19 Ocak 2021, Salı

Dünya Anadili Günü: 2 haftada 1 dil yok oluyor

Bugün 21 Şubat Dünya Anadil Günü. Dünya genelinde 6 bin farklı dilin yüzde 43’ü yok olmak üzere ve 2 haftada 1 dil yok oluyor. UNESCO Dünya Tehlike Altındaki Diller Atlası’na göre Türkiye’de 18 yok olmuş veya yok olma tehlikesi altında olan dil olduğunu gösteriyor.

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından 21 Şubat, 1999 yılında Dünya Ana Dil Günü olarak ilan edildi. Toplumsal kimliklerin en önemli unsurlarından birini oluşturan anadiller, iletişim, sosyal entegrasyon, paylaşım ve eğitim alanlarında belirli bir toplumun yapı taşlarından birini oluşturuyor.

Dünya genelinde 7 binden fazla dil konuşuluyor, 5 binden fazla yerli kültür yaşıyor, 370 milyondan fazla yerli insan yaşıyor.
Birleşmiş Milletler’in (BM) verilerine göre, dünya genelinde konuşulan yaklaşık 6 bin dil var ve bunların yüzde 43’ü yok olma tehlikesi altında bulunuyor.

DÜNYA NÜFUSUNUN YÜZDE 40’I ANADİLDE EĞİTİM GÖRMÜYOR

Dillerin yaşatılmasının kamusal alanda kullanılmasıyla doğrudan ilişkili olduğu belirtiliyor. Ancak dünya genelinde yalnızca birkaç yüz kadar dil, eğitim ve kamusal alanda, bunların daha az bir kısmı ise dijital ortamda kullanılıyor. Dünya nüfusunun yüzde 40’ı çeşitli nedenlerden dolayı anadillerinde eğitim hakkına sahip değil.

BM’ye göre dünya genelinde 370 milyon yerli bulunuyor. Yerliler, daha iyi bir yaşam arayışı için ve topraklarına yapılan müdahaleler yüzünden zorunlu göçe maruz kalıyor ve bu durum yerlilerin kültürleri ve yaşam biçimlerinin muhafazasını tehlikeye atıyor.
Bu tehlikelerin başında ise yerlilerin ana dillerinin korunamaması geliyor. Gittikleri yerlerde anadillerinin resmi dil veya eğitim dili olmaması uzun vadede yüzlerce dilin yok olmasına neden oluyor.

DİLSEL ÇEŞİTLİLİĞİN EN YÜKSEK OLDUĞU ÜLKE PAPUA YENİ GİNE

Dünyada dilsel çeşitliliğin en yüksek olduğu ülke ise Papua Yeni Gine.
Nüfusu 8 milyondan biraz fazla olan ülkede 800’den fazla dil konuşuluyor.
Dilsel çeşitliliğin en düşük olduğu ülke ise Kuzey Kore. UNESCO verilerine göre ülkenin dilsel çeşitliliği yok.

İNTERNET İÇERİKLERİNİN YÜZDE 80’E YAKINI  YALNIZCA 10 FARKLI DİLDE

Dünyadaki internet kullanıcılarının yüzde 25’ten fazlası İngilizce içerik takip ediyor, bunu yüzde 20’ye yakın oranla Çince takip ediyor ve yüzde 8 ile İspanyolca. İnternet içeriklerinin yüzde 80’e yakını yalnızca 10 farklı dilde üretiliyor.

ULUSLARARASI ANADİL GÜNÜ

UNESCO tarafından Uluslararası Anadil Günü günü ilan edilen 21 Şubat, 2000’den bu yana kültürel çeşitliliği ve çok dilliliği desteklemek amacıyla çeşitli etkinliklerle kutlanıyor.
Pakistan’ın Urdu dilinin 1952’de Bangladeş halkının da resmi dili olduğunu deklare etmesinden sonra ortaya çıkan Bengal Dil Hareketinin temelini oluşturduğu Anadil Günü dolayısıyla anadilin önemi, kaybolmaya yüz tutmuş dillerin tanıtılması ve bu dilleri konuşanların desteklenmesi gibi hedeflerle çalışmalar yürütülüyor.
Uluslararası Anadil Günü, bu yıl, “Yerli dillerin kalkınma, barışın tesisi ve uzlaşı için önemi” teması ile kutlanacak.

