CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hayvan hastalıklarıyla mücadele için satın aldığı yüz binlerce doz aşıyı, soğuk zinciri altyapısı olmaması nedeniyle zayi ettiği iddialarının Sayıştay raporlarına yansıdığını belirterek “Gerekli önlemler ve düzenlemeler 2020 yılı için alındı mı?” diye sordu.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndaki Sayıştay raporlarına da giren aşı skandalıyla ilgili verdiği yazılı soru önergesinde gerekli önlemlerin alınıp, alınmadığını sordu.

MİLYONLARCA LİRALIK EKONOMİK KAYIP

Bakanlığın, hayvan hastalıklarıyla mücadele için satın alınan aşıları hem soğuk zinciri altyapısı olmadığı için hem de aşıların dağıtımında ihtiyaca göre planlama yapılmadığı için zayi edildiğinin belirlendiğini ifade eden CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Bu sorumsuzluk, milyonlarca liralık ekonomik kayba neden olmuştur. Soğuk zinciri altyapısı olmadığı için etkinliğini kaybeden ilaçların hayvanlara enjekte edilmesi, hayvanların bağışıklık sistemine bir etki yapmadığı için ayrıca insan ve hayvan sağlığı açısından da ciddi risktir. Zoonotik hastalıkların dünyada da giderek yaygınlaştığı bir gerçektir. Bu hastalıklara karşı en etkili mücadele aşıdır. Bu aşılarda dahi gereken hassasiyetin sağlanmamasının bahanesi olamaz. Geçen sürede Bakanlık bu konuda gerekli önlemleri sağlamış mıdır? Sorun çözülmüş müdür? Sorulara Bakan yanıtını bekliyorum” ifadelerini kullandı.

“ETKİNLİĞİNİ KAYBEDEN AŞILARI HAYVANLARA ENJEKTE ETMİŞLER”

Sayıştay’ın 2018 yılı denetiminde ortaya çıkan ve 2019 yılı raporuna yansıyan durumun 2020 yılında hangi duruma erdiğinin önemine değinen Ömer Fethi Gürer, Bakanlık tarafından satın alınan aşıların Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüklerine, İl Müdürlüklerine ve İlçe Müdürlüklerine transfer edildiğini ancak Bakanlık enstitüleri ile İl ve İlçe Müdürlüklerinin uygun ve yeterli soğuk zincir alt yapısına sahip olmaması sebebiyle aşıların üretiminden son kullanımına kadar gerekli koşullarda taşınmadığının tespit edildiğine dikkat çekerek, “Bu sorunlar giderilmiş midir?” diye sordu.
Gürer, “Aşıların depolanamaması ve soğuk zincir koşullarında oluşan sapmalardan zamanında haberdar olunmamasından dolayı gerekli önlemlerin alınmadığı ortaya çıkmıştır. Bu nedenle ürünlerin bozulmasından kaynaklı ekonomik zararlar oluşmuş, etkinliğini kaybettiği halde bu aşılarla hayvanların aşılanması hayvanlarda yeterli bağışıklık temin etmemiştir. Bakanlık bu konuda ne yapmıştır?” diye sorarak, önergesinde duruma dikkat çekti.

“BAKANLIK NEDEN ÖNLEM ALMADI?”

Veteriner sağlık ürünlerinin üretimi, ithalatı, ihracatı, kullanımı, ambalajlanması, etiketlenmesi, tanıtımı, nakliyesi, depolanması, reçeteli ya da reçetesiz satışı, onayı, kontrolü ve teminine ilişkin işlemlerin Bakanlık tarafından belirlenmesi gerektiğine dikkat çeken Ömer Fethi Gürer, “Ancak soğuk zincir altyapısında gerekli iyileştirmelerin yapılmadığı ve tedbirlerin alınmadığı yapılan incelemelerde ortaya çıkmıştır. Bu konuda Bakanlık neden gerekli denetim ve önlem almamıştır?” diye konuştu.

SAYIŞTAY’IN TESPİTLERİ

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım Bakanlığı’ndaki aşı skandalıyla ilgili olarak Sayıştay raporuna yansıyan tespitleri şöyle sıraladı:
“İl müdürlüklerinin soğuk hava depolarının ihtiyacı karşılamadığı, ilçe müdürlüklerinde aşıların ev tipi eski ve bakımsız buzdolaplarında muhafaza edildiği bu nedenle ilçe müdürlüklerinde de soğuk hava depolarına ve biyolojik ürün dolaplarına ihtiyaç olduğu, İl müdürlükleri ve ilçe müdürlüklerinin büyük çoğunluğunun enerji kesintisi durumunda soğuk hava depoları için kullanabilecekleri alternatif bir enerji kaynağına (jenaratör) sahip olmadıkları, İl ve ilçe müdürlüklerinde kullanılan nakil kaplarının istenilen özellikleri taşımadığı ve sayısal olarak yetersiz olduğu, Aşıların veteriner hekim veya yardımcı sağlık mesleği mensupları tarafından hayvana uygulanıncaya kadar taşındığı el tipi taşıma araçlarının eski ve ısı takip sistemi için gerekli teknik standartlara sahip olmadığı, soğuk zincirin izlenmesi için bir uyarı sisteminin olmadığı İl müdürlüklerinin yarısından çoğunda, ilçe müdürlüklerinin ise neredeyse tamamında soğuk zincir izleme sistemi mevcut olmadığı belirlenmiştir.”

“AŞI TAKİP SİSTEMİ BİLE YOK

Bakanlığın bir aşı takip sisteminin olmaması dolayısıyla Bakanlık birimleri arasında ihtiyacın planlanmadığı, hangi ilde ve ilçede ne kadar aşı olduğunun bilinmediğinin de Sayıştay denetimi ile ortaya çıktığını anlatan CHP Milletvekili Gürer, “Bu durum ise elinde ihtiyacından fazla stoku bulunan ilin elindeki aşıları kullanamaması ve aşıların son kullanım tarihinin geçmesi sonucu zayi olması, aşıya ihtiyaç duyan ilde ise yeniden harcama yapılarak aşı satın almak suretiyle kamu kaynaklarının israf edilmesi sonucunu doğurmuştur” ifadelerini kullandı.

“ZAYİ OLAN AŞI MİKTARI TAM OLARAK TESPİT EDİLEMEDİ”

Ömer Fethi Gürer, zayi olan aşı miktarının tam olarak bilinemese de 2019 yılı öncesi Adana’da 42 bin, Balıkesir’de 21 bin, Denizli’de 75 bin, İstanbul’da 20 bin, Kastamonu’nda 74 bin, Kütahya’da 44 bin, Samsun’da 73 in Siirt’te 3 bin, Trabzon’da 9 binden fazla aşının zayi olduğunun belirlendiğini kaydetti.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nda aşıların zayi edilmesinin ülkemizde önlenemeyen hayvan hastalıklarına etkisinin araştırılması gerektiğine vurgu yapan CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu durum elbette hayvan sağlığı kadar insan sağlığını içinde önemlidir. Milyonlarca lira ekonomik kıyıp meydana gelmiştir. Bakana verdiğim yazılı soru önergesi ile sorunu bir kez daha gündeme getirip dikkat çekmek istedim. Bu sorumsuzluktur. Hayvan hastalıklarının artmasında bu vurdumduymazlığın etkisi de açığa çıkarılmalı ve gereği yapılmalıdır. Ayrıca soğuk zinciri altyapısının mutlaka kurulması şarttır.”