9 Temmuz 2020, Perşembe

Zincirleme travma tamlaması

Bunlar da var

Çocuğuna banyo yaptıran babalar

Son üç haftadır kadının toplumdaki yeri şöyledir, algılarımız bizi böyle yönetir diye bağırırken birtakım ünlüler (!) birbiri ardına demeç...

CHP’ye rağmen CHP

"Yerel yönetimlerde yaşanan bu süreç genel seçimlerde de kendisini gösterecektir. Çünkü ulusal ölçekte de ihtiyaç duyulan acilen üretim ekonomisidir....

Ruhsal travmalar; nesilden nesile aktarılabilir, dönüşebilir ve canlıdır. İşin ilginç ve yazımızı ilgilendiren yanı illa doğrudan başımıza da gelmesi gerekmiyor. Yani şiddete uğrayan bir kadın haberi izlediğimizde haberin servis şekliyle diğer kadınlar ve kendini kadın hisseden herkes ikincil travma yaşayabilir. Nasıl mı? Tam olarak şöyle…

Fiziksel ve ruhsal olarak yaranlamaya ve zarara sebep olan durumların tamamının “şiddet” olduğunu hemen hemen hepimiz biliyoruz; şiddete en fazla maruz kalanların kadın ve çocuklar olduğunu da…

Yapılan araştırmalar bu duruma neden olarak en çok ataerkil toplumsal düzen ve cinsiyet eşitsizliğini gösteriyor. Kendi toplumumuza baktığımızda ise şiddetin her türlüsüne maruz bırakılan kadınlar ve itip kakmayı, kırıcı laf söylemeyi, “sadece bir tokat”ı şiddetten saymayan, erkekliğini kutsayan adamlarla göz göze gelmemiz kaçınılmaz.

- Advertisement -

Peki ya travma bu işin neresinde? Beklenmedik bir anda gerçekleşen, yaşam bütünlüğünü tehdit eden, olay anında veya sonrasında kişinin korku, dehşet, çaresizlik, utanç ve suçluluk tepkilerine neden olan durumlar travmatik olabilir. Kesinlikle olur diyemeyiz; çünkü herkesin direnci ve dayanıklılığı farklıdır. Tüm bu farklılıklara rağmen şiddet, ruh sağlığı sorunları sebeplerindendir ve travmatik bir yaşam olayıdır.

Bununla birlikte alt başlıkta da bahsi geçen ikincil travma ise doğrudan ilgisi olmadığı halde kişiyi travmatize eden olaylardır. Bu sebepledir ki medya, ikincil travmada önemli bir etkendir. Özellikle şiddet haberlerinde kadını suçlayıcı, aşağılayıcı ve hedef gösteren alt diliyle birlikte kullanılan görseller (ör: kolları bağlı bir şekilde başını dizlerinin üzerine dayamış çaresiz bir kadın), ataerkil yapının en büyük destekçisidir. Hatta bu duruma ekran travması da denilmektedir.

Kitle iletişim araçlarını gün içerisinde bireysel olarak çok fazla kullananların, gündem konularını içselleştirmesinin kolaylaştığı araştırmalarla sabit. Örneğin; “gece geç saatte alkollü olduğu söylenen kadın..” cümlesi, okuyucu/izleyici farkında olsun ya da olmasın içselleştirilmesi istenen ataerkil yapının en cinsiyetçi düşüncelerinden biridir. Maalesef ki haberi takip edenlerin çoğunun farkında olmadığını haberin altına yapılan yorumlardan anlamak mümkün.

Medya, kadın haklarını gözetmese neden o kadar çok haber yapsın ki?

Zaman zaman kadına şiddet haberlerinin çok fazla sunulmasının nedeni de duyarsızlaştırma çabasından başka bir şey değil. Bunu en açık şekilde haberin sunumundan
anlayabiliriz;

● Detaylı bir şekilde yöntem gösterme, vahşi kelimeler kullanma
● Faili temize çıkarma/aklamaya çalışma (kıskandığı eşini, aldatan sevgilisini, tüm gece birlikte eğlendiği kadını)
● Başınıza hiçbir şey gelmez merak etmeyin (…ifadesi alındıktan sonra serbest bırakıldı) ve kapanış.

Dolayısıyla şiddete uğrayan kadınlarla ilgili haberlerde kitle iletişim araçlarının tutumu ve toplumsal cinsiyet rollerine yapılan atıflar son derece önemli. Kadını değersizleştiren tutum ve ifadeler, izleyici/okuyucu konumunda bulunan kadın kimliğindeki herkesi de değersizleştirip hedef haline getirmiş oluyor ve ayrıca kıstırılmışlık, baskı, utanç ve suçluluk duygularını da pekiştiriyor. Özellikle de cinsel şiddet haberinde…

Şule Çet cinayetinde medyadan “dilde R nasıl olmaz?” dersi

Neden Şule Çet derseniz, “Cinsel şiddetin yeni medya diline yansıması ve etkileri” başlıklı tezimde yukarıda yazdıklarımın en bilindik örneklerinden biriydi Şule Çet. İlk haber olaydan 4 gün sonra bir kaç tane internet gazetesinde veriliyor. “Ayy yine bir kadın intihar etmiş.” duyarsızlığından sonra olay twitter’da tepki çektikten sonra yapılan haber sayısı artmaya başlıyor. Derken “intihar değil cinayet” söylemleri yükseliyor; ancak failler çok zengin ve Şule Çet, faillerin evinde alkol alıyor. Bunu fırsat bilen faillerin avukatı; iğrenç söylemlerde bulunup aklınca topluma “eee o da….” cümleleri kurdurtmaya çalışıyor ve maalesef ilk adli tıp raporuyla birlikte de alıştığımız süreç başlıyor. Özetle diyorlar ki: “maddi zorluk çeken kız, gece patronunun evine giderek alkol alıp eğleniyor. E zaten “bir kadın bir erkekle tenhada içki içiyorsa cinsel ilişkiye razıdır” (adli tıp uzmanı). Malum çocuklar da çok zengin, onların da başını belaya sokmayalım. Ha intihar ha cinayet ne fark eder?”

