11 Ağustos 2020, Salı

“RTÜK ve BİK, kamu kaynaklarından beslenen birer basın celladı haline dönüştü”

ÇGD, Mayıs 2020 Medya Raporu’nu açıkladı. Buna göre, Mayıs ayı içinde üç gazeteci gözaltına alındı, biri tutuklandı. Bir gazeteci için müebbet, bir gazeteci için 1 yıl 6 aya kadar hapis istendi. Beş gazeteci şiddete maruz kaldı, marangozlukla geçinen bir gazeteci ise yaşamına son verdi.

Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) Mayıs 2020 Medya Raporu’nu açıkladı. Raporda gazeteciler üzerindeki baskının devam ettiği aktarıldı. Ayrıca rapora göre, Mayıs ayı içinde üç gazeteci gözaltına alındı, biri tutuklandı. Yedi gazeteci için iddianame kabul edilerek 17 yıla kadar hapisleri istendi. Bir gazeteci hakkında soruşturma başlatıldı, iki gazeteci ifadeye çağrıldı ve bir gazeteciye ev hapsi verildi. Bir fotoğraf sanatçısı tutuklandı. Bir gazeteci için müebbet, bir gazeteci için 1 yıl 6 aya kadar hapis istendi. Beş gazeteci şiddete maruz kaldı. Marangozlukla geçinen bir gazeteci ise intihar etti.

GAZETELER KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNE BAŞVURDU

Koronavirüs salgını nedeniyle Mayıs ayında gazete, televizyon, internet sitesi ve yerel ya da ulusal onlarca basın kuruluşunun kısa çalışma ödeneğine başvurduğu kaydedildi. Raporun tamamı şu şekilde:

“RTÜK VE BİK KURULUŞ AMAÇLARINDAN SAPMIŞ BULUNMAKTADIR”

Türkiye’de özel radyo ve televizyonların 1990’dan itibaren yayın hayatına başlamasının ardından 1994 yılında yürürlüğe giren 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun’la kurulan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ile tarihi 1961’e dayanan Basın İlan Kurumu (BİK) bugün, kuruluş amaçlarından tamamen sapmış noktadadır. RTÜK, geride bıraktığımız yıllarda radyo ve televizyonlara yönelik tam bir sansür kurumu olduğunu ispatlarken, BİK de gazeteler açısından aynı işlevi görmeye başlamıştır. Bu iki kurum, siyasi iktidarın basının başına diktiği muhafız konumundadır.

“SANSÜR TEPE NOKTALARA VARDI”

Siyasi iktidarın politikalarının sorgulandığı, eleştirildiği; halkın haber alma hakkı doğrultusunda tek yanlı haberciliği reddeden basın yayın organlarını, özellikle mali yönden susturmak amacıyla hareket eden RTÜK ve BİK, son birkaç aydır yoğunlaşan, geride bıraktığımız Mayıs ayında da tepe noktalara varan sansür kararlarına imza atmıştır.

KARARLAR SİYASİ NİTELİKLİ VE HUKUKTAN YOKSUN

Nisan ayında Halk TV, FOX TV ve Tele 1’e üst limitten idari para cezaları ile birden fazla program durdurma cezaları veren; KKTC merkezli Diyalog TV’nin yayınını durduran; Kafa Radyo’ya ve Radyo Spor’a cezalar yağdıran RTÜK, geçen ay da Halk TV’ye 5 kez program durdurma, Habertürk TV’ye üst sınırdan para cezası verdi. Bu iki cezanın nedeni ise muhalefet parti temsilcilerinin konuk olarak katıldığı programlardaki değerlendirmeleriydi. Kararların siyasi nitelikli, hukuki dayanaktan yoksun olduğu mahkeme kayıtlarına da geçti, Kurul’un başkanı tarafından da bizzat itiraf edildi.

“ADİL YARGILANMA İLKESİNE AYRILIK”

RTÜK’ün, Tele 1’de yayınlanan bir programa verdiği cezanın yargıya taşınması üzerine Ankara 12. İdare Mahkemesi Başkanı Fethi Sayın, yayından iki gün sonra ceza verilmesine ve konu kurumun ilgili daire uzmanlarınca incelenmemişken RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in medyaya açıklamalar yapmasına dikkat çekerek, tarafsızlığı vurguladı. Mahkeme Başkanı, “…davalı idarenin eylem, işlem ve kararlarında uzmanlıktan uzaklaştığı, profesyonel bir davranış sergilemediği, tarafsızlık algısına ağır darbe vurduğu görülmektedir. Dava konusu kararın alınış ve tebliğ sürecinin anayasa, yasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün ihlali niteliğinde olduğu, adil yargılanma ilkesine aykırılık taşıdığı açıktır” tespitini yaptı.

