenirse, her şeyden önce kendisi çözülmeye başlar” dedi. HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar,...

Çok Okunanlar

Akar’dan CHP’li vekile tepki: Bu açıklamaların hesabını soracağız

CHP’li vekilin TSK'ya ilişkin sözleri ile ilgili bir açıklama da Milli Savunma Bakanı Akar'dan geldi. Akar açıklamasında 'Şahsi ihtiras...

Bilim Kurulu Üyesi Kayıpmaz: Ben inaktif aşı olmayı tercih ederim

Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Afşin Emre Kayıpmaz, “Hangi kan grubu olursa olsun, her ne kadar...

“Koronavirüs aşısı ücretsiz olsun” önergesi AKP ve MHP tarafından reddedildi

HDP'nin dün komisyonda koronavirüs aşısının ücretsiz olması için verdiği önerge, AKP ve MHP oylarıyla reddedildi. HDP, koronavirüs (Covid-19) aşısının herkese...

Din görevlileri, Diyanet’in ‘maaş genelgesi’ne tepki gösterdi

Diyanet İşleri Başkanlığı, personeline maaş ve ücretlerini faizsiz finans kurumundan alma şartı getirdi. Görev yaptıkları şehirlerde katılım bankası olmayan...

Maradona’nın servetiyle ilgili açıklama

Dünya futbolunun gelmiş geçmiş en iyi '10 numarası' Arjantinli Diego Armando Maradona'nın neredeyse hiç parasının kalmadığı öne sürüldü. Arjantinli efsane...

DEÜ Rektörü, AKP’li eski belediye başkanını müdür olarak atadı

Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörü Nükhet Hotar'ın 2014- 019 yılları arasında Selçuk ilçesinde belediye başkanlığı yapan AKP’li Dahi Zeynel Bakıcı’yı...

22 yaşındaki hemşire koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti

Kütahya'da 22 yaşındaki hemşire Hasan Baştuğ, koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti. Kütahya'da özel bir hastanede çalışan 22 yaşındaki hemşire Hasan Baştuğ,...

İçişleri Bakanlığı’ndan hafta sonu uygulanacak sokağa çıkma kısıtlamasına dair açıklama

İçişleri Bakanlığı tarafından hafta sonu uygulanacak olan sokağa çıkma kısıtlamasına yönelik yapılan açıklamada "28 Kasım Cumartesi günü saat 20:00’den...

İranlı bilim insanı Muhsin Fahrizade, suikast sonucu öldürüldü

İran’ın nükleer alanındaki en önemli bilim insanlarından biri olan Muhsin Fahrizade Mahavadi öldürüldü. İran'ın nükleer programının mimarlarından olduğu söylenen İranlı...

2020-KPSS ortaöğretim soru kitapçığı ve cevap anahtarı yayılandı

ÖSYM, 2020 Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) ortaöğretim oturumunun temel soru kitapçığı ve cevap anahtarının yayınlandığını duyurdu. Ölçme Seçme ve...

Gözden Kaçmasın