Küresel salgın nedeniyle alınan önlemler nedeniyle küresel karbon emisyonundaki yaklaşık 2 milyar tonluk azalma yeniden eski haline dönüyor. Ekonomik toparlanmanın başlamasıyla birlikte küresel emisyonlar pandemi öncesi dönemden yüksek duruma geldi.

Pandemi nedeniyle 2020’de yüzde 5,9 ile İkinci Dünya Savaşı’ndan beri en büyük düşüşü yaşayan karbon emisyonları, ekonomik toparlanmanın başlamasıyla yeniden alarm verdi. Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) 2020 emisyon verilerine ilişkin yaptığı açıklamaya göre, küresel emisyonlar pandemi süresince 2 milyar ton azaldı. Emisyonlardaki toplam düşüşün 1,1 milyar tondan fazlası, azalan petrol tüketimi nedeniyle elde edildi. Geçen yıl petrol talebindeki yüzde 8’lik gerilemenin yarısı ulaştırma, yüzde 35’i ise hava yolu trafiğinin azalmasından kaynaklandı.

TARİHİ DÜŞÜŞ YAŞANMIŞTI

Geçen yıl elektrik sektörünün neden olduğu emisyonlar ise 450 milyon ton düştü. Bunda, kömür talebinin yüzde 4 azalması, elektrik talebindeki gerileme ve yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının tarihteki en yüksek seviyesi olan yüzde 29’a ulaşması temel etkenler oldu. Geçen yıl küresel emisyonlar, Kovid-19 salgınının yayılmasını önlemek için alınan tedbirler neticesinde yavaşlayan ekonomik aktiviteye bağlı olarak yüzde 5,9 geriledi. Bu oran emisyonlarda İkinci Dünya Savaşı’ndan beri kaydedilen en büyük düşüş oldu.

PETROL VE KÖMÜR TALEBİ ARTTI

Karbon emisyonları ekonomik toparlanmanın başlamasıyla yıl sonunda yeniden artışa geçti. Küresel emisyonlar geçen yıl aralıkta 2019’un aynı ayına göre yüzde 2 (60 milyon ton) yükseldi. Özellikle, büyük ekonomilerin emisyonlarının salgın öncesi dönemin üzerine çıktığı görüldü. Geçen yıl salgının etkilerini atlatarak kısıtlamaları kaldıran ilk büyük ekonomi Çin’in emisyonları 2019’a göre yüzde 0,8 arttı. Hindistan’da emisyonlar geçen yıl eylül ayından itibaren yeniden artış eğilimi gösterdi. ABD’de geçen yıl emisyonların yüzde 10 gerilemesine rağmen aralıkta 2019’un aynı dönemindeki seviyesine yaklaştı.

TEMİZ ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, küresel karbon emisyonlarında yıl sonunda görülen artışın temiz enerji dönüşümünü hızlandırmak için gerekenin yapılmadığının bir sinyali olduğunu belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı: “Rakamlar gösteriyor ki yeniden karbon yoğun iş sektörlerine dönüyoruz. Bu yıl iklim değişikliğiyle uluslararası mücadele için en önemli yıl ve aslında umutlarla başladı fakat emisyon verilerimiz küresel enerji sistemini hızlı bir şekilde dönüştürmede karşılaşacağımız büyük zorluğun bir göstergesi. Bu yıl küresel ekonomiye yönelik toparlanma beklentileri dünyanın en büyük ekonomilerinin politikalarında geniş çaplı bir değişiklik olmadan gerçekleşirse, küresel emisyonlar 2021’de yeniden artacak.”