ŞAHİN İTİRAF ETTİ: KURUMU ERDOĞAN YÖNETİYOR

Taraflılığı mahkemece ortaya konan RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin, 15 Mayıs 2020 tarihinde “Salgınla Mücadele Sürecinde RTÜK” başlıklı telekonferansta kurumu nasıl yönettiğini, “Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından talimat ve telkin olmadı ama olursa devletimizin başıdır, onun talimatları ve telkinleri devletin bütün organlarını ilgilendirir. Talimat ve telkinlerini emir telakki eder, başımızın üstüne deriz” sözleriyle açıkça itiraf etmekte de bir sorun görmemiştir.

“RTÜK BASIN KURULUŞLARINA NEFES ALDIRMIYOR”

Eleştirel yayıncılık yapan basın kuruluşlarına nefes aldırmayan RTÜK, sıra iktidar yanlısı kanallara geldiğinde kulağının üstüne yatmayı tercih etti. Ülke TV isimli kanalda Sevda Noyan isimli bir konuğun tehditler savurması ve ölüm listesi açıklaması, üstüne program sunucusunun destekler açıklamaları günlerce kamuoyunda konuşuldu, konuşulmayan tek yer RTÜK’tü. O günlerde Kurul’un toplantısına mazeret bildirerek katılmayan Başkan Şahin, “Çok büyütülecek bir konu değil” diyerek tarafgirliğinin sınırsızlığını gösterdi. Her geçen günde RTÜK’ün Anayasal bir kurum özelliğini yitirdiği tescillenirken, Kurul üyesi İlhan Taşçı’nın hazırladığı rapor, istatistiklerle de bu durumu resmetti. Rapora göre; 1 Ocak -15 Mayıs 2020 tarihleri arasında eleştirel yayın yapan kanallara toplam 36 kez ceza verilirken, iktidara yakın televizyon kanalları iki kez uyarıldı, bir kere de para cezasına çarptırıldı.

GAZETELERİN TEMEL KAYNAKLARI KESİLİYOR

Baskı ve sansür uygulamalarının bir diğer boyutunda BİK yer aldı. Gazetelerin temel gelir kaynaklarından biri olan resmi ilan ve reklamların dağıtımını yapan BİK, çeşitli bahanelerle BirGün, Cumhuriyet, Evrensel ve Sözcü’ye ilan kesme cezası yoluna başvuruyor, hak ettikleri ücretlerin ödemesini yapmıyordu. Resmi ilanların adil biçimde dağıtılması amacıyla kurulmuş olan BİK, geçen ay aldığı kararla rekor düzeyde bir cezaya imza attı.

“BİK’İN ELLERİNE BASIN DÜŞMANLIĞI KİRİ BULAŞMIŞTIR VE BU KİR HİÇBİR DEZENFEKTAN İLE ÇIKMAYACAK”

BİK, 14 Nisan 2020 tarihli sayısında “Boğaz’da kaçak var” başlığıyla yayınlanan ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un Kuzguncuk’ta vakıflardan kiraladığı araziye yaptırdığı şömine ve çardağın İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ekiplerince yıkılmasına ilişkin haber nedeniyle Cumhuriyet gazetesine 35 gün süreyle resmi ilan kesme cezası verdi. Cumhuriyet gazetesine açıkça baskı kurma amacı taşıyan bu ceza BİK’in ellerine bulaşmış basın düşmanlığı kiridir ve hiçbir dezenfektanla bu kir çıkmayacaktır.

“BASININ BOĞAZINA ÇÖKMEKTEDİRLER”

Hem RTÜK hem de BİK üstlendikleri misyonla, kamu kaynaklarından beslenen birer basın celladı haline dönüşmüş, basının boğazına çökmektedirler. Gazetecilik şu anda nefes alamıyor olabilir ama basın özgürlüğü tarihini biraz okuyanlar bilir ki ne gazeteciler mahkûmdur ne de baskılar bağımsız gazeteciliği susturabilir.

GAZETECİLERE BASKILAR DEVAM EDİYOR

Bu iki kurumun geride bıraktığımız ayda aldığı kararları ve kamuoyunun tepkisini Mayıs ayı Medya İzleme Raporumuzda derledik. Ayrıca Mayıs ayında 3 gazeteci gözaltına alındı, 1’i tutuklandı. 7 gazeteci için iddianame kabul edildi 17 yıla kadar hapisleri istendi. 1 gazeteci hakkında soruşturma başlatıldı, 2 gazeteci ifadeye çağrıldı, 1 gazeteciye ev hapsi verildi, 1 fotoğraf sanatçısı tutuklandı. 1 gazeteci için müebbet, 1 gazeteci için 1 yıl 6 aya kadar hapis istendi. 5 gazeteci şiddete maruz kaldı, marangozlukla geçinen 1 gazeteci intihar etti.

SALGIN NEDENİYLE BASINDA HUKUKSUZ ÇALIŞMA KOŞULLARI

Yine bu ay gazete, televizyon, internet sitesi olsun, yerel ya da ulusal onlarca basın kuruluşu kısa çalışma ödeneğine başvurdu. Gazetecilerin maaşları eksik ve düzensiz yatmaya başladı. Yerel gazetelerde meslektaşlarımız bin 50 ila bin 300 lira maaşla geçinmeye çalıştı. Raporumuzda Covid-19 nedeniyle basında hukuksuz çalışma koşulları da detaylı şekilde işlendi.

