BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ MEDYA SOSYAL MEDYA

İnternetin etrafına duvar örmek mümkün mü?

HDP’ye yönelik gece yarısı operasyonuyla parti eş başkanları dahil toplam 11 milletvekilinin gözaltına alınmasıyla birlikte internete erişim de kısıtlandı. Daha önceki örneklerde olduğu gibi engellemeyi aşmaya çalışanlar VPN hizmet sağlayıcılara yöneldiler. Ancak bu sefer hükümetin VPN hizmetlerini de engellemeye yönelik adımlar attığı duyuruldu.Peki bu mümkün mü? dokuz8HABER dijital güvenlik danışmanı Ahmet Sabancı yanıtladı.

4 Kasım akşamı, BTK tüm İnternet Servis Sağlayıcılara gönderdiği bir mesajla birçok büyük VPN servis sağlayıcısını ve Tor Project’i engellemeleri emrini verdi. 5651 nolu yasada 2014 yılında yapılan düzenlemeyle böyle bir emir verme hakkı olan BTK’ya karşı Servis Sağlayıcıların yapabileceği hiçbir şey yok, gelen emre uymak dışında.

VPN sağlacılar önlem olarak düzenli olarak IP adreslerini değiştirebiliyor

Ancak bu işin teknik olarak mümkünlüğü ve tam olarak nasıl işleyeceği konusu biraz sıkıntılı. Örneğin sansür atlatmak için hemen hepimizin kullandığı VPN servisleri onlarca farklı sunucuya, yani farklı IP adreslerine sahipler. Böyle bir durumda hepsini tespit edip tek tek engellemek mümkün olsa da, kimi VPN sağlayıcılar buna karşı önlem almak için düzenli olarak bu IP adreslerini değiştirebiliyorlar. Ancak bunu yapmak masraflı bir iş olduğundan her zaman yapmaları da mümkün olmuyor.

“VPN servislerinin güvenilirliği” sorusu dokuz8 dijital güvenlik eğitiminde de gündemdi

Ancak dokuz8 ile verdiğim bölge eğitimlerinde ve dokuz8HABER – Guardian ortaklığı ve Freedom House desteğiyle hayata geçirdiğimiz “Gazeteciler İçin Dijital Güvenlik Eğitimi”nde VPN servisleriyle ilgili kimi sıkıntılara, özellikle de başka bir şirkete güvenmenin getirebileceği risklere değinmiştik. Bu şirketlerin sizi korumak için ne kadar çaba göstereceğini bilmeniz mümkün değil. Ayrıca Türkiye devletinden gelen “Sizi kullanarak internette dolaşanlara dair tüm bilgileri verin” gibi bir mahkeme emri karşısında da ne yapacaklarını asla bilemezsiniz. Bu yüzden VPN konusu her zaman riskli kalmaya devam edecek.

VPN servisi görünümünde paravan kuruluşlara dikkat

Bunların yanı sıra Türkiye’nin bu karmaşadan yararlanıp VPN servisi görünümünde paravan kuruluşlarla size sansürü atlatma vaadi sunarak kandırmaya çalışma ihtimali de yüksek. Başka devletlerin bunu yaptığına dair tecrübeler var, Türkiye’nin yapmaması için de bir gerekçe yok.

Temel amacı sansürü atlatmak ve anonimlik sağlamak olan TOR önlemini almış durumda

Tor ise tüm amacı sansürü atlatmak ve kullanıcılarına anonim ve güvenli bir bağlantı sağlamak olduğundan, buna karşı da önlemini çoktan almış durumda. Özellikle Çin’den edindikleri tecrübelerle geliştirdikleri alternatif bağlanma yöntemleri sayesinde, tek bir seçeneği değiştirerek Tor engellense bile Tor ile güvenli bir şekilde internete bağlanmak mümkün.

BTK ve İnternet Servis Sağlayıcıları VPN servisleriyle köşe kapmaca oynamak zorunda

İşin özeti, bunu gerçekleştirmeye çalışmak, BTK’nın ve İnternet Servis Sağlayıcıların dünyadaki tüm VPN servisleriyle köşe kapmaca oymaya çalışması gibi bir şey. Tor için ise yapabilecekleri en fazla internet sitesini ve birkaç sunucuyu engellemek ama bu engelin de işe yaraması imkansız.

Zamanın yeterince ciddiye alınmayan 5651 nolu yasada yapılan değişiklikler bugünkü keyfiyetin temeli 

Ancak işin teknik tarafında daima bir çözüm bulmamız mümkün olsa da, bu durumun ne kadar tehlikeli bir noktaya gittiği gerçeğini değiştirmiyor. 2014 yılında 5651 nolu yasada yapılan değişiklikler o zaman çok fazla ciddiye alınmamıştı ama şu anda hükümete internet üzerinde istediğini yapabilme yetkisini veren tam olarak bu değişiklikler. Zamanında bunun önüne geçemediğimiz için de şu an istedikleri şekilde interneti kontrol edebiliyor ve bizlerin bilgiye özgürce ulaşma ve özgür ve güvenli iletişim kurma haklarını ellerimizden alabiliyorlar.

Elimizdeki son güvenli iletişim aracına yapılan darbeye karşı mücadele etmemiz gerekiyor

Ülkede ifade ve basın özgürlüğünün her geçen gün daraltıldığı ve artık nefes alacak yerin neredeyse kalmadığı şu koşullarda elimizdeki son güvenli iletişim aracına yapılan bu darbeye karşı da aynı şekilde mücadele etmemiz gerekiyor. Dünyadaki hemen herkes internetin artık medeniyetimizin ayrılmaz bir parçası olduğunu söyleyip onu daha özgür ve yaratıcı bir şekilde nasıl kullanacağımız üzerine düşünüyor. Türkiye ise Çin ve İran gibi ülkelerle birlikte onun nasıl kolunu kanadını kırıp nasıl tüm toplumu gözetleyecek bir araç hâline getirebileceğini planlıyor. Eğer bunun olmasına izin verirsek, okuduğumuz distopik bilimkurgu romanlarındaki gibi bir hayat bizi bekliyor demektir.

*Ara başlıklar editör tarafından eklenmiştir

ahmet@ahmetasabanci.com
Twitter: @ahmetasabanci

dokuz8HABER’i takip edin

Video