23 Ekim 2020, Cuma

Temmuz 2020 itibariyle COVID-19 verileri -1: Dünya ve Türkiye ne durumda?

Bunlar da var

Çiftlere Cinayet Dersleri’nde Konu: Kurmaca

Roman, hikâyelerden oluşur ve romancının sanatı basittir. Her roman başka bir hikâyeyi anlatır. Romancı, insanların tarihçisi de olabilir. Tabii,...

Deliler bayramı?

3 Mayıs’ta ülkelerin “Demokrasi Karneleri” masaya yatırılır… Türkiye’nin durumu malumunuz! Eskiden Çin vardı, birkaç puan önümüzde olurdu… Kuzey Kore,...

İçime oturan bir karar ve Kadir Şeker!

Bu ülkede bir kadını kurtarmak 12.5 yıldan başlıyor. Kadir Şeker için verilen bu kararla sadece gencecik birinin hayatı mahvolmadı....

“Dünyadaki gidişe bakıldığında olgu sayısının hala yükselmeye ve rekorlar kırmaya devam ettiği, ancak ölümlerin aynı şekilde artmadığı görülmektedir. Bu da virüsün öldürme gücü veya virülansının azaldığı düşüncesini öne çıkarmıştır. Bize sosyokültürel olarak en fazla benzeyen ülkelerden biri olan İran, hızla normalleşme çabaları sonrasında son haftalarda tekrar hızla artan olgu ve ölüm sayıları ile karşılaşmıştır. Bunda önemli bir itici güç ise ekonominin eski normale dönmesinin hem iktidardaki siyasetler hem de halkın önemli bölümü tarafından sıkı önlemlerin sürmesine tercih edilmesidir.”

Pandeminin başladığı Aralık 2019- Ocak 2020 döneminden beri veri akışını sağlayan birkaç internet sitesi sayesinde dünyayı izlememiz oldukça kolaylaşmıştır. Worldometers.info, ourworldindata.org, https://gisanddata.maps.arcgis.com/ gibi siteler aracılığıyla neredeyse gerçek zamanlı olarak global ölçekte birçok ayrıntılı değişken izlenip yorumlanabilmektedir.

Mart başından itibaren giderek daha fazla yeni tanı alan olgu olduğu, dalgalı seyir izlenmekle birlikte Nisan- Temmuz ayları arasında trendin yukarıya doğru olduğu, birkaç günde bir yeni rekorlar kırıldığı görülüyor.

- Advertisement -

Şekil. Günde yeni eklenen olgu sayıları.

Çin’de Ocak-Mart döneminde hızla 80.000’e çıkan olgu sayısı daha sonra ani fren yapmış ve koltuğu diğer ülkelere devretmiştir. Temmuz sonu itibarıyla olguların 1/4’ünden fazlası ABD’de (4 milyon olgu), sadece %0.6’sı Çin’de kalmıştır. Bu durum veri güvenliği tartışmalarını da gündeme getirmiştir, çünkü Mart ayına kadar hızla 80.000’e çıkan hasta sayısının 4 ay içinde ancak 85.000 olması soru işaretiyle karşılanmaktadır.

Mayıs-Temmuz döneminde olgu sayısı hızla yükselen Brezilya ve Hindistan ile 2. ve 3. sıraya, Rusya ise 4. sıraya çıkmıştır. Son aylarda en hızlı olgu artışı ABD, Brezilya, Rusya, Hindistan, Peru, Güney Afrika, Şili ve Meksika’da olmuştur.

Ölüm sayıları: Mart başından itibaren ölümlerde artış trendi varken Nisan ortasından sonra plato ve hafif düşme eğilimi görülmüştür. Mayıs – Temmuz döneminde ise istikrarlı-dalgalı trend ile sabitlenme izleniyor.

Mayıs-Temmuz aylarında en yüksek ölüm oranları %14-24 ile Fransa, Belçika, İtalya ve İngiltere’dedir. Ülkelerin içinde de bölgesel farklar olabilmektedir. Örneğin ABD’de %4-5, fakat New York’ta %11 fatalite hızı dikkat çekmiştir.

Şekil. Dünyada her gün için kaydedilen ölüm sayıları.

Şekil. Temmuz sonuna kadar sonuçlanmış hastalar. Üstteki gri çizgi iyileşenler, turuncu ölenleri gösteriyor. Sonuçlanan olgular içindeki ölüm oranı (mortalite hızı) Temmuz sonunda %6.5’e kadar düşmüştür.

En fazla hangi ülkelerde olgu vardır?

Temmuz ayı itibarıyla Günlük olgu sayısının en fazla açıklandığı dört ülke ABD, Hindistan, Rusya ve Meksika’dır.

Tablo. Dünyada en fazla COVID-19 olgusu bulunan ülkelerdeki ayrıntılı veriler (Temmuz 2020).

Olguların ülkelere dağılımı ve Türkiye’nin payı nasıldır?

Olguların yarıdan fazlası dört ülkede; ABD, Rusya, Brezilya ve Hindistan’da bulunuyor (%53). Türkiye 220.000 civarında olgu ile tüm dünya olgularının %1.6’sını temsil ediyor. Nüfusumuz dünyanın %1’i civarında olduğuna göre, olması gerekenden fazla olgu sahibi olduğumuz söylenebilir.

Şekil. 2020 Temmuz ayı 2. haftasında olguların ülkelere dağılımı (Çin dışarıda bırakılmıştır). Kaynak: Worldometers.info sitesi.

Şekil. Temmuz ayında olgu fatalite hızları.

Dünyada ve ülkemizde Covid19 normalleşme süreci nasıl değerlendirilebilir?

