2018 yılında başlayan bir süreçle, İstanbul 18. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen davada Porçay adıyla bilinen Youtuber Ö.A çektiği “Ot İçiyorum” başlıklı parodi video nedeniyle 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılması istenmişti. Porçay nihayetinde, 3 yıl önce yayınladığı parodi şarkısı sebebiyle 4 yıl 2 ay hapis cezası aldı. Bu süreçte hem Porçay hem de avukatı Ali Gül sürecin işleyişiyle ilgili bilgiler paylaştı.

“Porçay şarkılardaki uyuşturucu kullanımına dair ifadeleri kendi tarzı ve mizah anlayışıyla eleştirdiği için uyuşturucuya ve uyarıcı maddelere özendirmekle suçlanıyor. Bu hem devasa bir ironi hem de ifade özgürlüğü ve sanatsal özgürlük ihlalidir. Neticede, hem videonun başlığında hem de açıklamasında bu işin bir parodi, taklit ve şaka ürünü olduğu belirtilmiş. Video başlığında parantez içinde ‘Ezhel parodi’ yazılmış.”
“Ezhel’in şarkılarını ve genel olarak Türkçe rap şarkılarının içeriğini eleştirdiği ve bunu dalgaya aldığı çok açık. Porçay’ın bu konuyla ilgili yayınladığı videoda söylediğine göre video zaten 18 yaş altı için gizlenmiş. Haliyle bu klibi uyuşturucuya teşvik şeklinde algılayabilecek bir yaş grubundan bahsetmiyoruz. Kendisinin hayranları da, ya da sadece birkaç videosuna denk gelmiş insanlar da bunun böyle olduğunu fark ederek sosyal medyada tepki gösterdi.”

NEDEN CEZALANDIRILIYOR?

Bu klibin de şarkının sözlerinin de uyuşturucuya teşvik amacıyla üretilmediği ortadayken neden bu ceza veriliyor? Bu soru, Türkiye bağlamında birçok soruyu gündeme getiriyor. Son yıllarda yaşadığımız birçok olayı hatırlatıp yeniden sorgulatıyor. Bu bağlamda, biz de Porçay’ın da neler düşündüğünü merak ederek ona birkaç soru sorduk ve o da cevapladı.

Şu anda parodi bir şarkın sebebiyle 4 yıl 2 ay hapis cezası almak senin için ne ifade ediyor, bu kararın değişeceğini düşünüyor musun? Temyiz süreci işletiliyor mu?

-Parodiler kişinin gerçek düşüncelerini de kişiliğini de yansıtmazlar. Hayatta her şeyden kenarına “Parodi” yazarak sıyrılamayacağının farkındayım ancak ben şarkımda da klibimde de elimden geldiğince niyetimin uyuşturucuya özendirmek olmadığını, tam tersi, özendirildiği durumlarla dalga geçmek ve insanları uyarmak olduğunu belli ettiğimi düşnüyorum. Bu durumdayken karşı durduğum şeyden suçlanmak ve üzerine ceza almak hala aklımın almadığı bir olay.

Parodi şarkıyla ilgili verilen hapis cezası kararından sonra yayınlanan videoda detaylı olarak anlatıldığı gibi, klibin açıklamasında bunun parodi bir eser ve en nihayetinde bir şaka, taklit olduğunu belirten bilgiler paylaşılıyordu. Buna rağmen anlaşılamamış olmak nasıl bir his?

-Şu ana kadar anlaşılmadığım çok durum oldu, o kadar ki anlaşılmaya çalışmaktan vazgeçmiştim. Ancak hiç elinde hayatımla oynayabilecek bir güç bulunan biri tarafından anlaşılmadığım olmamıştı. Bu diğer durumlardan çok daha korkunç bir tecribe. Kimsenin yaşamasını istemem.

Bunun bir parodi olduğunu ve taklit yoluyla eleştiri mahiyeti taşıdığını mahkemeye anlatmaya defalarca çalıştınız. Hayranlar ve izleyiciler de bunun böyle olduğunu biliyor. Buna rağmen çıkan karar için ne düşünüyorsun, bunu bir ifade özgürlüğü ihlali olarak tanımlarsak, sanatsal özgürlük adına ne anlam ifade ediyor?

-Bu karar eskiden televizyonlarda da yapılan taklit şeklindeki eleştirileri şimdi neden göremediğimizi daha iyi anlamama sebep oldu. Sanatın doğal olarak insan benliğini ve tecrübelerini aşması gerek. Şarkısında “senin için gökten yıldızları indiririm” diyen birinden, iddiasını gerçekleştirmesini istemek ve aksi halde yalancı olduğunu söylemek doğru olmaz değil mi?

Böyle bir deneyimden sonra parodi şarkılar üretmeye devam edecek misin ve/veya edeceksen tarzında değişiklikler olacak mı?

-Parodiler ve parodilerin neden hoşuma gittiği konusuna bu geçirdiğim süreçte uzun uzun düşündüm, bir şeyleri eleştirmek için taklit etmek her ne kadar eğlenceli olsa ve hoşuma gitse de, artık kendimi ifade etmeye daha çok odaklanacağımı düşünüyorum çünkü inanın olmadığım şeylerle yargılanmaktan bıktım.

Başka bir ülkede olsaydın bu kararın yine böyle olacağını düşünüyor musun?

-Sanmıyorum.

Eğer doğru anlaşılırsan ve karar değişirse, kendini güvende hissedecek misin veya bu süreçte kendini güvende hissedebiliyor musun?

-Bu süreçte şu an “olmaz” dediğim ne varsa başıma geldi. Bu yüzden artık ne kendimi rahatlatabiliyorum ne de insanların verdikleri örnekler beni rahatlatabiliyor. Bu olayı atlatabilirsem de kendime gelmem zaman alacak.

Seni sosyal medyada birçok insan destekledi ve desteklemeye devam ediyor. Onlara ne söylemek istersin?

-Beni destekleyenlere gerçekten teşekkür ederim. İyi dilekleri olmasaydı kararı duyduğum günün gecesini nasıl geçirirdim bilemiyorum.

Daha önce başka eserler nedeniyle benzer dava süreçleri yaşanmış mıydı?

-Evet maalesef. Fazla ayrıntıya girmek istemiyorum ancak yine başka insanları taklit edip, taklit ettiğim kişi sanıldığımdan ötürü açılan başka bir dava da hala devam ediyor.

Bu süreçte Ezhel’den açık bir destek almış mıydın?

-Ezhel DM’den ulaşıp geçmiş olsun dileklerini iletti ve her konuda yanımda olduğunu, canımı sıkmamamı söyledi. Ki parodisini yapan kişi için iyi dileklerde bulunmak büyük bir olgunluk gerektirir. Kendisine teşekkür ettim ancak şimdi okuyanların önünde tekrar teşekkür ederim.
 

Beyza Kaya – Gürkan Özturan