22 Ekim 2020, Perşembe

“RTÜK ve BİK, kamu kaynaklarından beslenen birer basın celladı haline dönüştü”

ÇGD, Mayıs 2020 Medya Raporu’nu açıkladı. Buna göre, Mayıs ayı içinde üç gazeteci gözaltına alındı, biri tutuklandı. Bir gazeteci için müebbet, bir gazeteci için 1 yıl 6 aya kadar hapis istendi. Beş gazeteci şiddete maruz kaldı, marangozlukla geçinen bir gazeteci ise yaşamına son verdi.

Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) Mayıs 2020 Medya Raporu’nu açıkladı. Raporda gazeteciler üzerindeki baskının devam ettiği aktarıldı. Ayrıca rapora göre, Mayıs ayı içinde üç gazeteci gözaltına alındı, biri tutuklandı. Yedi gazeteci için iddianame kabul edilerek 17 yıla kadar hapisleri istendi. Bir gazeteci hakkında soruşturma başlatıldı, iki gazeteci ifadeye çağrıldı ve bir gazeteciye ev hapsi verildi. Bir fotoğraf sanatçısı tutuklandı. Bir gazeteci için müebbet, bir gazeteci için 1 yıl 6 aya kadar hapis istendi. Beş gazeteci şiddete maruz kaldı. Marangozlukla geçinen bir gazeteci ise intihar etti.

GAZETELER KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNE BAŞVURDU

Koronavirüs salgını nedeniyle Mayıs ayında gazete, televizyon, internet sitesi ve yerel ya da ulusal onlarca basın kuruluşunun kısa çalışma ödeneğine başvurduğu kaydedildi. Raporun tamamı şu şekilde:

“RTÜK VE BİK KURULUŞ AMAÇLARINDAN SAPMIŞ BULUNMAKTADIR”

Türkiye’de özel radyo ve televizyonların 1990’dan itibaren yayın hayatına başlamasının ardından 1994 yılında yürürlüğe giren 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun’la kurulan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ile tarihi 1961’e dayanan Basın İlan Kurumu (BİK) bugün, kuruluş amaçlarından tamamen sapmış noktadadır. RTÜK, geride bıraktığımız yıllarda radyo ve televizyonlara yönelik tam bir sansür kurumu olduğunu ispatlarken, BİK de gazeteler açısından aynı işlevi görmeye başlamıştır. Bu iki kurum, siyasi iktidarın basının başına diktiği muhafız konumundadır.

“SANSÜR TEPE NOKTALARA VARDI”

Siyasi iktidarın politikalarının sorgulandığı, eleştirildiği; halkın haber alma hakkı doğrultusunda tek yanlı haberciliği reddeden basın yayın organlarını, özellikle mali yönden susturmak amacıyla hareket eden RTÜK ve BİK, son birkaç aydır yoğunlaşan, geride bıraktığımız Mayıs ayında da tepe noktalara varan sansür kararlarına imza atmıştır.

KARARLAR SİYASİ NİTELİKLİ VE HUKUKTAN YOKSUN

Nisan ayında Halk TV, FOX TV ve Tele 1’e üst limitten idari para cezaları ile birden fazla program durdurma cezaları veren; KKTC merkezli Diyalog TV’nin yayınını durduran; Kafa Radyo’ya ve Radyo Spor’a cezalar yağdıran RTÜK, geçen ay da Halk TV’ye 5 kez program durdurma, Habertürk TV’ye üst sınırdan para cezası verdi. Bu iki cezanın nedeni ise muhalefet parti temsilcilerinin konuk olarak katıldığı programlardaki değerlendirmeleriydi. Kararların siyasi nitelikli, hukuki dayanaktan yoksun olduğu mahkeme kayıtlarına da geçti, Kurul’un başkanı tarafından da bizzat itiraf edildi.

“ADİL YARGILANMA İLKESİNE AYRILIK”

RTÜK’ün, Tele 1’de yayınlanan bir programa verdiği cezanın yargıya taşınması üzerine Ankara 12. İdare Mahkemesi Başkanı Fethi Sayın, yayından iki gün sonra ceza verilmesine ve konu kurumun ilgili daire uzmanlarınca incelenmemişken RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in medyaya açıklamalar yapmasına dikkat çekerek, tarafsızlığı vurguladı. Mahkeme Başkanı, “…davalı idarenin eylem, işlem ve kararlarında uzmanlıktan uzaklaştığı, profesyonel bir davranış sergilemediği, tarafsızlık algısına ağır darbe vurduğu görülmektedir. Dava konusu kararın alınış ve tebliğ sürecinin anayasa, yasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün ihlali niteliğinde olduğu, adil yargılanma ilkesine aykırılık taşıdığı açıktır” tespitini yaptı.

