26 Kasım 2020, Perşembe

Korona zamanında Türkiye’den Norveç’e bir eve dönüş yolculuğu: Norveçli akademisyen Lars Gule

Prof. Dr. Lars GuleBütün yazıları
Oslo Metropolitan Üniversitesi

Norveç makamlarının yurtdışındaki Norveçlilere gönderdiği “mümkün olan en kısa sürede eve dönün” mesajına uymak, dünya ve sınırlar kapatıldığında o kadar da kolay değildir.

12 Mart Perşembe günü, Oslo Metropolitan Üniversitesi’nden Dr. Lars Gule’nin koronavirüs krizinin gelişimi nedeniyle Norveç’e dönmesi gerektiği netleşti. Lars Gule bir araştırma gezisinin durağı olarak Türkiye’nin güneydoğusundaki Gaziantep ilinde bulunuyordu. Üzerinde çalıştığı bir kitap projesi için, Suriyeli mültecilerle mülakat yapmanın yanısıra, bölgedeki durum hakkında bilgilerini güncellemek için hem akademik meslektaşları hem de Kürt aktivistlerle görüşmekteydi. İzlenimleri taze iken, elindeki materyali işlemek için Türkiye’de kalmak niyetindeydi, ancak ülkesindeki gelişmeler bunun söz konusu olmadığını açıkça ortaya koydu. Eve dönüş yolculuğu 13 Mart Cuma günü başlıyor.

En nihayetinde 7 gün sonra, 19 Mart Perşembe günü, Dr. Gule Oslo’ya vardı.

Bu, onun korona virüs zamanında Avrupa’dan Norveç’e dönüş yolculuğunun hikayesidir.

Seyahat yolu: Gaziantep – Adana – Konya – Istanbul – Ruse – Bucharest – Lököshaza – Sibius – Munich – Hamburg – Copenhagen – Malmö – Oslo.

Sirkeci, Istanbul

TÜRKİYE

Uzun seyahatimin ilk etabı, 13 Mart cuma günü Gaziantep’ten Adana’ya giden bir otobüsle başladı. Interrail biletim var ve yarın Adana’dan Konya’ya gidecek bir Toros Ekspres treni var. Tren hızlı değil, ancak deniz kenarından Anadolu’nun yüksek ovalarına tırmanırken olağanüstü manzaralar görmek mümkün. Tren kalabalık değil, ancak Türkiye okulları ve üniversiteleri kapatma kararı verdikten sonra evlerine dönen genç insanlar var. Bazı yolcular tıbbi maske takmış. Bazı kadınlar peçe, bazıları ise türban takmış. Muavin, benim koltuğumun iki sıra önünde dizlerinin üstünde dua etmenin uygun olduğunu düşünüyor. Kimse koronavirüs hakkında aşırı endişeli gözükmüyor.

Gece Konya’da kalmam lazım, çünkü bugün için tüm İstanbul seferleri dolu. İlk uygun sefer yarın sabah saat 6’da. Bu Pazar sabahında yüksek hızlı tren neredeyse dolu. Islak ve yağmurlu Istanbul’a giden tren elbette rötarlı. Ancak çok da önemli değil çünkü Dimitrovgrad’dan Bükreş’e bağlantılı Bulgaristan Sofya’ya gidecek tren akşam 10.40’ta kalkacak. Sirkeci istasyonundan bilet alacak çok vaktim var. Ancak, korkulduğu üzere İstanbul-Sofya Ekspresi korona virüs nedeniyle şimdilik iptal edildi. Ne can sıkıcı bir aksilik!

Her ne kadar trenle seyahat etmeyi tercih etsem de, uçak dahil diğer alternatifleri de düşünmem gerekli. Ancak şimdiye kadar Türkiye’de çok az sayıda koronavirüs vakası bildirilmiş olsa da, ülke Norveç ve bazı diğer Avrupa ülkelerine uçuşları iptal etti.

Ancak, şansımıza otobüsler hala çalışıyor, yani Türkiye’den ayrılmak hala mümkün. Akşam Romanya sınırındaki Bulgaristan’ın Ruse kasabasına gidecek bir otobüs buldum.

