4 Aralık 2020, Cuma

‘Adana’da kör eden sinek’ bir gazetecilik fiyaskosu çıktı!

Bunlar da var

Kaybeden HIV olacak: 1 Aralık 2020 Dünya AIDS Günü

Bugün 1 Aralık, Dünya AIDS Günü ve tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını için alınan önlemlerin arasında, HIV...

Korona bile şaşırdı!

Evlere şenlik bir memleketiz… Acınacak haldeyiz… Ama öyle şeyler oluyor ki, Halimizi unutup, gülmekten geberiyoruz! Malumunuz, Pandemi telaşı dünyayı sardı… Biz de milletçe Korona ile...

Dijital arınmanın güncesi: 21 gün nasıl geçti?

Sosyal medya, eylemleri yönlendirme konusunda oldukça etkili kabul, fakat medya okuryazarı bir birey eleştirel bakış açısını sosyal medya kullanımı...

Sevgili meslektaşlarım! Ne uğruna olursa olsun kaynaklarınızın itibarını gözetin ve onları bilerek veya bilmeyerek zor durumda bırakacak yalan yanlış söylemlerden sakının, gerekirse yazdığınız haberi teyit ettirin ve tekrar tekrar okuyun. Nihat hoca, “ben gazeteci arkadaşlara kızmadım çünkü biliyorum onlar da haberleri okunsun istiyor” demek zorunda kalmasın, Nihat hocalara da mesleğin itibarına da değerlerinize de bunu yapmayın…

Sevgili meslektaşlarıma: Bir tıklama uğruna yanlış haber yaymayın!

Sabahın ilk ışıklarında Adana’nın en ferah en güzel alanlarından biri olarak sayabileceğimiz Adnan Menderes Sahil Yolunda hava bir başka oluyor, erken saatin müdavimi olanlar bilir, göl adeta bir deniz edasıyla göz kırpıyor size, ruhunuzu açıyor, tatlı tatlı esiyor. Kısacası gün burada başladıysa o günün kötü geçmesi imkânsız desem yeri.

- Advertisement -

Buraya kadar her şey çok güzel.

Gelgelelim bisikletime binip ne zaman yola koyulsam istemsizce bir geriliyorum.

Neden mi?

Çünkü özellikle yeşillik alanın yoğunlaştığı kıyılarda ciddi anlamda rahatsız edici bir sinek saldırısına maruz kalıyorum. Ama öyle böyle değil.

Sinek der geçersiniz ama bu kez rahat konuşmak pek de mümkün değil gibi.

Çünkü şu sıralar Adana’da bir ‘kör eden sinek’ haberleri dolanıp duruyor ortada. Biraz ütopik gelse de yine de insanın aklına istemsizce bu sinekleri getiriyor bu haber. Culicoides cinsi bu sinekler, enfekte hayvandan sağlıklı hayvana halk arasında “üç gün hastalığı” olarak da bilinen BEF (Bovine Ephemeral Fever) virüsünü bulaştırıyor ve hayvanlar telef oluyor. Bu bildiğimiz bir durum ve Veteriner Hekim arkadaşım M. Ege Elibol’a göre de zaten bu sorunun mücadelesi yıllardır yapılıyor.

Ama haberde dikkati çeken başka bir ifade de var ki o da Adana’da görülen ve hayvanlarda üç gün hastalığına neden olan bu sineklerin insanlarda da körlüğe ve deri altı hastalıklarına neden olduğu ve Adana’nın adeta bir kör eden sinek istilası altında kaldığı alt mesajına sahip ilginç ve aslı olmayan bir başlık atılması. Haberde bu bilgiler de Adana Veteriner Hekimleri Odası Başkanı Nihat Köse’nin ağzından veriliyor. Kendisi bizzat Adana’da böyle bir vaka ya da tehlike var demese bile, yazılan başlık haberi okutmak adına insanları endişeye sürükleyecek şekilde bilerek veya bilmeyerek Adana üzerinden yazılmış, başlık da şu: Adana’da kör eden sinek tehlikesi…” 

Merak ettim…

Bir kere böyle bir vaka Adana’da görülmeden nasıl ‘bu sinek kör ediyor’ sonucu çıkarılabiliyor. Üzerine Adana Büyükşehir Belediyesi de haberler hızla yayılınca “Üç gün hastalığı insanlara bulaşmaz” şeklinde açıklama yapmak durumunda kalıyor. Halbuki “üç gün hastalığı insanlara bulaşır” gibi bir ifadesi de yok Nihat hocanın.

Bir şeylerin hatalı olduğunu veya yazıldığını düşünerek Nihat Köse’yi bir aramak istedim. Sağ olsun kendisi gayet nazik, anlayışlı ve açıklayıcı şekilde konuyu aydınlattı. Neden böyle diyorum çünkü kendisinin söyledikleri yazının başlığında da söylediğim gibi aslında bir tık uğruna bilinçli veya bilinçsiz şekilde çarpıtılmış. Şimdi sizlere bizzat Nihat hocadan dinlediklerimi aktarıyorum:

“Üç gün hastalığını anlatırken sokucu sinekler hakkında literatür bilgisi verdim, enfekte hayvandan sağlıklı hayvana virüsü taşırlar dedim gazeteci arkadaşlar da bu sokucu sineklerin başka ne gibi hastalık yaptığını sorduklarında çeşitli bilgiler paylaştım. Mesela sıtma da bu hastalığı taşıyan sivrisineklerden bulaşır ama bu, hastalığın veya riskin Adana’da olduğu anlamına gelmez. Bu genel bir bilgidir. Aynı şekilde sokucu sineklerin bazı türlerinin de kör ettiği, deri altı hastalıklarına neden olduğu bilgileri literatüre geçmiş. Mesela Afrika’da görülmüş. Ama ne ülkemizde ne Adana’da böyle bir şey yok. Kimsenin endişe etmesine de gerek yok. Tamamen yazan arkadaşların yanlış anlaması veya haberi okutmak kaynaklı yaptıkları girişimleri…”

Bu açıklamayı yaparken Nihat hoca güzel de bir örnek verdi ki biz gazetecilerin arasında fıkra gibi dolanır bu; Papa New York’a gider, uçaktan iner inmez gazeteciler sorarlar: “New York’taki genelevler hakkında ne düşünüyorsunuz.” Papa da cevap verir: “New York’ta genelev var mı?” Ertesi gün gazetelerin manşetlerine bu söz çıkar: “Papa gelir gelmez New York’taki genelevleri sordu.” İşte tam da bu hesap.

