13 Temmuz 2020, Pazartesi

3 bilim insanının keşifleri evren hakkındaki bilgilerimizi yeniden biçimlendirdi

Prof. Dr. Fuat İnceBütün yazıları
Astronomi, Bilim kategorilerinde eserler yazmış olan Prof. Dr. Fuat İnce, 1999’da TÜBİTAK’tan ayrıldıktan sonra mesleki yaşamını üniversitelerde sürdürdü. Işık ve Maltepe üniversitelerinde yeni kurulan bilgisayar mühendisliği bölümlerinde başkanlık yaptı. 2009 yılında Marmara Üniversitesinden kendi isteğiyle, Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı iken, emekli oldu. Halen Hava Harp Okulu ve Harp Akademilerinde uzay konusunda ders vermeye devam etmektedir. TÜBİTAK’tan ve NATO’dan bilimde başarı ve hizmet ödülleri almıştır.

“Bu yılın Nobel fizik ödülleri evren hakkındaki bilgilerimizi yeniden biçimlendirdi. James Peebles’ın kuramsal keşifleri Büyük Patlamadan sonra evrenin nasıl evrildiği yönündeki anlayışımıza katkı yaparken, Michel Mayor ve Didier Queloz’un keşifleri ise Samanyolu’nda değişik komşularımız bulunduğunu bize göstermiştir.”

Bu yıl Nobel fizik ödülü ikiye bölündü. Birincisi Princeton Üniversitesinden James Peebles’a evrenin yapısının ve tarihinin anlaşılmasına yaptığı katkılar için, ikincisi ise Cenevre Üniversitesinden Michel Mayor ve Didier Queloz ikilisine Güneş sistemi dışındaki ötegezegenleri ilk keşfedenler oldukları için verildi.

James Peebles tarafından fiziki kozmolojiye getirilen yeni bakış açısı, bu alandaki araştırmalara yeni kapılar aralamış ve kozmolojide son elli yıldır süregelen spekülasyonları bilime dönüştürmenin yolunu açmıştır. Onun 1960’lardan beri geliştirdiği kuramsal çerçeve, evren hakkında bugünkü görüşlerimizin temelini oluşturmaktadır.

“Büyük Patlama” modeli evrenin, yaklaşık 14 milyar yıl önceki müthiş sıcak ve yoğun ilk anlarından bugüne kadar olan evrimini anlatır. O zamandan beri evren genişlemekte ve soğumaktadır. Büyük patlamadan 400.000 yıl kadar sonra evren saydamlaşmış ve ışık boşluğa yayılmaya başlamıştır. Bugün bile bu ilk ışınım (radyasyon) çevremizi sarmakta ve evrenin birçok gizemini içinde barındırmaktadır. James Peebles, geliştirdiği kuramsal araç ve hesaplama yöntemlerini kullanarak, bu ilk izleri yorumlamış ve yeni fiziksel süreçler keşfetmiştir.

Sonuçlar bize evrenin sadece yüzde 5’inin bilinen maddeden oluştuğunu göstermektedir. Yani yıldızlar, gezegenler, canlılar ve görünen bilinen her şey, her cisim, evrenin sadece yüzde 5’idir. Geri kalan yüzde 95 ise, bugün karanlık enerji ve karanlık madde olarak nitelendirdiğimiz ama henüz ölçmediğimiz, göremediğimiz bilinmezlerdir. İşte modern fiziğin önündeki gizemli yeni hedef bu karanlıkları keşfetmek olmaktadır.

Nobel fizik ödülünün ikinci yarısının sahipleri Michel Mayor ve Didier Queloz, Ekim 1995’te ilk kez, Güneş sisteminin dışında, Samanyolu gökadasında bize komşu bir yıldızın çevresinde dönen bir gezegenin (ötegezegen) keşfini açıklamışlardır. Güney Fransa’daki Haute-Provence gözlemevinde kendi yaptıkları özel bir cihazla Pegasi 51 adı verilen ve Jüpiter gibi dev bir gaz topu olan bir ötegezegenin varlığını kanıtlamışlardır.

