20 Ekim 2020, Salı

Kadının toplumdaki yeri: Algısal bakışa giriş

Bunlar da var

İçime oturan bir karar ve Kadir Şeker!

Bu ülkede bir kadını kurtarmak 12.5 yıldan başlıyor. Kadir Şeker için verilen bu kararla sadece gencecik birinin hayatı mahvolmadı....

Eğitim çıkmazı: Sınıf-19 pandemisi

Plajlar konser alanı gibi dolup taşıyor, Kafeler, mağazalar, AVM’ler desen sosyal mesafe gözetilmeksizin açık. Artık herkesin kalabalık otellerde üstelik de...

Bu millet ayılırsa!

Biliyorsunuz, toplanan vergiler geçmediğiniz yollara, yatmadığınız hastanelere, kullanmadığınız havaalanlarına ödeniyor… Kıt kanaat geçinen dar gelirlilerden alınan vergiler... Herkesin malumu,...

“Onlarca yıldır üzerinde bolca konuşulan ve tartışılan bir konudur ‘kadının toplumdaki yeri’. Hemen hemen her toplumda çocuk doğurabilme ve doğurduğu çocuğu emzirebilme özelliğinden dolayı, çocuğa bakma görevi kadına yüklenmiştir. Bu yüzden ‘Kadın’ deyince ilk olarak aklımıza ‘besleyici, sabırlı ve anaç’ gibi sıfatlar geliyor ardı ardına.”

Yazıma başlamadan önce, Türk Dil Kurumu’nun ‘Kadın’ı ‘şu an’ nasıl tarif ettiğini merak ettim. Hani zamanında ‘Kadın’ için yapmış olduğu tanımlamayla hararetli tartışmalara yol açan Türkiye’nin en itibarlı ve köklü olan kurumlarından biri olan (!) Türk Dil Kurumu… 2. tanımında “(sıfat) Analık veya ev yönetimi bakımından gereken erdemleri, becerileri olan”  diyor  ‘Kadın’ için. Anne olamıyorsam ya da anne olmak istemiyorsam veyahut ev yönetimi konusunda beceriksizsem ‘kadın’ olamıyormuşum. İlginç! Ne olacağım peki? Erkek mi şimdi?

Norveç’e geldiğim ve Norveç kültürü ile etkileşime girdiğim ilk zamanlar beni şoka sokan bir şeyden bahsedeceğim size: ‘Erkek ebelerden’. Evet yanlış duymadınız, ‘Erkek ebeler’! Evet, psikologdum, evet iyi bir eğitime sahip olup, modern bir ailede yetişmiştim. Ancak yine de yadırgamıştım. Tıpkı ‘Lilyhammer’ dizinin Amerikalı baş kahramanı Frank Tagliano’nun Norveç’e geldikten sonra, hamile eşinin kontrollerini erkek bir ebenin yapmasına karşı durması ve onun da aynı şoku yaşaması kadar yadırgamıştım. Birimiz Türkiyeliydik -nispeten muhafazakâr ve Müslüman bir ülkeden geliyordum- diğerimiz ise Amerikalıydı, kurgu kahraman olmasına rağmen. Aslına bakarsanız ikimizin de yaşamış olduğu şokun altında aynı nokta yatıyordu: Kadının toplumdaki yerinin “algısı”. İyi bir eğitim almak ya da Amerika kültürüyle büyümüş olmak ise bu algıyı değiştirmiyordu. ‘Ebe’ dediğin kadın olmalıydı. Tıpkı hemşire gibi, tıpkı sekreter gibi ya da kadınlara en çok yakıştırılan meslek olan öğretmen gibi.

- Advertisement -

Peki bu ‘algısal sapmamın’ temelinde yatan şey neydi? Üst düzeylerde çalışan, tuttuğunu koparan onlarca rol model kadın varken piyasada, neden böyle bir bocalama yaşamıştım? Çünkü toplum ve bazen ailem doğduğum andan itibaren bana pembe kıyafetli kıyafet giymem gerektiğini, oyuncaklarımı bebekler arasından seçebileceğimi, ‘Anne’liğin ne kadar kutsal bir şey olduğunu ve kadınların az kazandığını (ya da kazanması gerektiğini) aşılamıştı bilincime ya da bilinçaltıma… Hem de ilmek ilmekti bu aşılama ve söyledikleri her şey benim gelecekteki algılarımı şekillendirdi.

