POLİTİKA Veri Haberciliği

Verilerle yerel seçim: 31 Mart’ı geçmiş seçimlerden ayıran faktörler

31 Mart seçimlerinin ortaya çıkardığı tabloyu geçmiş seçimlerle kıyasladığımızda ortaya ne çıkıyor? Katılım oranı geçmiş seçimlere göre nasıldı? Partiler hangi illerde rakipleri fark attılar? İttifak oyları 24 Haziran’a göre nasıl şekillendi? Çarpıcı tablolarla geçmişten günümüze seçim sonuçları haberimizle karşınızdayız.

24 Haziran ile 31 Mart seçimlerini kıyaslamak oldukça zor zira belediye seçimlerinde, milletvekili seçimlerinin aksine ittifaklar sebebiyle bazı partiler bazı seçim bölgelerinde aday göstermedi. Birinci sebep bu. İkinci sebep ise, yerel seçimlerde adayın niteliği, bazen seçmenin parti tercihinin önüne geçebiliyor. Bu kıyaslamanın sağlıklı olmama sebeplerinden ikincisi de bu.

Ancak ittifakların oy toplamı üzerinden inceleme yaptığımızda, ittifaklar arası veya ittifak dışına oy kaymalarını incelemek kısmen mümkün olabilir. Cumhur İttifakı’nın 24 Haziran milletvekili seçiminde yüzde 53,66 oy alırken 31 Mart’ta aldığı oy toplamı yüzde 51,64’te kaldı. Geçen dokuz ayda Cumhur İttifakı’nın 2 puan oy kaybettiği görülüyor.

Millet İttifakı ise oyunu yüzde 33.95’ten 37.57’ye çıkarmış, yani 3.5 puanlık bir artış söz konusu. Ancak Millet İttifakı’nda geçen seçim Saadet Partisi de yer alırken bu seçim Saadet Partisi seçime tek başına girdi ve yüzde 2.71 oy aldı. Dolayısıyla Millet İttifakı’nın oylarının 6 puan kadar arttığı rahatlıkla söylenebilir.

ARTIŞTA HDP’NİN ROLÜ

Bu artışta HDP’nin 31 Mart yerel seçimlerindeki tutumu belirleyici bir rol oynamış durumda. HDP’nin batı illerinde ve ilçelerinde neredeyse hiç aday çıkarmaması, Selahattin Demirtaş’ın cezaevinden “Aday çıkarmadığımız şehirlerde kullanacağımız stratejik oylar, gücümüzün göstergesi olacak” söylemi, HDP seçmeninin bu seçimde Millet İttifakı’na dışarıdan destek vermesinde belirleyici rol oynadı. Hatta Adana, Mersin ve özellikle İstanbul’un Millet İttifakı tarafından kazanılmasında (İstanbul mazbatası iptal edilse de) HDP’nin rolü oldukça büyüktü. Bu durum, HDP’nin oy oranlarına da aksi yönde yansıdı:

Baktığımızda HDP’nin oylarının geçen dokuz aylık sürede yüzde 11.7’den yüzde 4.24’e düştüğünü görüyoruz. Ancak bu sanal bir düşüş, zira Türkiye’nin en kemik seçmen kitlesinin HDP’de olduğu ve önümüzdeki genel seçimlerde de hiçbir baraj probleminin artık olmadığını söylemek mümkün.

30 MART 2014’LE KIYASLADIĞIMIZDA… CUMHUR İTTİFAKI’NIN BÜYÜK KAYBI…

30 Mart 2014, yani bir önceki belediye seçimlerine baktığımızda AKP’nin yüzde 45,6 gibi yüksek bir oy, İyi Parti ile henüz ayrışmamış olan dönemin “muhalefet partisi” MHP’nin ise yüzde 15,2 gibi bir oy aldığını görüyoruz. O dönem CHP yüzde 27,8’lik oy kütlesiyle bugüne göre 1 puan daha düşük idi.

EN ÇOK OY ALINAN İLLER

Bir il merkezinde yüzdelik bazda en çok oyu Rize’de yüzde 72,71 ile AKP alırken büyükşehir bazında ise birincilik yine AKP’deydi. AKP, Konya’da geçerli oyların yüzde 70,52’sini aldı. CHP Çanakkale’de oyların yüzde 60,66’sını alırken HDP ise Batman’da oyların yüzde 66,03’ünü aldı.

31 MART, KATILIMDA BEŞİNCİ SIRADA

Son 13 yılda yapılan seçimlerde katılım oranlarına baktığımızda ise en büyük katılım 2014’teki yerel seçimlerde olmuştu. O dönem yüzde 89,10’luk katılım rekor seviyedeydi. 31 Mart’taki yerel seçimler, son 12 yıldaki seçimlere katılım sıralamasında beşinci sırada kaldı.

İLGİLİ HABERLER:
Yerel seçimlerin ortaya çıkardığı Türkiye il ve ilçe belediyeleri haritası
Verilerle Belediye seçimleri ve İstanbul’un ekonomik önemi: İhracatın yarısı, ekonominin üçte biri
AKP’nin 30 Mart 2014’e göre oy kaybettiği iller
Son 35 yılın en yüksek oy oranına ulaşan İBB adayı: Ekrem İmamoğlu
Verilerle İstanbul’da seçmen hareketliliği: Büyükçekmece’de tuhaf bir durum var mı?
İl il itirazlar: HDP’nin itirazları ret, AKP’ninkiler ekseriyetle kabul ediliyor
31 Mart seçimleri sonrası YSK kararıyla el değiştiren belediyeler