Tabi kazın ayağı öyle olmuyor; çünkü toplum olayın peşini bırakmıyor ve failller “katil” olarak cezaevine gönderiliyor. Peki ataerkil yapının oluşturduğu toplumsal cinsiyet rollerini besleyen medya, halkın desteğini alan bu hem cinsel şiddet, hem cinayet olayında ne yaptı?

Malum olduğu üzere medya önce bizi hiç şaşırtmadı ve “alkol, gece, kadın, tek başına, mini etek” anahtar kelimelerinden kullanabildiğini kullandı. Halkın desteğinin büyüdüğünü görünce “annesini küçük yaşta kaybeden üniversite öğrencisi”, “hem okuyup hem çalışmak zorunda kalan Şule Çet” gibi ifadeler kullanarak sanki masumiyetini öksüz, yetim veya yoksulluk üzerinden kanıtlamaya çalıştı. Yani illa da masumsa bu yüzden masum, acıdığımız için masum algısı yaratmaya çalıştı. Sanki kadının masumiyetinin kanıta ihtiyacı varmış gibi…

Cinsel şiddet varsa konuşulacak tek şey fail(ler)dir!

Toplumsal cinsiyet rollerinden güç alarak cinsel şiddet haberlerinde kadın kimliği değersizleştirilemez. Tecavüzün tek sorumlusu ve suçlusu tecavüzcünün kendisidir. Sorulacak tüm sorular bununla alakalı olmalı ve artık olmak zorunda. Konuyu daha açık ifade etmem gerekirse, bir kadın cinsel birliktelik kurmak için dahi gittiği yerde tecavüz edilemez! Kadının rızası olmadan yapılan bütün eylemler suçtur! VE HER BİR İNSANIN HAYATI CİNSİYETİNDEN, RENGİNDEN VE IRKINDAN BAĞIMSIZ OLARAK EŞİT VE ÖNEMLİDİR.

Manşet

Fahrettin Koca: Vakalar düğün, nişan, cenaze töreni gibi etkinliklerle artıyor

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türkiye'de son dönemde artan vakaların kaynağının düğün, nişan ve cenaze gibi etkinlikler olduğunu açıkladı. Bilim Kurulu...

Çok Okunanlar

“Cinsel saldırı olayını kapatmaya çalıştılar ve faili kolladılar”

SOL Parti üyesi avukat İlayda Kocabaş, partide yetkili bir erkek tarafından cinsel saldırıya uğradığını iddia etti. Sol Parti yönetimi tarafından yapılan açıklamada ise olayla...

Sağlık Bakanlığı’ndan düğün genelgesi: Düğünler serbest ama halay çekmek yasak

Sağlık Bakanlığı, koronavirüs nedeniyle düğünlerde alınacak tedbirleri yayımladı. Buna göre, düğün salonlarına maskesiz girilemeyecek ve halay çekilemeyecek. Sağlık Bakanlığı tarafından koronavirüs (Covid-19) ile mücadele sürecinde...

İBB’nin deprem raporu: İstanbul’daki en riskli ilçeler

Uzmanların İstanbul'da beklediği 7.3'ün üzerindeki bir deprem için en riskli ilçe ve mahalleler belirlendi. İBB’nin hazırladığı deprem raporunda en riskli ilçeler ve mahalleler belirlendi. Buna...

Eşi ve çocuğu yanındayken susturuculu silahla vurulan kişi öldü

İngiltere'den Türkiye'ye memlekete tatile gelen aileye piknik dönüşü susturucu takılmış silah veya silahlarla saldırı düzenlendi. 24 yaşındaki Hüseyin Eren, eşi ve çocuğu yanındayken silahla...

Son Haberler

12 bin TL’ye alınıp 90 bin TL’ye modifiye edilen araç trafikten men edildi

Bursa'da 12 bin TL'ye alınıp 90 bin TL'ye modifiye edilen Şahin marka araç, yapılan teknik değişiklikler ruhsata işlenmediği için trafikten men edildi. Bursa İnegöl'de aracına...

New York’ta öğrenciler eğitimin bir kısmını okulda bir kısmını çevrimiçi alacak.

New York Belediye Başkanı Bill de Blasio, yeni sezonda öğrencilere haftada 2-3 gün okulda, kalan günlerde ise çevrimiçi eğitim verileceğini açıkladı. Yeni dönemde sınıftaki...

Mansur Yavaş: Bizden habersiz durak satanın alnını karışlarız

Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Mansur Yavaş, son günlerde haricen taksi duraklarının satıldığı iddialarına dair, "Bizden habersiz durak satanın alnını karışlarız" dedi. Mansur Yavaş, Ankara Büyükşehir...

Dünya’da son 24 saatte Koronavirüs odaklı neler yaşandı?

Dünya genelinde salgının etkileri artarak devam ederken, son yirmi dört saat içinde yaşananları derledik. Dünya genelinde vaka sayısı 12 milyonu aştı Karadağ'da Çalışma Bakanı...

Buna Benzer