Bu keşif gökbilimde bir devrim başlatmış ve o günden bugüne Samanyolu’nda 4000’in üzerinde ötegezegen keşfedilmiştir. Halen, acayip dünyalar diyebileceğimiz, inanılmaz büyüklük biçim ve yörüngelerde yeni yeni ötegezegenlerin keşfi sürüp gitmektedir.

Bu keşifler, gezegen sistemlerinin kökeni hakkında önceki fikirlerimizi gözden geçirmeye, gezegen oluşumu ile ilgili yeni süreçler ve yeni kuramlar geliştirmeye zorlamaktadır. Yeni ötegezegenlerin bulunmasına yönelik planlanan yeni projelerle belki de bizim dışımızda oralarda bir yerde yaşam var mı sorusuna yanıt bulabiliriz.

Bu yılın Nobel fizik ödülleri evren hakkındaki bilgilerimizi yeniden biçimlendirdi. James Peebles’ın kuramsal keşifleri Büyük Patlamadan sonra evrenin nasıl evrildiği yönündeki anlayışımıza katkı yaparken, Michel Mayor ve Didier Queloz’un keşifleri ise Samanyolu’nda değişik komşularımız bulunduğunu bize göstermiştir. Bu üç bilim insanının keşifleri evren hakkında bilgilerimizi değiştirmiş ve genişletmişlerdir.

Son Haberler

ABD’de savaş gemisinde yangın

ABD’de bir savaş gemisinde yangın çıktı. Yangında bir kişinin yaralandığı belirtildi. ABD’nin California eyaletine bağlı San Diego kentindeki San Diego Deniz Üssü’nde rutin bakımlar nedeni...

Şanlıurfa’da iki aile arasında silahlı kavga: 2 ölü 5 yaralı

Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinde iki aile arasında çıkan silahlı kavgada 2 kişi öldü, 5 kişi yaralandı. Kural Mahallesi'nde aralarında husumet bulunan iki ailenin üyeleri arasında tartışma...

Diyarbakır’da bir bina karantinaya alındı

Diyarbakır’da, aynı aileden 5 kişinin koronavirüs testinin pozitif çıkması üzerine, ailenin kaldığı bina karantinaya alındı. Merkez Bağlar ilçesi Mevlana Halit Mahallesi 453’üncü sokakta bulunan bir...

1 asker hayatını kaybetti

Milli Savunma Bakanlğı, Pençe-Kaplan Operasyonu bölgesinde bir askerin hayatını kaybettiğini duyurdu Milli Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklama şöyle: "Pençe-Kaplan Operasyonu bölgesinde, 12 Temmuz 2020 tarihinde teröristlerle çıkan...

Çok Okunanlar

İBB’nin yurtdışından aldığı krediye el koyuldu

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin önceki dönem borçları nedeniyle bankadaki 565 milyon TL'ye haciz koyuldu. Bu para, yarım kalan metro projelerini...

Emekli ikramiyelerinin yatacağı tarih belli oldu

Kurban Bayramı yaklaşırken, emekli ikramiyelerinin ne zaman yatacağı merak konusu oldu. Peki, emekli ikramiyeleri ne zaman yatacak? Bu yılki Kurban...

Emniyet Müdürü’nün aracıyla uyuşturucu sevkiyatı yapılmış

Uyuşturucu kaçakçısı Nejat Daş, koronavirüs nedeniyle uygulanan seyahat yasağını, Sultanbeyli Emniyet Müdürü Necmettin Yüksek'in aracıyla delerek uyuşturucu sevkiyatı gerçekleştirmiş. Emniyet...

Ebu Hanzala: Devlet Suruç, Ankara ve Diyarbakır patlamalarını üzerimize yıktı

IŞİD'in Türkiye temsilcisi olarak bilinen ama bunu her fırsatta reddeden Ebu Hanzala lakaplı Halis Bayancuk, "Devlet, Diyarbakır, Ankara ve...

Şanlıurfa AKP Gençlik Kolları Başkanı jakuzide fakirleri aşağıladı

AKP Şanlıurfa Gençlik Kolları Başkanı Mehmet Salih Saraç, jakuzideyken çektiği bir videoda, "Lan fakirler beni rahatsız etmeyin" ifadelerini kullandı. AKP...

Gözden Kaçmasın