ŞAHİN İTİRAF ETTİ: KURUMU ERDOĞAN YÖNETİYOR

Taraflılığı mahkemece ortaya konan RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin, 15 Mayıs 2020 tarihinde “Salgınla Mücadele Sürecinde RTÜK” başlıklı telekonferansta kurumu nasıl yönettiğini, “Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından talimat ve telkin olmadı ama olursa devletimizin başıdır, onun talimatları ve telkinleri devletin bütün organlarını ilgilendirir. Talimat ve telkinlerini emir telakki eder, başımızın üstüne deriz” sözleriyle açıkça itiraf etmekte de bir sorun görmemiştir.

“RTÜK BASIN KURULUŞLARINA NEFES ALDIRMIYOR”

Eleştirel yayıncılık yapan basın kuruluşlarına nefes aldırmayan RTÜK, sıra iktidar yanlısı kanallara geldiğinde kulağının üstüne yatmayı tercih etti. Ülke TV isimli kanalda Sevda Noyan isimli bir konuğun tehditler savurması ve ölüm listesi açıklaması, üstüne program sunucusunun destekler açıklamaları günlerce kamuoyunda konuşuldu, konuşulmayan tek yer RTÜK’tü. O günlerde Kurul’un toplantısına mazeret bildirerek katılmayan Başkan Şahin, “Çok büyütülecek bir konu değil” diyerek tarafgirliğinin sınırsızlığını gösterdi. Her geçen günde RTÜK’ün Anayasal bir kurum özelliğini yitirdiği tescillenirken, Kurul üyesi İlhan Taşçı’nın hazırladığı rapor, istatistiklerle de bu durumu resmetti. Rapora göre; 1 Ocak -15 Mayıs 2020 tarihleri arasında eleştirel yayın yapan kanallara toplam 36 kez ceza verilirken, iktidara yakın televizyon kanalları iki kez uyarıldı, bir kere de para cezasına çarptırıldı.

GAZETELERİN TEMEL KAYNAKLARI KESİLİYOR

Baskı ve sansür uygulamalarının bir diğer boyutunda BİK yer aldı. Gazetelerin temel gelir kaynaklarından biri olan resmi ilan ve reklamların dağıtımını yapan BİK, çeşitli bahanelerle BirGün, Cumhuriyet, Evrensel ve Sözcü’ye ilan kesme cezası yoluna başvuruyor, hak ettikleri ücretlerin ödemesini yapmıyordu. Resmi ilanların adil biçimde dağıtılması amacıyla kurulmuş olan BİK, geçen ay aldığı kararla rekor düzeyde bir cezaya imza attı.

“BİK’İN ELLERİNE BASIN DÜŞMANLIĞI KİRİ BULAŞMIŞTIR VE BU KİR HİÇBİR DEZENFEKTAN İLE ÇIKMAYACAK”

BİK, 14 Nisan 2020 tarihli sayısında “Boğaz’da kaçak var” başlığıyla yayınlanan ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un Kuzguncuk’ta vakıflardan kiraladığı araziye yaptırdığı şömine ve çardağın İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ekiplerince yıkılmasına ilişkin haber nedeniyle Cumhuriyet gazetesine 35 gün süreyle resmi ilan kesme cezası verdi. Cumhuriyet gazetesine açıkça baskı kurma amacı taşıyan bu ceza BİK’in ellerine bulaşmış basın düşmanlığı kiridir ve hiçbir dezenfektanla bu kir çıkmayacaktır.

“BASININ BOĞAZINA ÇÖKMEKTEDİRLER”

Hem RTÜK hem de BİK üstlendikleri misyonla, kamu kaynaklarından beslenen birer basın celladı haline dönüşmüş, basının boğazına çökmektedirler. Gazetecilik şu anda nefes alamıyor olabilir ama basın özgürlüğü tarihini biraz okuyanlar bilir ki ne gazeteciler mahkûmdur ne de baskılar bağımsız gazeteciliği susturabilir.

GAZETECİLERE BASKILAR DEVAM EDİYOR

Bu iki kurumun geride bıraktığımız ayda aldığı kararları ve kamuoyunun tepkisini Mayıs ayı Medya İzleme Raporumuzda derledik. Ayrıca Mayıs ayında 3 gazeteci gözaltına alındı, 1’i tutuklandı. 7 gazeteci için iddianame kabul edildi 17 yıla kadar hapisleri istendi. 1 gazeteci hakkında soruşturma başlatıldı, 2 gazeteci ifadeye çağrıldı, 1 gazeteciye ev hapsi verildi, 1 fotoğraf sanatçısı tutuklandı. 1 gazeteci için müebbet, 1 gazeteci için 1 yıl 6 aya kadar hapis istendi. 5 gazeteci şiddete maruz kaldı, marangozlukla geçinen 1 gazeteci intihar etti.

SALGIN NEDENİYLE BASINDA HUKUKSUZ ÇALIŞMA KOŞULLARI

Yine bu ay gazete, televizyon, internet sitesi olsun, yerel ya da ulusal onlarca basın kuruluşu kısa çalışma ödeneğine başvurdu. Gazetecilerin maaşları eksik ve düzensiz yatmaya başladı. Yerel gazetelerde meslektaşlarımız bin 50 ila bin 300 lira maaşla geçinmeye çalıştı. Raporumuzda Covid-19 nedeniyle basında hukuksuz çalışma koşulları da detaylı şekilde işlendi.

