TBMM'ye sunulan 44 bin 154 yazılı soru önergesinden 12 bin 742'si yanıtlanmadı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde 28. Yasama Dönemi kapsamında 12 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla işleme konulan toplam 44 bin 154 yazılı soru önergesinin 12 bin 742'sinin yanıtsız kaldığı, 24 bin 53'ünün yasal süresi dolduktan sonra, 6 bin 157'sinin ise süresi içinde yanıtlandığı bilgisi paylaşıldı.

TBMM Başkanlığı verilerine göre, milletvekilleri tarafından sunulan önergelerden 7'si geri çekilirken, bin 195 önergenin ise cevaplandırılma sürecinin devam ettiği açıklandı. TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli'nin, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş tarafından yanıtlanması talebiyle sunduğu soru önergesine verdiği yanıtta bu istatistiki verileri aktardı.

Bakanlıklar düzeyinde en yüksek yazılı soru önergesi talebi 6 bin 82 önerge ile Adalet Bakanlığı'na yapıldı. Adalet Bakanlığı'na gönderilen önergelerin 492'si yasal süresi içinde, 3 bin 529'u ise süresi geçtikten sonra yanıtlanırken, bin 868 önergeye cevap verilmediği kaydedildi. İçişleri Bakanlığı'na yöneltilen yazılı soru önergesi sayısı ise 5 bin 531 olarak açıklandı. Bu önergelerin 243'ünün süresi içinde, 2 bin 827'sinin süresi geçtikten sonra cevaplandığı, 2 bin 326 önergenin yanıtsız kaldığı ve 134 önergenin yanıt sürecinin sürdüğü belirtildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na ulaştırılan 4 bin 563 önergeden 321'i süresi içinde, 2 bin 2397'si süresi geçtikten sonra yanıt buldu. Bu bakanlıkta bin 1742 önerge yanıtsız kalırken, 101 önergenin süreci devam etti ve 2 önerge geri alındı.

EN FAZLA YAZILI SORU ÖNERGESİ ADALET BAKANLIĞI'NA

Tarım ve Orman Bakanlığı'na sunulan 4 bin 534 önergenin 706'sı süresi içinde, 2 bin 560'ı süresi geçtikten sonra yanıtlandı. Bakanlığa sunulan önergelerden bin 163'ü yanıtsız kalırken, 104'ünün işlem süreci sürdü ve 1 önerge geri çekildi. Sağlık Bakanlığı'na iletilen 3 bin 512 önergenin 225'i süresi içinde, bin 60'ı süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı. Bu bakanlıkta 2 bin 112 önergeye yanıt verilmezken, 115 önergenin cevaplanma sürecinin sürdüğü ifade edildi. Milli Eğitim Bakanlığı'na verilen 3 bin 492 önergenin 666'sı süresi içinde, 2 bin 632'si süresi geçtikten sonra yanıt buldu. Bakanlıkta 77 önerge yanıtsız kalırken, 115 önergenin süreci devam etti ve 2 önerge geri çekildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na yöneltilen 2 bin 675 soru önergesinin 571'i süresi içinde, bin 829'u süresi geçtikten sonra yanıtlandı. 195 önerge yanıtsız kalırken, 80 önergenin cevaplandırılma çalışması devam etti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na sunulan 2 bin 2137 önergenin 196'sı süresi içinde, bin 110'u süresi geçtikten sonra yanıtlandı; 783 önerge yanıtsız kalırken, 48 önergenin süreci devam etti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na gönderilen bin 1707 önergenin 161'i süresi içinde, bin 297'si süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı, 220 önerge yanıtsız kaldı ve 29 önergenin yanıt süreci sürdü.

TBMM BAŞKANLIĞI'NA YÖNELTİLEN 275 ÖNERGENİN 273'Ü SÜRESİ İÇİNDE YANITLANDI

Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verilen bin 1707 önergenin 241'i süresi içinde, bin 1332'si süresi geçtikten sonra yanıt buldu. 72 önerge yanıtsız kalırken, 62 önergenin süreci devam etti. Cumhurbaşkanı Yardımcılığı'na yöneltilen bin 1694 önergenin 911'i süresi içinde, 582'si süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı, 177 önerge yanıtsız kalırken, 24 önergenin süreci sürdü. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na iletilen bin 1602 önergenin 361'i süresi içinde, bin 1136'sı süresi geçtikten sonra yanıtlandı, 52 önerge yanıtsız kaldı ve 53 önergenin süreci devam etti. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na yöneltilen bin 1221 önergenin 54'ü süresi içinde, 706'sı süresi geçtikten sonra cevap buldu; 419 önerge yanıtsız kalırken, 42 önergenin süreci sürdü.