TÜRKİYE’DE 18 YOK OLMUŞ VEYA YOK OLMA TEHLİKESİ ALTINDA DİL VAR

UNESCO Dünya Tehlike Altındaki Diller Atlası’na göre Türkiye’de 18 yok olmuş veya yok olma tehlikesi altında olan dil olduğunu gösteriyor.

Bunların üçü tamamen yok olmuş durumda: Ubik, Mlahso ve Kapadokya Yunancası.
Hertevin ise yok olmak üzere. Hertevin ve Mlahso dilleri Süryani dilleri ailesinden, bir diğer Süryani dili olan Turoyo da UNESCO listesinde ciddi olarak tehlikede olarak görülüyor.

Bu dilleri Ladino ve Gagavuzca dilleri takip ediyor. Bunlar da UNESCO listesinde ciddi olarak tehlikede olan diller arasında.
Romanca, Batı Ermenicesi, Hemşince, Lazca, Pontus Yunancası, Abazaca, Suret de yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olan dillerden.
UNESCO; Adigece, Abhazca, Kabar-Çerkes dilleri ve Zazaca’yı da “kırılgan” diller kategorisinde görüyor.

KÜRTÇE “DOĞRU YAZIM KLAVUZU” KİTAPLAŞTI

Dünyanın birçok yerinde yaşayan 18 Kürt filolog bir araya gelerek, Kürtçe’de dil birliğini sağlamak amacıyla iki yıl boyunca yaptıkları çalışmayı “Rêbera Rastnivîsînê” (Doğru Yazım Kılavuzu) adı ile kitaplaştırdı.

DBP: ANA DİLDE EĞİTİM TEMEL HAKTIR

Dünya Anadili Günü’ne dair yazılı açıklama yapan Demokratik Bölgeler Partisi (DBP), “Halkların dillerine yönelik soykırım politikalarına karşı her kesimi sorumluluk almaya çağırıyoruz” dedi. DBP açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “UNESCO verilerine göre dünyada 7 bine yakın dil konuşulmakta ve bunlardan 3 bin 500 dil yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Türkiye’de 18 ana dil ve lehçe yok olma ile yüz yüze. Kayyumlar Kürt diline, çok dilli belediyeciliğe ve halkımızın kültür kurumlarına karşı tek dil anlayışını devreye koymuştur. Dili, kültürü, tarihi ile Kürt halkının varlığı yok sayılmaktadır. Anadilinde eğitim başta olmak üzere yaşamın her alanında ana dili geliştirmek ve kullanmak temel bir haktır. Başta Kürt halkı olmak üzere tüm dünya halklarının Dünya Anadili Günü’nü kutluyor, halkların dillerine yönelik soykırım politikalarına karşı her kesimi sorumluluk almaya çağırıyoruz.”

VAN’DA ANADİL GÜNÜ ETKİNLİKLERİNE YASAK

Van’da Dil Kültür ve Sanat Araştırmaları Derneği (DİSA-DER) tarafından 21 Şubat Uluslararası Anadil Günü nedeniyle bugün Dabbağoğlu Parkı’nda yapılmak istenen basın açıklamasına valilik izin verilmedi.

Son Haberler

Bingöl’ün 2 kent ile olan ulaşımı kesildi

Bingöl Valiliği'nden yapılan açıklamada, yoğun kar yağışı ve tipi nedeniyle Bingöl-Erzurum ve Bingöl-Muş karayolunun trafiğe kapatıldığı, Bingöl-Elazığ karayolunun ise kamyon ve TIR geçişine kapatıldığı...

