5 Aralık 2020, Cumartesi

Corona günlerinde çalışma ve serbest zaman

Bunlar da var

Kaybeden HIV olacak: 1 Aralık 2020 Dünya AIDS Günü

Bugün 1 Aralık, Dünya AIDS Günü ve tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını için alınan önlemlerin arasında, HIV...

Korona bile şaşırdı!

Evlere şenlik bir memleketiz… Acınacak haldeyiz… Ama öyle şeyler oluyor ki, Halimizi unutup, gülmekten geberiyoruz! Malumunuz, Pandemi telaşı dünyayı sardı… Biz de milletçe Korona ile...

Dijital arınmanın güncesi: 21 gün nasıl geçti?

Sosyal medya, eylemleri yönlendirme konusunda oldukça etkili kabul, fakat medya okuryazarı bir birey eleştirel bakış açısını sosyal medya kullanımı...

Covid 19 nedeniyle, Mart ayında Dünya Sağlık Örgütünün pandemi ilan etmesi ile başlayan Corona günlerimiz, evde geçiyor. Ama evdeki günlerimiz, çalışma etkinlikleriyle dolmaya başladı, boş zamanlarımız ve serbest zamanlarımız azaldı, evdeki yükümlülükler ve çalışma alanımız, kendimize ayırdığımız zamanları da kapsar hale geldi.

Başka deyişle, işimizi eve taşıdık, önceleri, hep evde olmak, işe gitmemek fikri olumlu bir his yarattı ama gün geçtikçe hepimizde şikâyetler başladı. Evdeki yükümlülüklerimizin üstüne binen çalışma yaşamımızdaki yükümlülüklerin de hep evde yerine getirilmek zorunda kalması, ev ile iş arasındaki ayrımın tamamen kalktığını fark etmek, insanın özgür kalabileceği, kendini özgür hissedebileceği bir alanın olamayacağı yönünde, kötümserliğe bırakıyor bugünlerde kendini.

Oysa, evin ve çalışmanın aynı ortamda yapıldığı modern öncesi dönemlerde örneğin durağan ve toprağa bağlı yaşamın hüküm sürdüğü Ortaçağ’da çalışma saati 8 saaten fazla değildi. Şaşırtıcı gelebilir ama XIX. yüzyıl sonunda 8 saatlik çalışma gününe sahip olabilmek için gösterilere katılan kitleler, aslında dört ya da beş yüzyıl önceki çalışma saatlerine kavuşmak istiyorlardı. Bu dönemde malikaneye bağlı serfler ve zanaatkârlar, üretimlerini hem kendileri için, hem de lord ve ailesi için yaparlar ve tüketirlerdi. Efendi-köle ilişkisinin belirgin bir biçimde yaşandığı Antik Çağda ise köleler sadece çalışırdı, onların serbest zamanı yoktu. Kölelerin beden emeği gerektiren işleri yerine getirmeleri sayesinde, serbest zamanları olan özgür Atina’lılar,  siyasetle, bilimle, felsefeyle uğraşabiliyordu.

- Advertisement -

Sanayi devrimiyle birlikte çalışma, önceki çağlardan çok daha farklı bir anlama bürünmüştür. Çünkü daha önceki yüzyıllarda çalışma ve serbest zaman toplumun belli kesimlerinin etkinliğiyken, 19. Yüzyıldan itibaren çalışma ve serbest zaman toplumun her kesiminin etkinliği haline gelmiştir. Üstelik, modern dönemden önce birey,  kendi dışından gelen baskılar sonucu çalışırken, başka deyişle çalışmak zorunda kaldığı için çalışırken, modern dönemden başlayarak birey için dışsal zorlanım yerini bütün enerjisini çalışmaya aktarabileceği bir içsel zorlanıma bırakmıştır. Çalışmaya yönelik bu içsel zorlanım, sanayi devrimini gerçekleştirmekle kalmamıştır, bugün var olan sistemin etkinliğini sürdürmesinde en büyük katkılardan biri olarak hala etkisini sürdürmektedir.

Modern dönem durağan toplumsal hayatın değiştiği, katı olan her şeyin eridiği bir dönem olarak, çalışma düzeni ve ev yaşamını sarsıcı bir biçimde değiştirmiştir. Çalışma artık belli saat dilimlerinde ev dışında yapılan bir etkinlikken, serbest zaman ve bu zamanda yapılan etkinlikler, ev yaşantımızın içindedir.

Özellikle, 19. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren nasıl Taylorizm çalışma yaşamını rasyonelleştirdiyse, toplumsal yaşamın tümü gibi, serbest zamanlar da rasyonelleştirilmiştir. Yani serbest zamanlar da yaşadığımız toplumsal düzenin üretkenliği açısından düzenlenerek, işgücünün iş dışında da sisteme yarayacak etkinlikler ve etkinlik alanları içinde kalması sağlanmış oldu. Böylelikle kentlerde parklar, yollar, oyun alanları,  alışveriş merkezleri, çalışan sınıfların çocukları için yuvalar, okullar, kent düzenlemeleri ortaya çıktı. Gün çalışma-uyku-serbest zaman olmak üzere 8 saatlik yaşam dilimine bölündü.

XX.yüzyılın serbest zamanlarını evde geçiren çalışan kitlelerin birincil serbest zaman etkinliği, televizyon izlemekti. Bu dönemde geniş kitleler kendilerini özgürleştirecek, bilinçlendirecek, verimli hayatımızı sorgulayacak etkinliklerle geçirmek yerine, daha çok kültür endüstrisinin kendileri için ürettiği ürünleri tüketiyordu. Ama ev hayatı, hala işlikteki yıpratıcı, rekabet ilişkilerinin dışında, kendimiz olduğumuz bir mekândı.

