9 Temmuz 2020, Perşembe

Koronavirüs alışveriş, seyahat ve çalışma şeklimizi değiştirecek

Her ekonomik şok ardında bir miras bırakır. Ölümcül koronavirüs de bu kervana katılacak…

Büyük Buhran, ‘israf etme-isteme’ gibi onlarca yıl boyunca tüketicileri alışkanlıklarını belirleyen bir süreç yarattı.  Weimar Cumhuriyeti’nde yaşanan yüksek enflasyon Alman politikasını hala tehdit ediyor.

Asya mali krizi, bölgeyi dünyanın en büyük döviz koleksiyoncusu haline getirerek terk etti. Daha yakın zamanlardan bir örnek de 2008 küresel mali krizi… Bu kriz de olgunlaşmış demokrasiler arasındaki ilişkiyi zedeledi ve bunun sonucu olarak son 10 yılda çalışan kesim kazançlarında çok az bir artış görerek bunun acısını çekti.

Bu kez dünya ekonomisini sarsan bir halk sağlığı acil durumu. Sadece birkaç hafta içinde, etkilenen bölgelerdeki insanlar maske takmaya, temel ihtiyaçları stoklamaya, sosyal ve iş toplantılarını iptal etmeye, seyahat planlarını gözden çıkarmaya ve evden çalışmaya alıştılar. Nispeten az vakası olan ülkeler bile bu önlemlerin çoğunu alıyor.

Bu tür alışkanlıkların izleri, virüs kilidi azaldıktan çok sonra, talep üzerine bir fren görevi görür. Arz tarafında, uluslararası üreticiler mallarını nereden satın alacaklarını ve üreteceklerini yeniden düşünmek zorundalar – ABD-Çin ticaret savaşından sonra bileşenler için tek bir kaynağa güvenme riski belirgin olarak ortaya çıktı.

Beyaz yakalı dünyada, işyerleri tele-çalışma ve kademeli vardiyalar için seçenekler yarattı – evden çalışmanın insanların düzenli programının artan bir parçası olduğu yeni bir çağa geçiş yapıyoruz.

New York merkezli Bain’in Macro Trends Group Yönetcisi Karen Harris “Etkili evden çalışma politikaları oluşturulduktan sonra muhtemelen kalıcı olacaklar” dedi.

EĞİTİM ZORUNLULUĞU ÜNİVERSİTELERİ DEĞİŞTİRECEK

Seyahat yasağı ile etkilenen üniversiteler yabancı öğrenci tabanlarını çeşitlendirecek ve zorunlu kapatma durumlarına karşı eğitimin sürdürülebilmesi için daha hazırlıklı hale gelecekler.

Şüphesiz en büyük darbeyi uçak ve seyahat iptalleri, oteller ve diğer sektör paydaşlarıyla turizm sektörü alıyor.  Turistler her ne kadar hala dünyayı keşfetmeye ve bir kumsalda tekrar dinlenmeye hevesli olsa da, 10 kişiden birini işe alan endüstrinin iyileşmesi biraz zaman alabilir.

Virüs ayrıca ekonomi politikalarının görünümünü pula çevirdi ve yeni öncelikler yarattı. Merkez bankaları yine acil durum modundayken, hükümetler zorlanan sektörleri desteklemek için para bulmak için daha da derinlere iniyorlar. Hijyen gündemi her geçen gün hükümet ve kurumsal dünyanın gündeminde tırmanıyor. –  Mesela Singapur zorunlu temizlik standartlarını uygulamaya koymayı planlıyor.

Japonya Merkez Bankası’nda para politikasından sorumlu olan Kazuo Momma, “Bu salgın, belirsizlik doğası ve buna bağlı sosyal ve ekonomik etkileri açısından eşi görülmemiş bir durum” diyor.  Momma, daha sıkı sınır kontrolleri, daha geniş sigorta kapsamı ve çalışma,  işe gidip gelme modellerinde kalıcı değişikliklerin, virüsten uzun süre sonra dayanacak olan mikro ekonomik değişikliklerin sadece bir kısmı olacağı görüşünde.

TÜKETİCİ ÇEVRİMİÇİ ALIŞVERİŞİ TERCİH EDECEK

Virüsün Wuhan’da geçen yılın sonlarında patladığı Çin’de, üst düzey yasama organı, bilim adamlarının ölümcül koronavirüsün hayvanlardan insanlara göç ettiği yönündeki uyarılarını dinleyerek vahşi hayvanların ticaretine ve tüketimini tamamen yasakladı. 2003 SARS salgını, insanların alışveriş merkezinden kaçınması gibi alışveriş alışkanlıklarını değiştirdiğine benzer şekilde, dikkatli tüketicilerin çevrimiçi alışverişe yönlendirmesini hızlandıracak ek katı hijyen kuralları bekleniyor

Bain & Company tarafından yapılan analizler, Çin’in sağlık hizmetlerinde hızlı bir değişim göreceğini öngörüyor. Kalabalık bekleme odalarında ve servislerinde kontaminasyon riskini önlemek için çevrimiçi kanallar üzerinden işlemler yapılıyor.