BULGARİSTAN

İstanbul’dan kötü ve yağmurlu bir havada uzun bir gece otobüs yolculuğu olacak. Ama yollar iyi ve hız yüksek.

Otobüs dolu değil, yolcular Bulgaristan’ın farklı yerlerine gidiyorlar. Ruse’ye yolculuk 11-12 saat sürüyor. Sabır bir erdemdir. Bulgarlar, evine dönmeye çalışan bir Norveçliye ne diyecekler merak ediyorum.

Otobüs Hamzebeyli’den daha küçük bir sınır kapısına giden yola döndü. Neyse ki, Türkiye’den çıkışta bir problem yaşanmadı. Sınırdaki memurlar soru sormadan pasaportuma çıkış damgasını vurdu. Ancak, Bulgar tarafında bir sorun var.

Sorun polisle değil. Sorgusuz sualsiz içeri aldılar ama pasaportuma damga vurmadılar. Şimdi Norveç’le işbirliği halindeki bir Avrupa Birliği ülkesindeyim. Ancak, gümrük görevlileri otobüsü aramaya karar verdi. Herkes otobüsten inmek, bavullarını bulmak ve gümrük muayenesini beklemek zorunda.

Biz buz gibi havada beklerken, görevliler otobüsteki tüm eşyaları arıyorlar ve eşyaların çoğu yolculara ait değil. Şoförün muhtelif eşyalar ithalat işi mi var? Gümrük görevlileri kontrol ederken, şöfor bir takım kağıtlar sallıyor ama boş otobüsü alıp götürüyorlar! Şimdi ne olacak? Büyük ihtimal bir tür X-ray taraması olacak.

Bekliyoruz, bekliyoruz…

Sonunda sinirlenmiş gümrük görevlileri yolcuların valizlerine bakmaktan vazgeçiyor. Her şey tekrar otobüse yüklendi. Süreci hızlandırmak için biz de yardım ettik, ve sonunda seyahate devam ediyoruz.

Sabaha karşı dört civarında Ruse’ye vardık. İlk etap tamamlandı ve şimdilik virüsü yendim!

ROMANYA

Saat yedide Bükreş, Romanya’ya kalkacak olan otobüsü beklerken zaman çok yavaş geçiyor. Bu yedi yolculu küçük bir minibüs. Bulgaristan’dan çıkış hızlıca gerçekleşti. Ne soru soruldu ne bir şey. Şimdi Romanya polisi evraka bakacak.

Pasaportlar ve kimlik kartları toplandı. Bir şey oldu. Pasaportlarla insanlar arasında dolaşıyorlar. Sonunda bir polis geldi ve “Norveçli’yi” sordu. Araçtan inmeliyim. Doldurmam gereken bir form var ve koronavirüs ile ilgili! Nereden geliyorum, son 14 gündür neredeydim, herhangi bir belirtim var mı? Ve hayır, Romanya’da kalmayacağım, sadece transit geçiyorum.

Doldurulan formu imzaladıktan sonra her şey yolunda! Romanya’da Bükreş yolundayım. Yerel saat ile 13.20’deki Viyana trenine biletim alındı. Şu aşamada dönüş yolculuğumun bir sonraki kısmında sorun yaşayacağıma dair bir işaret yok. 20 saat sonra Viyana’da olacağım ve oradan evime devam edebilirim! Tekrar virüsü alt edeceğim gibi gözüküyor.

MACARİSTAN

Bükreş’ten Macaristan sınırı çok çok uzak. Aslına bakılırsa, çok uzun bir 12 saat sürüyor. Pahalı internet dolaşımıyla düzenli olarak durumu internetten kontrol ediyorum. Kapanmış sınırlarla ilgili bir haber var mı? Avusturya veya Almanya? Evet, haber ajansları, Macar Başbakanı Victor Orban’ın gece yarısı Macaristan sınırını kapatmaya karar verdiğini bildiriyor!