Gençlik ve Spor Bakanlığı'na verilen 885 önergenin 36'sı süresi içinde, 51'i süresi geçtikten sonra cevaplandı, 780 önerge yanıtsız kaldı, 17 önergenin süreci sürdü ve 1 önerge geri çekildi. Ticaret Bakanlığı'na ulaştırılan 855 önergenin 258'i süresi içinde, 542'si süresi geçtikten sonra yanıt buldu, 18 önerge yanıtsız kaldı ve 37 önergenin süreci devam etti. Dışişleri Bakanlığı'na sunulan 577 önergenin 33'ü süresi içinde, 107'si süresi geçtikten sonra yanıt bulurken, 421 önerge yanıtsız kaldı ve 16 önergenin süreci sürdü. Milli Savunma Bakanlığı'na yöneltilen 557 önergenin 219'u süresi içinde, 307'si süresi geçtikten sonra cevaplandırıldı, 25 önerge yanıtsız kaldı ve 6 önergenin süreci devam etti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na sunulan 548 önergenin 190'ı süresi içinde, 49'u süresi geçtikten sonra cevaplandı, 291 önerge yanıtsız kalırken, 18 önergenin süreci sürdü. TBMM Başkanlığı'na yöneltilen 275 önergenin ise 273'ü süresi içinde yanıtlandı, bir önerge yanıtsız kalırken, bir önergenin cevaplanma süreci devam etti.

TBMM BAŞKANLIĞI'NA SORU ÖNERGELERİNE GELEN CEVAPLARIN İÇERİĞİNE YÖNELİK DENETİM YETKİSİ VERİLMEMİŞTİR

TBMM Başkanvekili Bozdağ, CHP'li Türeli'nin yazılı soru önergelerine yeterli yanıt verilmemesi ya da geçiştirilmesi hususuna ilişkin sorusuna sunduğu yanıtta, İçtüzük’ün 99’uncu maddesine işaret ederek şu ifadelere yer verdi:

"İçtüzük’ün 99’uncu maddesinin birinci fıkrasında yazılı sorunun cevabının bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya ait olduğu bakanlık eliyle TBMM Başkanlığına sunulacağı, TBMM Başkanının bu cevabı derhal soru sahibine ileteceği ve süresi içerisinde gelen cevapların alındığı günkü veya bir sonraki birleşim tutanağına ekleneceği hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin son fıkrasında ise süresi içerisinde cevaplandırılmayan yazılı soru önergelerinin gelen kağıtlar listesinde ilan edileceği ve bu durumun Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na veya bakanlara gönderileceği düzenlenmiştir."

Yazılı soru önergelerinin yanıtlarının usul yönünden kontrol edilerek milletvekillerine ulaştırıldığını belirten yanıtta şu bilgiler aktarıldı:

"TBMM Başkanlığı'nce mezkûr İçtüzük hükmü çerçevesinde yazılı soru önergelerinin cevapları önerge sahibinin adı, esas numarası ve konu uyumluluğu açılarından kontrol edilerek soru sahibine iletilmektedir. Süresi içerisinde gelen cevaplar, alındığı günkü veya bir sonraki birleşim tutanağına eklenmekte, süresi içerisinde cevaplandırılmayan yazılı soru önergeleri gelen kağıtlar listesinde ilan edilmekte ve bu durum yazılı soru önergelerinin muhataplarına bildirilmektedir."

Bozdağ, TBMM Başkanlığı'nın soru önergelerinin cevaplandırılması ya da verilen cevapların içeriği hususunda bir denetim yetkisinin bulunmadığını vurguladı. Yanıtta şu ifadeler kullanıldı:

"Bunun dışında Anayasa ve İçtüzük’te TBMM Başkanlığına soru önergelerinin cevaplandırılmasına veya gelen cevapların içeriğine yönelik denetim görev ve yetkisi verilmemiştir. Dolayısıyla önergelerin cevaplandırılması noktasında TBMM Başkanlığının yetkisi önerge muhatabı ve sahibi arasında koordineyi sağlamakla sınırlıdır."

CEVAPLARIN YETERLİ HAZIRLANMASI İÇİN YAZI GÖNDERİLDİ

Bozdağ'ın önceki yasama dönemlerinde olduğu gibi mevcut yasama döneminde de Cumhurbaşkanı Yardımcıları ile bakanlıklara yazılı soru önergelerinin cevaplandırılma durumuna dair çeşitli tarihlerde resmi yazılar gönderdiği kaydedildi. Açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"Bununla birlikte, önceki yasama dönemlerinde olduğu gibi bu yasama döneminde de TBMM Başkanlığınca 5 Aralık 2023, 28 Haziran 2024, 5 Aralık 2024, 24 Haziran 2025 ve 5 Aralık 2025 tarihlerinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlıklara yazılı soru önergelerinin cevaplandırılma durumunu gösteren yazı yazılmıştır. Bu yazılarda yazılı soru önergelerine süresi içinde cevap verilmesi ve verilecek cevapların TBMM’nin saygınlığına uygun olacak şekilde soruları tam olarak karşılayan, yeterli ve tatminkar nitelikte hazırlanması hususu iletilmiştir."

Türeli'nin soru önergelerine yeterli düzeyde yanıt vermeyenlere yönelik İçtüzük değişikliği yapılması taleplerine dair sorularına karşılık Bekir Bozdağ şu yanıtı verdi:

"TBMM İçtüzüğü’nün 181’inci maddesi, 'İçtüzükte değişiklik yapılmasını öngören teklifler, milletvekillerince yapılabilir. Bunlar hakkında, kanun teklifleri hakkındaki hükümler uygulanır.' hükmünü amir olup; milletvekilleri tarafından, yazılı soru önergeleri dahil, uygun gördükleri her konuda İçtüzük değişiklik teklifi verilebilecektir."