Türkiye’de Mart’ın ikinci haftasından itibaren İstanbul ağırlıklı olmak üzere PCR (+) olgular bildirilmiştir. Bunda hem geniş bir sınırımız bulunan İran’dan karayoluyla girişler ve İtalya gibi Avrupa ülkelerinden İstanbul ve İzmir’e gelişlerin etkili olduğu düşünülmektedir. İlk olgunun açıklandığı 11 Mart’tan sonraki ilk haftalarda artan olgu sayıları görülmüştür.

Ülkemizde bugün vaka sayısı 200 bini, COVID-19’a bağlı doğrulanmış ölüm sayısı 5.000’i aşmıştır.

Dünyadaki gidişe bakıldığında olgu sayısının hala yükselmeye ve rekorlar kırmaya devam ettiği, ancak ölümlerin aynı şekilde artmadığı görülmektedir. Bu da virüsün öldürme gücü veya virülansının azaldığı düşüncesini öne çıkarmıştır. Bunun sonucunda en fazla olgunun bulunduğu ABD dâhil olmak üzere Kuzey Avrupa ülkelerinde, kısmen Uzakdoğu ve Ortadoğu’da normalleşme çabaları belirginleşmiştir.

Bize sosyokültürel olarak en fazla benzeyen ülkelerden biri olan İran, hızla normalleşme çabaları sonrasında son haftalarda tekrar hızla artan olgu ve ölüm sayıları ile karşılaşmıştır. O kadar ki, hep yanlış olarak kullanılan ‘ikinci dalga’ terimine en yakın olan ülke İran’dır. Yanlış dememin nedeni, bilimsel olarak ikinci dalgaya geçilmesi için ilk dalganın sıfırlanması gerekir; ancak dünyada fazla olgusu olan hiçbir ülkede birinci dalganın bittiği söylenemez.

Tablo. İran’da “normalleşme” sonrası yeniden yükselen günlük ölümler.

Bunda önemli bir itici güç ise ekonominin eski normale dönmesinin hem iktidardaki siyasetler hem de halkın önemli bölümü tarafından sıkı önlemlerin sürmesine tercih edilmesidir.

Ülkemizde Nisan-Mayıs aylarında sokağa çıkma kısıtlamasını ihlal eden bir vatandaşın kameralara söylediği ‘Koronadan değil, açlıktan mı ölelim?’ sorusu bu durumun kristalleşmiş halidir.

YAZININ 2. BÖLÜMÜ:

COVID-19 verileri -2: Hastaneler, sağlık sistemi ve aşı

Manşet

İyi Partili Aydın: Gücümün sahibi Akşener’dir

Liste tartışmalarının odağındaki isim İyi Partili Koray Aydın, Ümit Özdağ ve Aytun Çıray’a yanıt verdi. İyi Parti kongresinde ‘oy verilmeyecekler’...

Çok Okunanlar

İstanbul için yeni salgın tedbirleri kararlaştırıldı

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, İstanbul'daki Covid-19 vaka sayısının Türkiye genelinin yüzde 40'ına, Ankara'nın 5 katına ulaştığını açıkladı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, İstanbul Valisi Ali Yerlikaya,...

Erdoğan karar verdi: Dokuz ilde ‘acele kamulaştırma’ kararı

Ankara, İstanbul, Hatay, Gaziantep, Mersin, Kilis, Kastamonu, Diyarbakır ve Amasya'da gerçekleştirilecek enerji projeleri için bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına karar verildi. Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararlarına...

Kardeşi tarafından öldürülen Melek Aslan’ın cenazesini ailesi reddetti

Diyarbakır'da kardeşi Mustafa Aslan tarafından öldürülen Melek Aslan'ın cenazesi ailesi tarafından teslim alınmadı. Diyarbakır'da kardeşi Mustafa Aslan tarafından öldürülen Melek Aslan'ın cenazesi ailesi tarafından teslim alınmadı. Olay, dün...

Ermenistan ordusu Serdar Ortaç’ı “öldürdü”

Ermenistan Kamu Radyosu internet sitesinde yayınlanan 'Günlere göre öldürülen Azerbaycan askerlerinin sayısı' başlıklı haberinde popçu Serdar Ortaç'ın fotoğrafını kullandı. Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmalar sürerken,...

Son Haberler

160 çocuğa cinsel istismarda bulunmaktan aranan erkek Fransa’da yakalandı

2000 yılından bu yana kendi kızı dahil 160'tan fazla çocuğa cinsel istismarda bulunmaktan aranan erkek, Fransa'da yakalandı. Fransız polisi, 2000 yılından bu yana 160 çocuğu...

Bakan Selçuk: Şimdiye kadar 60 bin civarında tablet dağıttık

Uzaktan eğitimle birlikte bilgisayar, tablet ve internet sorununun çok yoğun yaşandığına dair hemen hemen bütün bölgelerden haberler gelmişti. Bakan Selçuk, tablet eksikliğine yönelik çalışmalar...

BM: Libya’da kalıcı ateşkes için anlaşma sağlandı

Birleşmiş Milletler, Libya'da tarafların ülke genelinde kalıcı ateşkes için anlaşmaya vardığını duyurdu. Euronews'ta yer alan habere göre, Birleşmiş Milletler, Libya'daki askeri müzakerelerde tarafların "tarihi bir...

İyi Partili Aydın: Gücümün sahibi Akşener’dir

Liste tartışmalarının odağındaki isim İyi Partili Koray Aydın, Ümit Özdağ ve Aytun Çıray’a yanıt verdi. İyi Parti kongresinde ‘oy verilmeyecekler’ listesi hazırladığı iddia edilen Teşkilat...

Buna Benzer