Bu kaygı uyandırıcı ama halihazırda trende olan bizleri etkilememeli, değil mi? Bazı yolcular kendi aralarında bunu tartışıyorlar. Macaristan’dan sadece geçerek Viyana, Avusturya’ya giden bizler için bu bir problem olmamalı. Sınırı gece yarısından bir kaç saat sonra geçmiş olsak da, biz transit geçiyoruz. Bizi durdurmaları orantısız bir sertlik olurdu.

Romanya tarafındaki sınır kasabası Curtici’ye vardık. Polis sınırın kapalı olduğunu söylüyor ama tren yoluna devam edecek. Trende evine dönmekte olan Macarlar da var. Romanya polisi, Macar polisinin geçişimize izin verip veremeyeceğine pek emin değil.

Ne yapacağız? Gecenin bir yarısı herhangi bir yere bağlantısı olmayan bir yerde trenden inecek miyiz? Viyana’ya gidecek olan bizler şansımızı denemeye karar verdik. Romanya’dan çıkışımız yapıldı ve tren yoluna devam ediyor.

Macar sınır istasyonu Lököshaza’ya vardığımızda neredeyse gece yarısı ikiydi. Polis hazır. Hepsi tıbbi yüz maskesi ve eldiven takmış. Sınır kapalı! Trenden inmek zorundayız, daha ileriye gidemeyeceğiz. Bazıları protesto etmeye kalktı. Bu mantıklı değil, biz transit geçiyoruz. Herkes Viyana’ya gidiyor, kimse Macaristan’da kalmayacak.

Elbette itirazlar bir işe yaramadı. Avusturya’ya varamayınca işini kaybetme riskinde olanların bile itirazları dinlenmedi. Trenden indirildik ve polis karakolunda bir hücreye konduk. Çelik sürgülü kapılı bir hücre. Bazıları sinirli, bazıları yorgun. Bir genç siyahi Amerikalı ise sessizce ağlıyor.

Ancak, tutuklanmış değiliz. Kapı açık kalıyor ve dışarı çıkabiliyoruz. Yine de, bir kaç polis memuru kaçmaya çalışmadığımızdan emin olmak istiyor. Her ihtimale karşı bir de polis köpekleri var.

Şimdi vakit alan bürokratik işlemler başlıyor. Diğer Avrupa Birliği ülkesi veya ABD vatandaşlarını reddetmek basit bir iş değil. Bir süre sonra bir polis bir kaç sayfa döküman ile geliyor. Dökümanlar, Macaristan vatandaşı olmayanların Macaristan’a girişini reddetme iznine ait kanunlar hakkında. Bu kanuna dair sebepler “kamu politikası, iç güvenlik, kamu sağlığı veya Avrupa Birliği Üye Devletlerinden bir veya daha fazlasının uluslararası ilişkileri için bir tehdit” olarak görülen şeyle ilgili. Kamu sağlığı anlamlı, zira bu istisnai bir durum.

Eve yolculuğun bu etabında koronavirüs kazanıyor. Ama yarış devam ediyor çünkü eve ulaşmam lazım!

ROMANYA

Romanya’ya giden ilk trene bindirildik. Bükreş’e 12 saatlik tren yolcuğu çok kasvetli gözüküyor. Peki, şimdi ne olacak? Benim için, Bükreş’ten Norveç’e doğrudan uçuş ihtimal dışı. Ama, İsveç’e uçmak için bazı olasılıklar mevcut. Ama web sitelerindeki bilgilere güvenebilir miyiz? Sürekli iptaller oluyor.

Trendeki bazı Almanlar, Romanya’da Almanya’ya uçuşların devam ettiği küçük bir havaalanın varlığından haberdar. Bulunduğumuz tren, bu akşam kalkacak bir uçak için Sibius Uluslararası Havalimanı’na gitmemizi sağlayan bir istasyonda duruyor. Onlara katılmaya karar verdim. Bu işe yararsa, oldukça kısa bir uçuş olacak. Çok iyi, ve sonrasınrda Almanya’da olacağım ve evime doğru yolculuğa devam edebilirim.

Havalimanında Münih’e bir bilet alıyorum, ancak bileti satan kişi uçağın kalkacağından yüzde 100 emin değil. Bazı diğer uçuşlar iptal edilmiş olsa bile, benim uçağım hala kalkacak uçaklar listesinde.