Bir yandan siyasi iktidar ve uzantısı konumundaki kamu kuruluşları diğer yandan basın patronlarının kâr hırsıyla yok edilmek istenen haber yapma ve haber alma hakkı, dün olduğu gibi yarın da toplumsal mücadele tarihinin en önemli parçalarından biri olacaktır. Bu mücadelede hem meslektaşlarımız hem de doğruları öğrenmek isteyenler yan yana yürütmeye devam edecektir.

Son Haberler

Defineciler Karadağ Köyü’ne saldırdı

Denizli'de Çan ilçesinin Karadağ Köyü son günlerde definecilerin kaçak kazıları nedeniyle saldırıya uğradı. Madene direnen köylüler definecilere direnemedi. Çan’ın Karadağ Köyü son günlerde definecilerin kaçak...

Fahrettin Koca son 3 günde en çok vaka görülen illeri açıkladı

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, bugün Covid-19 nedeniyle 15 kişinin daha hayatını kaybettiğini, 1182 yeni vaka tespit edildiğini açıkladı. Türkiye'de koronavirüs nedeniyle bugün 15 kişi hayatını...

Nuriye Gülmen tutuklandı

İstanbul'da bulunan İdil Kültür Merkezi'nden gözaltına alınan Nuriye Gülmen ve Rıdvan Akbaş çıkarıldıkları mahkemede tutuklandı. Nuriye Gülmen ve Rıdvan Akbaş, 4. Sulh Ceza Hakimlliği'nde görülen...

Af Örgütü: Belarus’ta polis korkunç bir şiddet uyguluyor

Uluslararası Af Örgütü'nün Belarus temsilcileri, başkanlık seçimleri sonrasında gerçekleşen protestolarda polisi 'korkunç' bir şiddet uyguladığını söyledi. Belarus'un başkenti Minsk'te devam eden protestolarda polislerin şiddetin dozunu...

Çok Okunanlar

Kanal İstanbul’un yapımı için mevzuat tamamlandı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kanal İstanbul'un yapımı için ortak mevzuat çalışmasını tamamladı. Taslağa göre,...

Koronavirüs: 14 kişi hayatını kaybetti 1193 yeni vaka kaydedildi

Türkiye'de son 24 saatte 1193 kişiye koronavirüs tanısı koyuldu, 14 kişi hayatını kaybetti, toplam vaka sayısı 241 bin 997'ye,...

Yunanistan sularına giren Türk teknesine ateş açıldı: 3 yaralı

İçinde ikisi Türkiyeli biri Suriyeli olan 3 kişinin bulunduğu tekne gece Yunanistan sullarına girince Yunanistan güvenlik güçleri tarafından kendilerine...

Gizli Servis araya girdi; Trump’ın basın toplantısı yarıda kesildi

ABD Başkanı Donald Trump, basın toplantısı sırasında yanına gelen bir Gizli Servis elemanının uyarısıyla toplantıyı terk etti. ABD Başkanı Donald...

Diyarbakır’da yangın ve patlama

Diyarbakır'da bir apartmanın en üst katında henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Yangının ardından evde tüpten kaynaklandığı düşünülen bir...

AKP’nin karşı olduğu Netflix’e alternatif için Acun Ilıcalı harekete geçti

AKP'nin kapatmak istediği Netflix'e ilişkin AKP'ye yakınlığı ile bilinen medya patronu Acun Ilıcalı alternatif için harekete geçti. Ilıcalı'nın AKP'nin...

Soner Durgun isimli erkek Merve Yeşiltaş’ı vahşice katletti

Ordu'da Soner Durgun isimli erkek, sevgilisi Merve Yeşiltaş'ı vahşice öldürdü. Ordu'nun Fatsa ilçesinde Soner Durgun, sevgilisi Merve Yeşiltaş'ı vahşice katletti. KENDİSİ...

Erdoğan’dan kabine toplantısı sonrası açıklama

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Erdoğan, kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, ekonomik gidişatın kötülüğünü Gezi Direnişi'ne bağladı. Cumhurbaşkanı ve AKP...

Bilim insanları 14 farklı maskeyi inceledi, ideal maskeyi belirledi

ABD’li bilim insanları, 14 farklı maske türünü inceleyerek salgına karşı ‘ideal’ maskeyi belirledi. Uzmanlar bandana, boyunluk ve örgü maskelerin...

Pamukkale Üniversitesi Rektörü görevden uzaklaştırıldı

Pamukkale Üniversitesi Rektörü Hüseyin Bağ, Personel Daire Başkanlığı kadrosunda adeta ‘adrese teslim’ ilan açtı. Kriterleri karşılayan ve başvuran tek...

Gözden Kaçmasın