Günümüzde ise serbest zamanlarımız açısından televizyonun yerini, yeni iletişim teknolojileri almış durumda. Serbest zamanları evde toplayan bu araçlar sayesinde, çoğumuz zamanlarımızı sosyal medyada, dizi platformlarında, müzik uygulamalarında geçiriyoruz.

Üstelik, bu araçlar televizyon gibi geleneksel medya uygulamalarında olmayan özellikleri sayesinde, ev ile işyeri arasındaki ayrımı da ortadan kaldırdı. Bugün yeni medya olarak adlandırılan  yeni teknolojilerle birlikte çalışma yerlerimizde eğlence, oyun, bilgiye ulaşma, tüketim gibi serbest zamanlarımızda yaptığımız etkinlikleri yapabilir hale geldik. Ama aynı zamanda, bu araçların zamansızlık ve mekansızlık özelliği, serbest zamanlarımızı da çalışma yaşamının, zorunluluk alanının yükümlülüklerinin yerine getirildiği bir alan haline getirdi. Yani, dinlenme, eleştirel bir bilinç kazanacak etkinliklerde bulunmak, bilgilenmek, kamusal sorunlarla ilgilenmek gibi önemli bir zaman olabilecek bir potansiyeli taşıyan serbest zamanlarımız, “Home Office”lere dönüşmektedir. Bu nedenle bizler de ne yazık ki, verili toplumsal sistemdeki yerimize ve görevimize indirgenmekte olduğumuzu hissetmekteyiz.

Özellikle, Mart ayından beri yaşadığımız gelişmelerde, Corona virüsünün yarattığı mesafe ve izolasyon zorunluluğu, bir yandan sağlık, tüketim, eğitim, iletişim olanaklarının bu teknolojiler sayesinde gerçekleştirilmesine olanak tanıyarak hayatımızı kolaylaştırmakta, ama öte yandan ev alanının ise giderek çalışma etkinliğinin mekanı haline gelmesine yani çalışma ve serbest zaman arasındaki dengenin çalışma lehine bozulmasına, neden olmaktadır.

Bu küresel salgın nedeniyle, geçici bir süre yaşadığımız bu süreç umarım çok uzun sürmez. En önemlisi ise gerek geleneksel gerekse yeni medyadan gördüğümüz “dünyanın tek ve her yerde aynı dünya” olduğu hissi, sokağa çıkamama, evimizde bile çalışma yaşamındaymış gibi her an  hazır ol da beklemek, herkese serbest zamanların ve evde yaptığımız özgürleştirici etkinliklerin değerini hatırlatır…

 

 

 

Manşet

Köpeğe işkence eden kişiye 947 lira para cezası

Iğdır'da motosikletinin arkasına bağladığı köpeğe işkence eden İ.T. isimli kişiye sadece 947 lira para cezası verildi. Iğdır'da motosikletinin arkasına bağladığı...

Çok Okunanlar

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca 4 il için uyardı: Risk devam ediyor

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Zonguldak, Ankara, Sivas ve Malatya'da koronavirüs salgınına yönelik riskin devam ettiğini belirtti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Zonguldak, Ankara, Sivas ve Malatya valileri,...

Kızını cinsel istismara maruz bırakan erkekten “Hocalar caiz dedi” savunması

İstanbul Beykoz’da 17 yaşındaki çocuğunu cinsel istismara maruz bırakan Y.K. isimli erkek tutuklandı. İstanbul'da evli olduğu kadının hayatını kaybetmesinin ardından 17 yaşındaki kız çocuğunu cinsel...

Rus Youtuber hamile kız arkadaşının ölümüne neden oldu

Stas Reeflay isimli bir Rus YouTuber, bir izleyicisinin para teklifi üzerine hamile kız arkadaşını soğukta bekleterek ölümüne sebep olmakla suçlanıyor. Rusya'da Stas Reeflay adlı YouTuber'a...

Diyanet’ten ‘cuma namazı’ açıklaması

Koronavirüs salgın dolayısıyla 'cuma namazı' konulu bir açıklama yapan Diyanet İşleri Başkanlığı, "Bulaşıcı salgın hastalığa yakalananların ve teması' olanların cemaate katılmamaları ve karantina şartlarına...

Son Haberler

Köpeğe işkence eden kişiye 947 lira para cezası

Iğdır'da motosikletinin arkasına bağladığı köpeğe işkence eden İ.T. isimli kişiye sadece 947 lira para cezası verildi. Iğdır'da motosikletinin arkasına bağladığı köpeği iple çekerek işkence eden...

“2021 tam anlamıyla bir felaket olacak”

BM Dünya Gıda Programı (WFP) Direktörü David Beasley, dünyanın 2021’de son 75 yılın en kötü insani kriziyle karşı karşıya kalabileceğini kaydetti. Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Gıda Programı (WFP)...

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca 4 il için uyardı: Risk devam ediyor

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Zonguldak, Ankara, Sivas ve Malatya'da koronavirüs salgınına yönelik riskin devam ettiğini belirtti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Zonguldak, Ankara, Sivas ve Malatya valileri,...

İBB Sözcüsü Ongun, İstanbul’daki hafta sonu ulaşımına dair bilgi verdi

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Sözcüsü Murat Ongun, sosyal medyadan İstanbul'daki ulaşım saatlerinin güncellendiğini duyurdu. Sosyal medya hesabı Twitter'dan açıklama yapan İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Sözcüsü Murat Ongun,...

Buna Benzer