Ülkü Ocakları Genel Başkan Yardımcısı’ndan Özdağ’a saldırı soruşturmasını yürüten savcıya tehdit

Ülkü Ocakları Genel Başkan Yardımcısı Ömer Şanlı, Selçuk Özdağ'a saldırıyla ilgili soruşturmayı yürüten savcı Alparslan Tufan'ı tehdit etti. Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Selçuk Özdağ'ın...

Van’da gösteri ve yürüyüş yasağı

Van’da toplantı, yürüyüş ve gösteriler 15 gün boyunca yasaklandı. Van’da Valilik tarafından alınan karara göre, toplantı, yürüyüş ve gösteriler 15 gün boyunca yasaklandı. Yasağa gerekçe...

Prof. Dr. Durmuş Kaya koronavirüs nedeniyle yaşamını yitirdi

Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Fakültesi öğretim üyesi 51 yaşındaki Prof. Dr. Durmuş Kaya, Koronavirüs tedavisi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Fakültesi öğretim üyesi Prof....

Çok Okunanlar

Ülkü Ocakları Genel Başkan Yardımcısı’ndan Özdağ’a saldırı soruşturmasını yürüten savcıya tehdit

Ülkü Ocakları Genel Başkan Yardımcısı Ömer Şanlı, Selçuk Özdağ'a saldırıyla ilgili soruşturmayı yürüten savcı Alparslan Tufan'ı tehdit etti. Gelecek Partisi...

Kartepe’deki kayıp doktor Uğur Tolun ölü bulundu

Kocaeli’nin Kartepe ilçesinde, 13 Ocak günü kamyoneti ile gezmeye çıktıktan sonra bir daha haber alınamayan Doktor Uğur Tolun ölü...

Demirtaş’ın Avukatı Karaman “Erdoğan ‘çözüm süreci’ nedeniyle yargılanabilir”

Kobanê iddianamesine dair açıklama yapan Selahattin Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman, “Ankara Başsavcılığı, yeni Kobani iddianamesinde çözüm sürecini suç sayarak,...

Resmi sitesine Türkiye’den erişilemeyen Sinovac şirketinden açıklama

Türkiye’nin koronavirüs aşısı aldığı Çinli Sinovac şirketi, web sitelerine Türkiye’den erişimi engellemesini, “Türkiye’den bilgisayar korsanlarının sitemize saldırması nedeniyle Türkiye’den...

AKOM’dan İstanbul’a kar yağışı uyarısı

İstanbul'da hafta sonu etkili olan ve bu sabah da yüksek kesimlerde etkisini sürdüren kar yağışı ile ilgili Afet Koordinasyon...

WhatsApp’ın hakkınızda topladığı bilgileri nasıl öğrenirsiniz?

WhatsApp, kullanıcıların verilerini uzun süredir topluyor ve Facebook ile paylaşıyor. Bu konuda gizlilik sözleşmesinde madde madde açıklama da yer...

Son ankette Erdoğan’a büyük şok: İki isimden fark yedi

Avrasya Araştırma'nın son anketinde hem Ekrem İmamoğlu'nun hem de Mansur Yavaş'ın AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı büyük farkla...

Atatürk’ün Türkiye’yi dünyaya tanıtmak için çektirdiği 20 fotoğraf

Mustafa Kemal Atatürk, yıllar sonra bile yaptıklarıyla günümüze ışık tutuyor. Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, ülkeyi tanıtmak adına Türkiye’nin dört...

Hacı Sabancı’dan Takvim’in tirajlarına yorum: “En fazla 93’tür, bin yoktur”

Turkuvaz Medya Grubu bünyesinde faaliyet gösteren ve kapatılacağı iddia edilen Takvim gazetesinin satış rakamlarına yönelik Hacı Sabancı, "En fazla...

Bankaların mesai saatleri değişti

Koronavirüs tedbirleri kapsamında banka çalışma saatleri güncellendi. Bankalardan çalışma saatlerine ilişkin yeni açıklama geldi. İşte bankaların yeni çalışma saatleri... Koronavirüs...

Gözden Kaçmasın