ALMANYA

Aslında uçak vaktinden bir kaç dakika önce kalkıyor. Neredeyse dolu. Uçuş gayet iyi geçiyor ve planlanan bir saat 40 dakikalık uçuş süresinden önce iniyoruz.

Münih’ten Hamburg’a yataklı gece treni yok. Ama 60 saatten uzun süredir doğru düzgün uyumadan seyahat ettikten sonra, otelde iyi bir yatakta uyumak akıllıca.

Yolculuk, ertesi gün Hamburg’a hızlı trenle devam ediyor. Oradan yolculuk Danimarka ve İsveç üzerinden devam edecek. Dur bakalım Danimarkalılar eve dönmeye çalışan bir Norveçliye ne diyecek? Norveç radyosuna göre, Danimarkalılar virüs karşıtı önlemlerini daha da sertleştirmek niyetindeler. Beni etkileyecek mi?

DANİMARKA VE İSVEÇ

Artık Hamburg’dan Kopenhag’a doğrudan tren yok. Danimarka sınırını geçmek için Flensburg’da başka bir trene aktarma yapmam lazım. Danimarka sınırından önce Alman tarafında herhangi bir kontrol veya soru yok. Danimarkalı bir dede ve torunu ile seyahat ediyorum. Almanya’yı geziyorlarmış ve şimdi eve dönüyorlar. Padborg’da Danimarka polisi treni kontrol ediyor. Çok kibar bir polis memuru transit geçen Norveçliyi selamlıyor. Sondan bir önceki engel geçildi!

Mümkün olduğunca hızla İsveç’e geçmek istiyorum. Kopenhag’dan Malmö’ye hızlı bir aktarma yapmalıyım. İsveç polisi kontrollerini sıkılaştırmamış. Son engel de aşıldı. Bir gece Malmö’de kaldıktan sonra evimde olacağım.

NORVEÇ

Şimdi son belirsizlik anı, sınırda Norveç polisinin ne söyleyeceği. Yurtdışından gelen bizler için herhangi bir kısıtlama var mı? İnternette okuduğum karantina kuralları aynen uygulanıyor mu? Halden’deki çok kibar polis memurunun yeni bir bilgisi yok.

“Doğru eve git.”

Evet, ama yiyecek almalıyım.

“Peki, sana yardımcı olabilecek kimse yoksa o zaman almalısın – en önemlisi ellerini yıkaman ve diğerlerinden uzak durman!”

Aynen öyle!

Rahatlatıcı bilgi.

Oslo merkez istasyonuna vardığımda daha başka bir kontrol veya soru ile karşılaşmadım. Sadece aynı bilgileri içeren posterler var. Taksiye binip eve gittim, duş aldım ve tüm kıyafetlerimi değiştirdim. Kendi yaptığım yüz maskemi ve eldivenlerimi giydim. En yakın marketten taşıyabileceğim kadar yiyecek aldım. Evde kalmam gereken 14 gün için yeterli değil büyük ihtimalle, ama stoklarımı yenilemeye yardım edecek arkadaşlarım var. Şimdilik, ön kapım kilitli ve ev karantinası başladı.

NİHAYET

Koronavirüsü yendim mi? Göreceğiz. Hala belirtiler gösterebilirim ama pek ihtimal dahilinde değil gibi. Enfekte olmuş olsaydım, tüm seyahatlerimi düşündüğünüzde, belirtiler şimdiye kadar kendini gösterirdi.

Eve dönüş yolculuğum uzun ve zahmetliydi. Yine de, bir maceradan fazlası değildi. Emin olduğum üzere, hedefime ulaştım. Bu, koronavirüs ile yarışmaktan ziyade, Avrupa’da güvenli bir yere ulaşmaya çalışan, savaş, zulüm ve insanlık dışı koşullardan kaçmaya çalışan tüm mültecilerin edinebileceğinden daha fazlası değildir. Korona krizi, çatışmalardan, baskıdan ve korkunç bir durumdan kaçmaya çalışan herkes için durumu daha da kötüleştirebilir. Bu insanları şu korona zamanlarında unutmamak bizim sorumluluğumuzdur.

