NASA 6 yıl içinde Ay'da şehir kurmak istiyor: İşte üç aşamalı plan

NASA altı yıl içinde şehir büyüklüğünde kalıcı bir Ay üssü kurmayı hedefliyor. Kurum Başkanı Jarred Isaacman, yaklaşık 20 milyar dolarlık projenin ilk görevlerinin bu yıl başlayabileceğini duyurdu.

Çarşamba düzenlenen basın toplantısında konuşan Isaacman, projeyi “insanlık tarihinin en iddialı mühendislik ve keşif girişimlerinden biri” olarak tanımladı:

“Amerika Ay’a geri dönüyor. Ve bu kez kalmak için dönüyor.”

2032’ye kadar kalıcı koloni hedefi

NASA’nın açıkladığı yol haritası üç aşamalı bir plan içeriyor. Nihai hedef ise 2032'ye kadar Ay yüzeyinde kalıcı bir insan yerleşimi kurmak.

Plana göre üs, yüzlerce kilometrekarelik alana yayılmış çok sayıda yapıdan oluşacak. Isaacman, Ay’daki koşulları “hayal edilebilecek en zorlu ve en tehlikeli ortamlar” arasında gösterdi.

Ay üssünü “hem güzel hem de son derece düşmanca” bir yer olarak tanımlayan Isaacman, insanlığın Ay deneyiminin hâlâ sınırlı olduğuna dikkat çekti. Apollo görevleri sırasında astronotların Ay yüzeyindeki toplam yürüyüş süresinin yalnızca yaklaşık 80 saat olduğunu hatırlattı.

İlk aşama bu yıl başlıyor

“Öğren, Test Et, İnşa Et” adı verilen ilk aşama bu yılın sonlarında başlayacak ve 2029’a kadar sürecek. Bu süreçte NASA, ticari Ay görevlerinin sayısını artırarak olası iniş bölgelerini incelemeyi ve yeni teknolojileri test etmeyi planlıyor.

Yeni dönemin ilk görevlerinden biri, Blue Origin şirketinin geliştirdiği iniş aracı Endurance olacak. Görevin bu sonbahardan önce başlaması beklenmiyor.

Araç, Ay’ın güney kutbu yakınındaki Shackleton Krateri’nin kenarına iniş yapacak. Görev kapsamında bilimsel ekipmanlar taşınacak ve iniş sistemleri test edilecek.

2026’nın ilerleyen aylarında ise NASA, Astrobotic şirketinin Griffin iniş aracı ve Intuitive Machines şirketinin Nova-C Trinity aracıyla, Astrolab tarafından geliştirilen bir keşif aracını Ay’a göndermeyi planlıyor.

İlk aşamanın sonunda NASA, MoonFall isimli helikopter ve diğer insansız keşif araçlarından oluşan bir filoyla Ay’ın güney kutbunda su ve diğer kaynakları araştırmayı hedefliyor.

Ay yüzeyinde ilk uzun süreli insan yaşamı

2029 ile 2032 arasındaki ikinci aşama ise “Erken Yerleşim” dönemi olarak adlandırılıyor. Bu süreçte ilk insan ekipleri Ay yüzeyinde yaşamaya başlayacak.

NASA, 24 kadar iniş göreviyle toplam 60 tona yakın kargo taşımayı planlıyor. Böylece Ay üssünün temel altyapısı kurulacak.

Bu aşamada Ay üssüne enerji sağlamak için ilk nükleer enerji sistemlerinin de gönderileceği belirtildi. Ayrıca astronotların, uzay kıyafetlerinin dışında daha uzun süre çalışabilmelerini sağlayacak basınçlı keşif araçlarını kullanabileceği ifade edildi. Bu araçların, astronotların Ay yüzeyinde 30 güne kadar görev yapmasına imkân tanıyabileceği belirtiliyor.

'Ay üssü Mars’a giden yolun temelini oluşturacak'

2032’de başlayacak son aşama olan “Sürdürülebilir İnsan Varlığı” döneminde ise düzenli mürettebat rotasyonlarının yapıldığı, altyapısı tamamlanmış kalıcı bir üs kurulacak.

Isaacman, “NASA’nın başarabileceği görevleri yerine getirmek için gerekli yetkinlik ve kararlılıkla ilerliyoruz. Daha yolun çok başındayız” dedi.

NASA’nın Artemis programı, uzun vadede insanları Mars’a göndermeyi amaçlayan planların önemli bir basamağı olarak görülüyor.

Bu açıklamalar, Artemis II görevindeki dört astronotun 10 günlük görev sırasında uzayda şimdiye kadarki en uzak noktaya ulaşmasının ardından geldi. Görev kapsamında insanlar ilk kez yarım yüzyıldan uzun bir süre sonra alçak Dünya yörüngesinin ötesine gitmişti.

NASA Keşif Sistemleri Geliştirme Direktörlüğü’nden Lori Glaze ise Artemis II’nin başarısının olağanüstü görevleri sıradan hale getirdiğini söyledi.

Glaze, “Ay üssü Artemis mürettebatı için bir ana üs olacak. Uzun süreli görevleri, gelişmiş robotik ve insan faaliyetlerini ve Ay yüzeyinde kalıcı bir varlığı kapsayacak” dedi.

Ticari şirketler daha büyük rol oynayacak

NASA’nın planı, kurumun organizasyon yapısında yaptığı büyük yeniden yapılanmanın ardından geldi. Yeni strateji kapsamında bilimsel görevlerde roket, iniş aracı ve keşif sondaları için özel şirketlerle daha yoğun çalışılması hedefleniyor.

Bu kapsamda Blue Origin, pazartesi günü Ay yüzey araçları geliştirmek için verilen ilk sözleşmeyi almıştı. 188 milyon dolar değerindeki anlaşmanın toplam büyüklüğünün 270 milyon dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Isaacman, Ay üssünün yalnızca bilimsel araştırmalar için değil, aynı zamanda gelecekte bir “Ay ekonomisi” oluşturmak amacıyla da önemli olduğunu vurguladı.

“Sabırla bekleyenler için büyük dönüş artık çok yakın ve hız kesmeyeceğiz” diyen Isaacman, “Biz gerçekten daha yeni başlıyoruz” ifadelerini kullandı.