SAĞLIK

Koronavirüs nasıl bulaşır? Belirtileri neler?

Çin’in Vuhan kentinde ortaya çıkıp dünyaya yayılan koronavirüs (Covid-19) salgını, alınan tüm tedbirlere rağmen yayılmayı sürdürüyor. Virüs 26 Mart itibariyle toplamda 493 bin 650 kişiye bulaştı. Peki insandan insana bulaşma hızı oldukça yüksek olan koronavirüs nasıl yayılıyor? Virüsten etkilenen kişiler hangi belirtileri gösteriyor?

Çin’in Vuhan kentindeki bir hayvan pazarında ortaya çıkan koronavirüs, hayvanlar arasında sıkça görülen fakat insanlara bulaşmayan bir virüstü. Mutasyona uğrayarak insana bulaşma özelliği kazanan yeni tip koronavirüsün (Covid-19) bu kadar hızlı yayılma sebeplerini Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü’nün verdiği bilgilere dayanarak sizler için derledik.

HAVA VE TEMAS YOLUYLA BULAŞIYOR

Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü, yeni tip koronavirüsü, solunum yolları enfeksiyonuna neden olan bir virüs olarak tanımlıyor. Virüs, insandan insana hasta kişilerin öksürme veya hapşırmayla ortaya saçtığı damlacıkların ortamdaki diğer bireylerin ağız, burun ve gözlerine temasıyla veya damlacıkların yapıştığı yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağız, burun veya göze götürülmesiyle bulaşıyor.

Bilim insanları, toplu halde bulunulan alanlarda öksürme ve aksırma sırasında ağız ve burunun mendil veya kıyafetler yoluyla kapatılmasını şiddetle tavsiye ediyor. Bu sayede etrafa saçılabilecek partiküllerin önüne geçilebilir ve virüsün başka bir insana geçmesi engellenir. Çünkü virüsün cansız yüzeylerdeki yaşama süresi, insanda yaşama süresine göre kısa.

CANSIZ YÜZEYLERDE NE KADAR YAŞIYOR?

Koronavirüsün cansız yüzeylerde ne kadar yaşadığı üzerine halk arasında çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor. Önceki koronavirüs tipleri ile ilgili çalışmalar, virüsün cansız yüzeylerde birkaç saat veya birkaç güne kadar hayatta kalabileceğini gösteriyordu. Bu nedenle bilim insanları yeni tip koronavirüse dair uyarılar yaparken eski çalışmaları baz alıyordu.  Ancak Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi tarafından yapılan son çalışma, yeni tip koronavirüsün hangi yüzeylerde ortalama ne kadar yaşadığını ortaya koydu. Virüsün hayatta kalacağı süre, yüzeyin tipine ve ortam sıcaklığına bağlı olarak değişiklik gösteriyor. Bu nedenle doktorlar, cansız yüzeyleri, virüsün bulaşabileceği potansiyel alanlar olarak görüp buna göre önlem almayı öneriyor.

KORONAVİRÜS SICAK HAVALARDA ÖLÜYOR MU?

Bilim insanları yeni tip koronavirüsün sıcak havalarda, soğuk havalarda olduğundan daha dayanıksız olduğunu söylüyor. Klinik çalışmalar sıcak ortamlarda virüsün yaşam süresinin daha kısa olduğunu kanıtlıyor. Ancak bu durum, virüsün sıcak ortamda yok olduğu anlamına gelmiyor. Yaşam süresi kısa da olsa, virüs hayatta kaldığı süre boyunca aynı özellikleri sergiliyor. Bu nedenle havalar ısındığı takdirde koronavirüsün sona ereceği düşüncesi bilim insanları tarafından fazla iyimser bir tahmin olarak görülüyor. Tüm bunların yanı sıra, virüsün sıcak havalarda hayatta kalma süresini uzatabilecek bir mutasyona uğrama ihtimali de bulunuyor.

VİRÜS NEDEN BU KADAR HIZLI YAYILDI?

Koronavirüs 2019 yılının Aralık ayının sonlarına doğru Çin’in Vuhan kentinde ortaya çıktı ve 3 ay içerisinde tüm dünyaya yayıldı. Bilim insanları bu yayılma hızını, kalabalık kentlerde bir arada yaşama ve geçmişe göre daha fazla seyahat etmeye bağlıyor. Salgının diğer ülkelere hızla yayılması, geçmişte olduğu gibi bugün de ticaret ve turizm eliyle gerçekleşti. En fazla ölümün yaşandığı İtalya’da virüs, Çin bağlantılı iş insanları üzerinden ülkeye yayıldı. Fazla ölümün yaşandığı bir diğer ülke olan İran’da ise ilk vaka İtalya’yı ziyaret eden bir kişi oldu.

BELİRTİLER NELER?

Koronavirüsün en genel belirtileri, öksürük, yüksek ateş ve solunum sıkıntısı olarak açıklandı. Bazı örneklerde bu belirtilere baş ve boğaz ağrısı da eşlik edebiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, özellikle kış aylarında sıkça görülen nezlede en ayırt edici semptom olan burun akıntısının koronavirüs salgınında görülmediğini belirtti. Örgüt, virüsün doğrudan solunum yollarına ve akciğere saldırdığını bu nedenle öksürük ve ateş belirtileri görülür görülmez doktora başvurulması gerektiğini belirtti. Bilim insanları, belirtilerden sadece biri görülüyorsa bir veya iki gün beklemeyi öneriyor. Bekleme sonunda görülen belirtinin geçmemesi halinde hastaneye başvurulmalı ve gerekli tetkikler yapılmalı.

dokuz8HABER’i takip edin

Video