 

İngilizce’den Türkçe’ye çevirisi Sanem Alıçlı tarafından gerçekleştirilmiştir.

Son Haberler

Sosyal medyada Fahrettin Koca’ya karşı istifa kampanyası

Türkiye'nin gerçek koronavirüs verilerini ilk defa bugün açıklaması yurttaşların tepkilerine neden oldu. Sosyal medyada #Bakanİstifa etiketiyle binlerce paylaşım yapıldı. Sosyal medyada koronavirüs vakalarının gerçek boyutunun...

İmamoğlu: Hakikati konuşmaktan korkmamak en doğru yoldur

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, bugün açıklanan vaka sayısının şeffaf olması nedeniyle salgınla mücadelede önemli olduğunu söyledi. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, Sağlık Bakanı Fahrettin...

Babacan: Bahçeli’nin konuşmalarına 18 yaş sınırı konulsun

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, RTÜK'e MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin konuşmaları için 18 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yaptı. DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan,...

Yandex’ten yeni akıllı hoparlör

Rusya menşeili Yandex şirketi, Station Max isimli yeni akıllı hoparlörünü piyasaya süreceğini açıkladı. Google'ın en büyük rakibi olarak görülen Yandex, ürettiği akıllı hoparlörü yakında piyasaya...

Çok Okunanlar

Koca: Semptom göstermeyen vakalar da tabloya yansıyacak

Bilim Kurulu Toplantısı sonrasında basın toplantısı düzenleyen Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, bu süreçten sonra semptom göstermeyen pozitif vakaların da...

UEFA’dan Maradona kararı

UEFA, bugün oynanacak Şampiyonlar Ligi karşılaşmalarında, hayatını kaybeden Diego Armando Maradona için bir dakikalık saygı duruşunda bulunulacağını duyurdu. UEFA tarafından...

Erdoğan’dan Bülent Arınç’a: “Beni rencide etti”

AKP grup toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Bülent Arınç'ın açıklamalarına ilişkin "Beni rencide etti" diye konuştu. Yerli aşı çalışmalarına da...

Kenan Işık’ın sağlık durumu hakkında açıklama

Kenan Işık'ın sağlık durumuyla ilgili açıklama yapan eşi Beril Işık, "Kenan'ın durumunda o zamandan bu yana önemli bir değişiklik...

CHP’li Adıgüzel, üç büyük şehirdeki koronavirüs vefat sayısını açıkladı

CHP Milletvekili Dr. Mustafa Adıgüzel Ankara, İstanbul ve İzmir'de 24 Kasım'da 325, Mart ayından bu yana ise 16 610...

İstifa eden Bülent Arınç’ın oğlu: “Tek bir reis var”

Bülent Arınç'ın Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu üyeliğinden istifasının ardından paylaşım yapan oğlu AKP İstanbul Milletvekili Ahmet Mücahit Arınç, "Bu...

Sözcü yazarı Deniz Zeyrek: “AK Parti adeta ikiye bölünmüş”

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Devlet Bahçeli ile Bülent Arınç arasında kaldığını belirten Deniz Zeyrek, bugünkü yazısında "Bir yanında müdahale edilmezse krize...

Koronavirüs aşısının dağıtım tarihi belli oldu

Alex Azar düzenlediği basın toplantısında Dr. Özlem Türeci ve Prof. Dr. Uğur Şahin ve çiftinin yönettiği BioNTech şirketi ile...

TRT Spor yorumcusu Cem Dizdar’dan evli olduğu kadına şiddet

Spor yorumcusu Cem Dizdar'ın evli olduğu Selin Barlas, Dizdar'ın şiddetine maruz kaldığını belirterek fotoğraflar paylaştı. Sosyal medya hesabından, Cem Dizdar’ın...

Türkiye’de vaka sayısı en çok artan iller açıklandı

Güncel koronavirüs verileri açıklandı. Buna göre toplam vaka sayısı 279 bin 806'ya, toplam hayatını kaybedenlerin sayısı ise 6 bin...

Gözden Kaçmasın