Merkezi bütçe yama tutmuyor: Gelirler azaldı, giderler arttı

Hazine ve Maliye Bakanlığı Ocak ayı verilerine göre merkezi bütçedeki açık yama tutmuyor. Vergi ve ÖTV gelirlerinde ciddi yükseliş olması, açığın yükünün tümüyle vatandaşın sırtına yüklendiğini ortaya koyuyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Ocak ayı verilerine göre, geçen yıla oranla gelirler yüzde 26.7 düştü, 89.6 milyar lira oldu. Giderlerde ise yüzde 13 artış yaşandı ve gider toplamı 113.8 milyar liraya ulaştı. Geçen yıl Ocak ayında 21.5 milyar lira fazla veren bütçe, bu yılın ilk ayında 24.2 milyar lira açık verdi. Cumhuriyet’ten Mustafa Çakır’ın Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine dayanarak yaptığı habere göre, 2020 Ocak ayında 34.2 milyar TL fazla veren faiz dışı dengede bu veriler parlak değil. Faiz dışı dengede bu yıl 2.2 milyar lira açık oluştu.

VERGİ DIŞI GELİRLER DÜŞTÜ

Veriler, bütçe gelirlerindeki azalmanın kaynağında özellikle “vergi dışı gelirler”deki düşüş var. Vergi dışı gelirler toplamı 53.3 milyar liradan, 8.9 milyar TL’ye kadar geriledi. Ocak ayı verileri faiz giderlerinin iki kata yakın arttığını ortaya koyuyor. 2020 ocak ayında 12.7 milyar lira olan faiz giderleri, 2021’de 21.9 milyar liraya yükseldi.

YÜKÜ VERGİ VE ÖTV TAŞIYOR

Aynı dönemde vergi ve ÖTV gelirleri gözle görülür biçimde arttı. Vergi gelirleri 67.4 milyar liradan 79.2 milyar liraya, ÖTV gelirleri 12.9 milyar liradan 16.1 milyar liraya yükseldi. Bu durum krizin yükünün halkın sırtına yıkıldığını ortaya koyuyor. Cari transferler de bütçe giderlerinde önemli bir kalemi oluşturdu. Cari transfer miktarı Ocak ayında 49.7 milyar liraya kadar yükseldi.

ÖRTÜLÜ ÖDENEK HARCAMASINDA ARTIŞ

Cumhurbaşkanlığı’nın doğrudan kullanımına sunulan örtülü ödenektede artış görülür. Geçen yıl 220.7 milyon lira olan olan örtülü ödenek harcaması, 267.8 milyon liraya yükseldi. Hizmet alımları için 1.7 milyar lira, kiralar için 34.9 milyon lira harcandı. Kiralık taşıtlara 13.3 milyon lira, hizmet binalarına 10.7 milyon lira kira ödendi. Organizasyon giderleri ise 1.7 milyon lira oldu. “Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar”a 787.4 milyon lira transfer edildi, hanehalkı ve işletmelere yapılan transferler ise 4.5 milyar lira olarak gerçekleşti. Hazine’den yardım alan siyasi partilere ise 481.6 milyon lira verildi.