Bir yandan siyasi iktidar ve uzantısı konumundaki kamu kuruluşları diğer yandan basın patronlarının kâr hırsıyla yok edilmek istenen haber yapma ve haber alma hakkı, dün olduğu gibi yarın da toplumsal mücadele tarihinin en önemli parçalarından biri olacaktır. Bu mücadelede hem meslektaşlarımız hem de doğruları öğrenmek isteyenler yan yana yürütmeye devam edecektir.

Son Haberler

Oruç Reis için yeni Navtex ilanı

Türkiye'nin ilan ettiği yeni Navtex'in 27 Ekim tarihine kadar geçerli olacağı aktarıldı. Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi için Doğu Akdeniz'deki NAVTEX'in 27 Ekim tarihine kadar...

Yeni Şafak yazarı Türküsev’den “Görücü usulü bitti, kadına şiddet arttı” savunması

Yeni Şafak yazarı Sevda Türküsev, canlı yayında görücü usulü evliliği savundu. Deniz Akkaya ise Türküsev'e "Kız çocuklarını mahveden zihniyet sizsiniz" diyerek tepki gösterdi. Uçankuş TV...

Deliler bayramı?

3 Mayıs’ta ülkelerin “Demokrasi Karneleri” masaya yatırılır… Türkiye’nin durumu malumunuz! Eskiden Çin vardı, birkaç puan önümüzde olurdu… Kuzey Kore, Eritre filan araya girerdi… Şimdi,...

Sağlık Bakanı Koca’dan Cem Yılmaz’ın çağrısına yanıt

Cem Yılmaz, sağlık çalışanları için ücretsiz gösteri düzenleme çağrısının Sağlık Bakanlığı tarafından kabul edildiğini açıkladı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, komedyen Cem Yılmaz'ın koronavirüs (Covid-19) salgınıyla...

Çok Okunanlar

Bakanlıktan “Türkiye’de sokağa çıkma yasakları gelebilir” iddialarına yanıt

İçişleri Bakanlığı Sözcüsü ve Bakan Yardımcısı İsmail Çataklı, "Bugün Reuters kaynaklı 'Türkiye'de sokağa çıkma yasakları gelebilir' haberi tamamen asılsızdır"...

TFF Başkanı Özdemir: “Maçların yüzde 30 kapasiteyle oynanmasını talep ediyoruz”

Nihat Özdemir, TFF ve Kulüpler Birliği’nin lig, kupa, Avrupa ile milli maçların yüzde 30 kapasiteyle oynanmasını talep ettiğini açıkladı. Türkiye...

Bilal Erdoğan radyoculuk günlerini anlattı: Devam etseydim radyoculara ekmek kalmazdı

Erdoğan'ın oğlu ve Dünya Etnospor Konfederasyonu Başkanı Bilal Erdoğan, radyo programcılığı yaptığı günleri anlattı. Erdoğan, kendisine "Devam etseydiniz" diyen...

İspanya’da sağlık çalışanlarından çıplak protesto

Madrid ve Barcelona'da sağlık çalışanları, koronavirüs salgınından dolayı çalışma şartlarının zorlaşmasını protesto etti. Sağlık çalışanlarının bağlı olduğu 4 sendikanın çağrısıyla,...

Diyarbakır’da bir kadın, erkek kardeşi tarafından katledildi

Diyarbakır'ın Yenişehir ilçesinde 24 yaşındaki Merve Arslan isimdeki bir kadın katledildi. Diyarbakır’ın Yenişehir ilçesi Sanat Sokağı’nda 24 yaşındaki Melek Arslan...

Kimler grip aşısı alabilecek?

Grip aşısı alabilecek vatandaşlar e-Nabız sistemlerine yüklendi. Aşı fiyatı ise 72,64 lira olarak belirlendi. Koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle talebin arttığı...

Bir dakika yemin edip 500 bin TL kazandılar

Yasama döneminin başından beri 500 bin TL’den fazla maaş alan milletvekilleri arasında bulunan 32 kişi, seçildikten sonra yemin etmek...

Netflix, yeni dönem Türkiye yapımlarını açıkladı

Son dönemlerde çok tartışılan Netflix, Türkiye'den çok sayıda yeni yapım ile yeni döneme hazırlanıyor. Netflix yeni yazı izleyiciyle buluşacak projelerini...

İstanbul’da ‘uyuşturucu metre’ ile denetimler başladı

İstanbul'da trafik denetimlerinde 'uyuşturucu kiti' kullanılmaya başlandı. İstanbul'da trafik denetimlerinde 'uyuşturucu kiti' kullanılmaya başlandı. Yapılan denetimde uyuşturucu etkisinde olduğu tespit...

‘Cinci Hoca hem kadına hem de eşine tecavüz etti’ iddiası!

Cinci hocalar ile ilgili son günlerde artan tartışmalar sürerken Kocaeli'de ilk defa örneğine rastlanan bir iddia haberleştirildi. Cinci hocanın...

Gözden Kaçmasın