Bizim gazetecilik literatüründe iki kavramımız vardır. Biri dezenformasyon diğeri de mezenformasyon. Yanlış olan ve bilinçli bir şekilde paylaşılan bilgiye dezenformasyon, yanlış bilginin farkında olunmadan paylaşılmasına ve yayılmasına da mezenformasyon deniyor. Bazen haber muhabirin elinden doğru çıksa da yani muhabir haberi editörüne doğru haber iletse de editör, başlığın haberi okutması için olmadık taklalar attırıyor. Attırmak zorunda kalıyor çünkü gazetede tiraj internet sitelerinde de tık kaygısı var. Bu bildik tablo hiç değişmiyor. Hatta gün geçtikçe daha da karanlık bir hal alıyor ki internet mecrasında nitelikli haberler dahi galerileştirilip reklam kurbanı ediliyorsa bu durum pek de değişecek gibi görünmüyor.

Ama şunu söylemeden geçemeyeceğim, bir tık uğruna bu mesleğin itibarını hiç etmeyin dostlarım. Yarın bir gün size güvenip açıklama yapan kaynağınızı arayacak yüzünüz olsun. Bu meslek, büyüyüp gelişebilmeniz için kaynaklarınızla olan güven bağına ihtiyaç duyacağınız bir meslek. Etik değerleri ve ilkeleri olan bir iş…

O nedenle ne uğruna olursa olsun kaynaklarınızın itibarını gözetin ve onları bilerek veya bilmeyerek zor durumda bırakacak yalan yanlış söylemlerden sakının, gerekirse yazdığınız haberi teyit ettirin ve tekrar tekrar okuyun. Nihat hoca, “ben gazeteci arkadaşlara kızmadım biliyorum çünkü onlar da haberleri okunsun istiyor” demek zorunda kalmasın, Nihat hocalara da meslek itibarınıza da değerlerinize de bunu yapmayın…

Manşet

Son 24 saatte 187 kişi daha hayatını kaybetti

Sağlık Bakanlığı güncel koronavirüs verilerini açıkladı. Buna göre son 24 saatte koronavirüs nedeniyle 187 kişi daha hayatını kaybederken, 32...

Çok Okunanlar

Bakan Koca: “Koronavirüs vakaları 3 ilde yüzde 100 arttı”

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, koronavirüs vakalarının son 2 haftada Adana, Samsun ve Ordu'da yüzde 100 arttığını açıkladı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, koronavirüs (Covid-19) vakalarının son...

Uykusuz, Katar ve sokağa çıkma kısıtlamalarını kapağına taşıdı

Mizah dergisi Uykusuz, bu haftaki kapağında Borsa istanbul'un yüzde 10 hissesinin satıldığı Katar ile sokağa çıkma kısıtlamasına yer verdi. Haftalık mizah dergisi Uykusuz, koronavirüs (Covid-19)...

Elde kalan füze rampalarını itfaiye aracı olarak İBB’ye satmışlar

Bir silah şirketinin Arap ülkelerine satmaya çalışarak başarısız olduğu 90 füze rampasını AKP döneminde İBB'ye tanesi 1,1 milyon dolardan sattığı ortaya çıktı. Füze rampası olarak...

Bir binanın bodrum katında tutulan 68 köpek kurtarıldı

Ankara'da, bir binanın bodrum katında 23'ü yavru 68 köpek bulundu. Köpekleri bodrumda tutan kişi hakkında 12 bin 308 lira ceza kesilerek, adli işlem başlatıldı. Ankara...

Son Haberler

İstanbul’da bugün ‘bulaşıcı hastalık’ nedeniyle 231 kişi hayatını kaybetti

İBB Mezarlıklar Dairesi, bugün İstanbul'da 231 kişinin bulaşıcı hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini açıkladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Mezarlıklar Dairesi, bugün İstanbul'da bulaşıcı hastalık nedeniyle hayatını...

Türkiye’de bilgisayar fiyatları son bir yılda yüzde 92 arttı

TÜİK verilerine göre Türkiye'de bilgisayar fiyatları bir yılda 2 kat arttı. TÜİK verilerine göre Türkiye'de bilgisayar fiyatları bir yılda 2 kat arttı. Geçen yılın Kasım...

Tokyo 2020 Olimpiyat Oyunları’nda test protokolü belli oldu

Temmuz ayında düzenlenecek olan Tokyo 2020 Olimpiyat Oyunları'nda sporculara uygulanacak test protokolü belli oldu. Japon yetkililer, Temmuz ayında düzenlenecek olan Tokyo 2020 Olimpiyat Oyunları'nda sporculara...

SAMULAŞ’ta grev kararı asıldı

Demiryolu İş Sendikası ile Samsun Büyükşehir Belediyesi arasında SAMULAŞ personeli için süren Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde uzlaşma çıkmamasının ardından grev kararı verildi. Demiryolu İş Sendikası...

Buna Benzer