Toplumu hedef gösterdim ya, haydi şimdi dünyanın sosyal refahı gelişmiş ülkelerinden birine, -Norveç’e- bir göz atalım. Bakalım ‘kazanç’ olarak kadın nerede, erkek nerede? 2018 yılında erkekler aylık ortalama 48.420 Norveç Kronu kazanıyorken, kadınlar 42.170 kazanıyormuş. Çok ilginç değil mi? Tamı tamı 6250 Norveç Kronu daha az kazanıyoruz aynı işi yaptığımız halde.  Bir de Norveç’in cinsiyet eşitliği kartına göz atalım: 2018 yılı değerlendirmelerine göre yüksek pozisyonlarda çalışan kadın oranı sadece %22. Yani %78’i erkek. İlginç! İlk 200 büyük şirkette sadece 21 kadın var CEO olarak. Yani 179 erkek CEO olarak çalışıyor. Bu da ilginç! Hani nerede kadın erkek eşitliği? Hani nerede kadın hakları? Hepsi hikâye mi yoksa?

Aslında bu eşitsizliğin temelinde yer alan şey “Algılarımız” ve algılarımızın yol açtığı “öznel konumlandırmalarımız”. Bir sonraki yazımda bir psikolog olarak algılarımızın bizi nasıl yönettiğinden ve toplumdaki ‘kadın’ olarak yerimizi nasıl belirlediğinden bahsedeceğim.

Manşet

Prof. Dr. Ercan’dan deprem uyarısı

Jeofizik Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Ercan, Kuzey Anadolu kırığının sınır tanımadığını ve Kuzey Marmara kolu İstanbul ile Tekirdağ'da deprem...

Çok Okunanlar

Fahrettin Koca, sokağa çıkma yasağına ilişkin konuştu

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca sokağa çıkma yasağına ilişkin, "Türkiye için herhangi bir sokağa çıkma kısıtlaması düşünmüyoruz" dedi. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Cüneyt Özdemir'in sorularını yanıtladı....

Ünlü bilim insanı duyurdu: Dünyaya meteor çarpacak

Amerikalı astrofizikçi Neid deGrasse Tyson, 2 Kasım’da dünyaya meteor çarpmasının beklendiğini duyurdu. Ünlü astrofizikçi Neid deGrasse Tyson’dan korkutan bir açıklama geldi. Tyson, Kasım ayının başında...

‘Cinci Hoca hem kadına hem de eşine tecavüz etti’ iddiası!

Cinci hocalar ile ilgili son günlerde artan tartışmalar sürerken Kocaeli'de ilk defa örneğine rastlanan bir iddia haberleştirildi. Cinci hocanın hem kadına hem de eşine...

19 yaşındaki Hazal Tektaş, reddettiği erkek tarafından öldürüldü

Esenler'de 19 yaşındaki Hazal Tektaş, reddettiği Mehmet Ali Atış isimli erkek tarafından öldürüldü. İstanbul'un Esenler ilçesinde, 19 yaşındaki Hazal Tektaş, reddettiği 18 yaşındaki Mehmet Ali...

Son Haberler

Yunanistan, AB’nin Türkiye ile Gümrük Birliği Anlaşması’nı sonlandırılmasını istedi

Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, Avrupa Komisyonu'nun Genişleme Başkanı Oliver Varhelyi'ye yazdığı mektupta Türkiye'yle olan Gümrük Birliği anlaşmasını sonlandırmanın değerlendirilmesini talep etti. Doğu Akdeniz'de Türkiye...

Özdağ’ın FETÖ iddiasına Akşener’den ilk açıklama

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, partisinin milletvekili ve kurucuları arasında yer alan Ümit Özdağ'ın iddiaları hakkında ilk kez konuştu. Meral Akşener'in açıklamaları şöyle: “Milletvekili hür iradeleriyle...

Koronavirüste kış önlemleri: Yeni yasaklar masada

Kasım ayı başındaki verilere göre yeni önlemler belirlenecek. Gece belli bir saatten sonra sokağa çıkılmaması, hafta sonu ve yaş grubu yasakları geri gelebilecek. Koronavirüs vakalarının yeniden...

AKP’nin “Sen kimsin” videosunda Atatürk dışında herkes var

AKP Gençlik Kolları'nın Resmi Twitter hesabından paylaştığı, Mustafa Kemal Atatürk'ün adına yer verilmeyen "Sen kimsin?" videosu gündem oldu. AKP Gençlik Kolları'nın Resmi Twitter hesabından paylaştığı,...

Buna Benzer