KÜRESEL TOPLUM YOKSUL ÜLKELERE DESTEK OLMALI

Brookings Enstitüsü tarafından yayınlanan ve Avustralya Ulusal Üniversitesi’nden Warwick McKibbin ve Roshen Fernando tarafından ortak yazılan virüsün makroekonomik etkisi üzerine yeni bir bildiriye göre, hükümetler salgın hastalıklarla ilişkili büyük maliyetlerden kaçınmak için sağlık hizmetlerine daha fazla harcayabilir.

McKibbin, “Küresel toplum yoksul ülkelerde salgını önleme konusunda daha fazla yatırım yapmalı” diyor. McKibbin ayrıca, 2003 SARS salgınının dünya ekonomisinden 40 milyar dolara mal olduğunu tahmin eden makalenin ortak yazarı.

Kimse virüsün nasıl  ilerleyeceğini veya  insani ve ekonomik zararın ne olacağını bilmediğinden, ekonomistler somut tahminlere karşı uyarıyorlar. Columbia Üniversitesi’nden Nobel ödülü sahibi Edmund Phelps’e göre, salgınla gelen bu kadar büyük bir bozulma, salgının bitiminde hızla eski normale dönüşü de tetikleyebilir.  Phelps, “Sanırım çoğu işletme ve ABD’deki ve başka yerlerdeki devler normal iş uygulamalarına dönme hatasında bulunmayacaklar” diye konuşuyor.

Harvard Üniversitesi’nin Kennedy Okulu’nda kıdemli akademisyen Paul Sheard gibi iktisatçılar ise iki ekonomik şok aynı olmadığı için, bu krizin nasıl bir miras bırakacağını öngöremiyor.

İtalya Başbakanı’nın eski danışmanlarından Fabrizio Pagani, rehberlik için önceki şoklardan yararlanarak şöyle diyor, “70’li yıllardaki petrol arz şoku, enerji tasarrufu ve verimlilik çabalarının başlamasına yol açtı. Büyük mali krizin belirlediği talep şoku, bankacılık ve finans sektörlerinde yeni, oldukça radikal, düzenleyici bir çerçevenin mantığını oluşturdu”

Bu yazının orjinali msn.com yazarlarından Enda Curran tarafından yayınlanmış, Sevda Yüzbaşıoğlu tarafından Türkçe’ye çevrilmiştir.

Son Haberler

New York’ta öğrenciler eğitimin bir kısmını okulda bir kısmını çevrimiçi alacak.

New York Belediye Başkanı Bill de Blasio, yeni sezonda öğrencilere haftada 2-3 gün okulda, kalan günlerde ise çevrimiçi eğitim verileceğini açıkladı. Yeni dönemde sınıftaki...

Mansur Yavaş: Bizden habersiz durak satanın alnını karışlarız

Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Mansur Yavaş, son günlerde haricen taksi duraklarının satıldığı iddialarına dair, "Bizden habersiz durak satanın alnını karışlarız" dedi. Mansur Yavaş, Ankara Büyükşehir...

Dünya’da son 24 saatte Koronavirüs odaklı neler yaşandı?

Dünya genelinde salgının etkileri artarak devam ederken, son yirmi dört saat içinde yaşananları derledik. Dünya genelinde vaka sayısı 12 milyonu aştı Karadağ'da Çalışma Bakanı...

Kılıçdaroğlu: “Muhalefet arasında söylem birliğini sağlayan Erdoğan”

Güncel siyasal gelişmeler ve muhalefet partileri arasındaki ilişkilerle ilgili değerlendirmelerde bulunan CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, muhalefet arasındaki söylem birliğini sağlayanın aslında Erdoğan olduğuna işaret...

Çok Okunanlar

“Cinsel saldırı olayını kapatmaya çalıştılar ve faili kolladılar”

SOL Parti üyesi avukat İlayda Kocabaş, partide yetkili bir erkek tarafından cinsel saldırıya uğradığını iddia etti. Sol Parti yönetimi...

Sağlık Bakanlığı’ndan düğün genelgesi: Düğünler serbest ama halay çekmek yasak

Sağlık Bakanlığı, koronavirüs nedeniyle düğünlerde alınacak tedbirleri yayımladı. Buna göre, düğün salonlarına maskesiz girilemeyecek ve halay çekilemeyecek. Sağlık Bakanlığı tarafından...

İBB’nin deprem raporu: İstanbul’daki en riskli ilçeler

Uzmanların İstanbul'da beklediği 7.3'ün üzerindeki bir deprem için en riskli ilçe ve mahalleler belirlendi. İBB’nin hazırladığı deprem raporunda en riskli...

Eşi ve çocuğu yanındayken susturuculu silahla vurulan kişi öldü

İngiltere'den Türkiye'ye memlekete tatile gelen aileye piknik dönüşü susturucu takılmış silah veya silahlarla saldırı düzenlendi. 24 yaşındaki Hüseyin Eren,...

Bodrum’da ünlü markaların avukatları ile esnaf arasında gerginlik

Muğla'nın Bodrum ilçesinde ünlü markaların avukatları ile imitasyon marka satan esnaf arasında denetim gerginliği yaşandı. Türkiye'nin turizm merkezlerinden Bodrum'da, esnaf...

Gözden Kaçmasın